. اصول و ساختار کانکتور پی.ال.سی
اخیرا به شرح یک کانکتور فیبر نوری چندگانه به نام کانکتور FPC یا کانکتور تماس فیزیکی پرداخته ایم که ساخت فیبرهای نوری بدون پوشش را برای ایجاد ارتباطات PC کمک می کنند[۱۰],[۱۱].
کانکتور PLC از این روش اتصال پی.ال.سی برای ایجاد اتصال میان یک پی.ال.سی و endfaceها استفاده می کند. شکل ۲ ساختار اصلی کانکتور PLCرا نشان می دهد که در آن یک waveguide در یک پی.ال.سی. مبتنی بر سیلیکا و یک فیبر به هم متصل می شود قرار دارد . کانکتور به دو بخش تقسیم شده است :

یک receptacle متصل به انتهای پی.ال.سی plug حاوی یک فیبر یک fiber guide دارای microhole و قطر ۱۲۵µm طوری به PLC endface متصل شده که microhole و محورهای waveguide دقیقا در یک ردیف قرار گیرند.
فیبر به مکان plug متصل شده و یک پایه تشکیل می شود و انتهای آن به مقدار ΔL از انتهای Plug بیرون می زند.
Endface های فیبر و PLC یک سطح صاف را تشکیل می دهند که توسط نیروی الاستیک در محورهای فیبر، بر محورهای نوری عمود می شود بنابراین نیروی buckling یا خمشی فیبر را خم می کند. اتصال PC بازتاب تداخل میان endfaceها را از بین می برد.
با استفاده از این روش اتصال، می توان انتظار داشت که کانکتور PLC دارای مزایای زیر باشد:
۱) اتلاف اتصال کم (به دلیل اتصال مستقیم PLC وفیبر).

۲) کارایی نوری با ثبات در نوسانات موقتی و همچنین عمر طولانی آن به دلیل عدم وجود حرکت index-matching در نقطه اتصال.
۳) اتصال چندگانه با تراکم بالا بین فیبرها و PLC..
4) تولید کم هزینه کانکتور (به این دلیل که فنر و حلقه ای مورد استفاده قرار نمی گیرند).
ما اتصال پی.ال.سی با فشاردادن فیبر بر انتهای پی.ال.سی پس از تنظیم آن در fiber guide در شکل ۳ نشان داده ایم. در اینجا فاصله میان fiber guide و fixture به اندازه L=7mm تنظیم شده و انتهای فیبر مانند شکل ۳ سفت شده تا مساحت endface کاهش یابد. شکل ۴ مثالی را از آزمایش جایگذاری و اتلاف بازگشت را در نقطه اتصال نیروی فشار محوری f در فیبر نشان می دهد.

افزایش f به کاهش فاصله میان endfaceهامی انجامد و اتلاف جایگذاری کاهش می یابد ولی فقدان بازگشت به دلیل کاهش بازتاب تداخل، افزایش می یابد. ملاحظه می کنید که یک اتلاف بازگشت بالا و ثابت به مقدار بیشتر از ۰٫۳ N ایجاد شده است. هنگامی که مقدار آن به fb~0.7N می رسد. فیبر تا خورده و مقدار آن با تغییر مکان fixture تغییر نمی کند. بطور کلی، نیروی خمشی به طول خمش بستگی دارد و اتصال پی.سی. در کمتر از ۰٫۵ N برای فیبرهای دیگر ایجاد می شود. [۱۰].

۳٫ کانکتور پی.ال.سی. دوپلکس
در این بخش به طراحی کانکتور پی.ال.سی. دوپلکس می پردازیم که برای ساخت واسط receptacle در ماژولهای فرستنده گیرنده WDM نوری بکار می رود.[۱۲]

شکل ۲ : ساختار اصلی کانکتورپی.ال.سی الف: در حالت قبل از اتصال ب ) در حالت بعد از اتصال

شکل ۳ : شکل آزمایشی اتصال پی.سی. میان پی.ال.سی و endfaceهای فیبر

شکل ۴ : آزمایش جایگذاری و اتلاف بازگشت در نقاط اتصال waveguide و فیبر به صورت تابعی از نیروی فشار فیبر

شکل ۵ : ساختار کانکتور پی.ال.سی دوپلکس

الف) ساختار و فابریکاسیون
شکل ۵ ساختار کانکتورهای پی.ال.سی دوپلکس را برای اتصال فیبرها و waveguideها نشان می دهد. از یک پی.ال.سی مبتنی بر سیلیکا در انتهایی که دو waveguide با اختلاف Δ=۴۵% و فاصله گذاری ۰٫۵mm و فیبرسیلیکنی Δ=۰٫۳% استفاده نمودیم. مکان plug دارای دو فیبر بدون روپوش در L=7mm و ΔL=30μm می باشد. این وضعیت نیروی خمشی برابر fb=0.7N را تولید می کند که برای PC در بخش قبل مناسب بوده و اتلاف خمشی کمی را تولید می کند. endfaceهای سطح عمودی فیبرها توسط شکافتگی ایجاد می شوند. بعلاوه، انتهای فیبر مطابق شکل ۶ نشان داده شده است.

انتهای پی.ال.سی که توسط بلوک شیشه ای تقویت می شود برای ایجاد یک سطح صاف با محلول فلوراید هیدروژن bufferشده روکش شده است (از این ماده برای کاهش اثرات تخریبی روکش دار کردن استفاده شده است).fiber guide ایجاد شده توسط بلوک شیشه ای دارای دو میکروسوراخ است که هر کدام قطری حدود ۱۲۶µm و intervalی برابر waveguide می باشند. انتهای میکروسوراخ ها بصورت مخروطی توسعه یافته تا جایگذاری نرم فیبرها در میکروسوراخ ها راحت باشد. این کار با توجه به این امر انجام شده که انتهای فیبرها بصورت مایل قرار گرفته است. (chamfer)

Fiber guide به دقت و توسط یک کابل انعطاف پذیر UV چسبنده در مکانی متناظر با waveguideهای انتهای پی.ال.سی متصل شده اند و پس از آن یک روش تنظیم فعال مثل دو فیبر نظارت شده در میکروسوراخها قرار می گیرند. دستگاهی که ما ساخته ایم می تواند این نوع اتصال فیبر را بصورت اتوماتیک انجام دهد. مکان receptacle به تراشه پی.ال.سی و بسته پلاستیکی سفت شده است. مکان receptacle و پلاگ به روش تزریق- ذوب متصل شده است. این بخشها از پلیمر کریستالی مایع با نسبت توسعه خطی کم حدود ۰٫۵*۱۰-۵ ساخته شده اند تا هنگام گرما امکان انبساط آن وجود داشته باشد.

هنگامی که پلاگ در receptacle (حفره) قرار می گیرد فیبرها در میکروسوراخهای متناظر قرار می گیرند تا اتصال PC را بتوان با خم کردن فیبر برقرار نمود. اتصال آن را می توان با بستن پلاگ به receptacle و با یک گره سیم فلزی برقرار کرد. شکل ۶ تصویری از کانکتور را نشان می دهد. این کانکتور در وضعیت متصل، پهنایی معادل ۵ میلیمتر، ارتفاعی معادل ۴ میلیمتر و طول ۲۰ میلیمتر دارد. پی.ال.سی و بسته پلاستیکی مورد استفاده مشابه ماژول نوری هستند که کانکتور بر آن سوار شده است.

شکل ۶ : تصویر کانکتکور پی.ال.سی دوپلکس

ب- کارایی نوری
شکل ۷ هیستوگرامی از اتصال و اتلاف در هر نقطه اتصال را برای ۲۵ کانکتور نشان می دهد. در اینجا، اتلاف اتصال شامل اتلاف بدون واسطه ای تقریبا به اندازه اي است که به دلیل عدم تطابق میدان میان فیبر و waveguide رخ می دهد. اتلاف اتصال در کمتر از ۰٫۴dB مقدار ۰٫۲dB است.
این نتیجه نشان می دهد که fiber guide در انتهای پی.ال.سی به دقت متصل شده است. اتلاف بازگشت در تمام مقادیر بیشتر از ۴۰dB زیاد بود (مقدار ۴۰dB ) که در نتیجه پیاده سازی دقیق پی.سی. ایجاد می شود.
مقادیر اتلاف بازگشت بدست آمده کوچکتر از ۵۰dB است که می توان با کانکتورهای فیبر نوری نوع پی.سی. بدست آورد.

شکل ۷ : کارایی نوری کانکتورهای ساخته شده. الف – هیستوگرام اتلاف اتصال
ب- هیستوگرام اتلاف بازگشت

به نظر می رسد که این امر به دلیل آسیب های باقیمانده در سطح endface پی.سی. رخ می دهد و اختلاف میان اندیسهای اصلی فیبر و waveguide ایجاد می شود.
سپس به آزمایش مکرر کارایی نوری پرداختیم. شکل ۸ اتصال و اتلاف را برای ۵۰ اتصال مکرر نشان می دهد. نوسانات کوچک کمتر از ۱/۰ و ۲ دسیبل را به ترتیب در اتصال و اتلاف بازگشت مشاهده نمودیم که نشان می دهد که فیبرها در میکرو سوراخ ها هدایت شده اند.

ج – دوام محیطی
کانکتورهای پی.ال.سی دوپلکس در معرض آزمایشهای دوام محیطی قرار می گیرند. نمونه های تست برای مانیتورینگ آنلاین خصوصیات نوری با نصب یک کانکتور در تراشه پی.ال.سی با یک شاخه Y شکل نامتقارن همراه یک فیلتر WDM ساخته شده اند این مدار نوری در پی.ال.سی بخشی از ماژول فرستنده- گیرنده به شمار می رود. در این آزمایشات، اتلاف جایگذاری میان دو فیبر متصل برای نور ۱٫۵۵µm و اتلاف بازگشت را در هر نقطه اتصال برای نور ۱٫۳µm می باشد.

شکل ۸ : اتلاف اتصال و بازگشت برای ۵۰ اتصال مکرر در دو نقطه اتصال در یک کانکتور پی.ال.سی.دوپلکس

شکل ۹ : نمونه کانکتور مورد استفاده در تستهای عمر محیطی و تعاریف اتلاف جایگذاری L و اتلاف بازگشت Lr برای کارایی کانکتور مورد مانیتور

شکل ۱۰: وابستگی گرمایی Li , Lr در یک نمونه کانکتور. شرط دما در دیاگرام بالایی نمایش داده شده است

شکل ۱۱ : نتایج تست چرخه دما برای شش نمونه : شرط دما در دیاگرام بالایی شکل ۱۰ نشان داده شده است. ومقادیر قبل، در حین و بعد از آزمایش هستند که در بالای دیاگرام نشان داده می شود.

شکل ۱۲ : نتایج تست رطوبت و درجه حرارت در شش نمونه. شرط محیطی در دیاگرام بالایی نشان داده شده است. سمبل های آن مانند شکل ۱۱ است.

د) کاربرد ماژول نوری
برای تایید کاربرد کانکتور پی.ال.سی در ماژول های نوری واقعی یک ماژول فرستنده گیرنده WDM ترکیبی نیمه هادی ساختیم که با یک کانکتور پی.ال.سی دارای receptacle دو کاناله (شکل ۱۴) کار می کند. [۱۲]
ماژول برای انتقال دو جهته سیگنال های ۱٫۳μm ورودی از پورت ۱ که از طریق فیلتر WDM عبور می کند بکار می رود این سیگنال توسط یک فتو دیود (PD) کشف می شود در حالی که سیگنال ۱٫۵۵μm به پورت ۲ بازتاب می شود. سیگنال ۱٫۳μm از دیود لیزری (LD) گسیل می شود که از طریق پورت ۱ خارج می شود. Waveguideهای داخل PLC مقدار ۴۵درصد را دارند. Receptacle در ماژول و با استفاده از روش فابریکاسیون برای بخش اصلی و receptacle نصب شده است. در پروسه تنظیم فعالی که ما برای وصل کردن fiber guide به انتهای PLC مورد استفاده قرار دادیم، خروجی الکتریکی PD مربوط به ورودی نوری ۱٫۳μm از پورت ۱ را مانیتور کردیم.

شکل ۱۳ : نتایج حاصل از تست مقدار رطوبت و دمای ده نمونه. سمبلها مانند شکل ۱۱ هستند.

شکل ۱۴ : ماژول فرستنده گیرنده WDM ترکیبی نیمه هادی پی.ال.سی. با receptacle کانکتور پی.ال.سی دو کاناله

شکل ۱۵ موارد زیر را نشان می دهد :
اتلاف بازگشت جایگذاری یک ورودی نوری ۱٫۵۵μm مربوط به پورت ۱
واکنش پذیری PD مربوط به یک ورودی نوری μm 1.3 مربوط به پورت ۱
خروجی نوری حاصل از LD در یک جریان ۳۰mA مربوط به ۳۰ ماژول

کارایی با اتصال پلاگ به فیبرهای تک حالته اندازه گیری شد (Δ=۰٫۳%). ماژول بدست آمده مشخصات مربوط به کارایی خروجی نوری ماژولها را دارا بود. اتلاف جایگذاری که

شامل اتلاف در دو پورت و اتلاف در فیلتر می شود، تقریبا مشابه ماژولها ی معمولی بودند که با فیبرهای ثابت کار می کردند.
از آنجایی که اتلاف جایگذاری خیلی کم بود باید خروجی نوری کوچک حاصل از LD کمتر از ۰٫۸mW در نتیجه عدم هماهنگی نقطه کاشت تراشه LD به وجود آمده باشد

شکل ۱۵ : آزمایش کارایی

شكل ۱۶ : ساختار كانكتور PLC چند فيبره الف) متصل نيست ب ) حالت متصل

۴ . کانکتور پی.ال.سی چند فیبره

با توجه به اصل اتصال پی.سی. فیبر بدون پوشش که در بخش ۲ ذکر شد، کانکتور پی.ال.سی. می تواند اتصال با تراکم بالایی را بین فیبرها و پی.ال.سی برقرار کند.
در این بخش یک کانکتور پی.ال.سی چند فیبره را معرفی می کنیم که برای ماژولهای نوری مبتنی بر پی.ال.سی مثل سوئیچ گرمایی-نوری (TO) و ماژولهای AWG ساخته شده است و نیاز به اتصال دهها فیبر دارد. [۱۵]

شكل ۱۷ : كانكتور PLCي دوازده فيبره

الف ) ساختار و نحوه ساخت
ساختار اصلی کانکتور پی.ال.سی چند فیبره در شکل ۱۶ نمایش داده شده است. این کانکتور برای اتصال حداکثر ۱۲ فیبر و waveguide (راهنمای موج) بکار می رود. ساختار و نحوه ساخت این کانکتور مانند کانکتور دوپلکس است. راهنمای موج از یک بلوک شیشه ای ساخته شده و دارای ۱۲ میکروسوراخ با وقفه های مشابه راهنمای موج ها بوده و پلاگ می تواند حداکثر ۱۲ فیبر داشته باشد. Receptacle شامل مکان حفره

و راهنمای فیبر است و می توان آن را در مکان دلخواه در انتهای پی.ال.سی قرار داد طوری که با مکان راهنمای موج متناظر باشد. کانکتور پی.ال.سی ۱۲ فیبره با استفاده از پی.ال.سی سیلیس با راهنمای موج ۰٫۷۵% در وقفه های ۰٫۲۵mm ساخته شده است. شکل ۱۷ همین کانکتور را نشان می دهد.
طول فضای خمش و پیش آمدگی در L=7mm و ΔL=30μm تنظیم شده اند. انتهای دوازده فیبر روکش خورده و یک سطح صاف عمودی تشکیل شده است ولی فیبرها با فاصله ۰٫۲۵mm از هم قرار گرفته اند. در اینجا خطای زاویه ای endface پولیش خورده کمتر از ۰٫۵ برای همه فیبرها بود.[۱۶]

شكل ۱۸ : دسته بندي فيبرها

شكل ۱۹ : كارايي نوري كانكتور PLC دوازده فيبره. هيستوگرام اتصال و اتلاف بازگشت

ب- خصوصیات
کارایی نوری ده کانکتور ساخته شده در شکل ۱۹ نمایش داده شده است. اتلاف اتصال که شامل اتلاف بدون واسطه تقریبا ۰٫۱dB است، آنقدر کم هست که بتوان گفت همه آنها زیر ۰٫۵dB بوده و مقدار میانگین آنها ۰٫۳۳dB می باشد. در مقایسه با کارایی اتصال ثابت می توان گفت که بهتر کار می کند.[۱۷]
اتلاف بازگشت بسیار زیاد بیشتر از ۳۸dB با مقدار میانگین ۴۳dB می باشد. ما معتقدیم که اتلاف بازگشت نسبت کم (کمتر از ۴۰dB) توسط endface پی.ال.سی ایجاد شده باشند.

عمر محیطی کانکتورهای پی.ال.سی نیز مورد آزمایش قرار گرفت. رابطه کارایی با درجه حرارت از ۴۰ تا ۸۵ درجه سانتی گراد در شکل ۲۰ نشان داده شده است. در این شکل اتصال و اتلاف بازگشت در پورت ۱ و پورت ۸ به عنوان نمونه داده شده اند و بازه این اتلاف ها برای همه ۱۲ پورت رسم شده است. اتلاف اتصال، کم و اتلاف بازگشت در طول آزمایش بطور ثابت به مقدار زیاد باقی ماند.

شکل ۲۱و۲۲ نتایج چرخه درجه حرارت و تستهای عمر رطوبت و درجه حرارت را با توجه به اتلاف اتصال و بازگشت در پورت ۱ و ۸ نشان می دهند همچنین ستونهای خطا نشان دهنده بازه مقدار دوازده پورت می باشد. نوسانات ۲۰۰ چرخه ای بین درجه حرارت ۴۰ تا ۸۵ درجه سانتی گراد (شکل ۲۰) و یک اتمسفر ثابت ۷۵ C,90% R.H.ایجاد شد. [۱۸],[۱۹].

شكل ۲۰ : رابطه دمايي اتصال و اتلاف بازگشت براي كانكتور PLC دوازده فيبره. قسمتهاي تيره بين خطوط شكسته بالا و پايين شكل نشان دهنده مقدار دوازده پورت هستند. شرايط دمايي محيط در دياگرام بالايي نشان داده شده است.