مدل سه مرحلهای عملکرد اجتماعی سازمان

در سال ۱۹۸۶، وارتیک۱ و کوکران۲ مدل اجتماعی سازمان را بسط داده و عملکرد اجتماعی سازمان را عبارت از مسئولیتپذیری اجتماعی، پاسخگویی اجتماعی و مدیریت مسائل عمومی عنوان نمودند (احمدی، الوانی و معمارزاده طهران، .(۱۳۹۰ مطابق جدول ۳، در مرحلهی اول، مسئولیت-پذیری اجتماعی سازمان شامل دیدگاههای اقتصادی، قانونی، اخلاقی و صلاحدید یا بشردوستانه میباشد، که منجر به شکل گیری گرایشهای فلسفی شامل تدوین قرارداد اجتماعی سازمانها و سازمان به عنوان یک عامل اخلاقی میگردد. در مرحلهی دوم پاسخگویی اجتماعی سازمان مطرح میباشد، که شامل راهبردهای انفعالی، تدافعی، تطابقی و پیشگیرانه میشود، و در نتیجه گرایشهای نهادی که سازگاری و بقاء سازمان در محیط را مورد بحث قرار میدهند از قبیل: ظرفیت سازی پاسخ به تغییر شرایط اجتماعی و توسعه ی پاسخدهی رویکردهای مدیریتی را ایجاد میکند. در مرحله ی سوم، مدیریت مسائل عمومی شامل تشخیص مسائل و سپس تحلیل آنها، مطرح شده و منجر به ایجاد گرایش های سازمانی شامل تعیین خط مشی اجتماعی سازمان و حداقلسازی غافلگیر شدن سازمانها میگردد.

بر اساس مدل وارتیک و کوکران، در وهلهی اول، ماهیت و فسلفه ی وجودی و ضرورت مسئولیت پذیری اجتماعی بر اساس ابعاد مختلف آن در دیدگاه سازمانها، مطرح میباشد. در واقع، رسیدن به مراحل بعد و توجه عملی و اقدام در جهت مسئولیتپذیری اجتماعی، زمانی برای سازمان ممکن و نتیجه بخش خواهد بود، که در ابتدا به عنوان وظیفهای اجتماعی در دیدگاه و نگرش سازمان مورد قبول واقع شده باشد. سازمان بر اساس نگرشی که در مورد مسئولیت پذیری اجتماعی دارد، راهبردی متناسب با نگرش خود را جهت پاسخگویی اجتماعی انتخاب میکند، و پس از آن به مدیریت مسائل عمومی میپردازد.