— پاورپوینت شامل تصاویر میباشد —-

اسلاید ۱ :

  واكنش يك گياه به دما به عنوان يكي از عوامل مهم اكولوژيكي حاكم بر توزيع گونه ها و پتانسيل عملكرد گياهان شناخته شده است. در اين ميان آب، دماي محيط و نور به عنوان سه عامل اصلي تعيين كننده پراكنش گياهان در سطح كره زمين مطرح هستند. در مناطقي از زمين كه فاكتورهايي مثل آب و نور محدود كننده نيستند، پراكنش اكولوژيكي گياهان در سطح زمين وابسته به حرارت مي باشد.

  در مطالعات مربوط به واكنش هاي گياه به محيط، اصطلاح تنش دما جهت توصيف يك انحراف از رژيم دمايي بهينه مورد انتظار براي رشد، به كار مي رود.

اسلاید ۲ :

تنش حرارت پايين ناشي از دو تنش مجزا بوده است:

Chiling Stress تنش سرما  

                     در دماي بالاتر از صفر درجه سانتي گراد و در محدوده دمايي ۱۰- ۱۵ در جه سانتي گراد رخ مي دهد.

Freezing Stress تنش یخ بندان

                 در دماي زير صفر رخ مي دهد.

اسلاید ۳ :

  تنش سرما معمولا بيشتر در گياهان مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري جهان و يا گياهاني كه در اين مناطق رشد مي كنند، مشاهده مي شود.

  محدوده دمايي تنش سرما براي گياهان حساس ۱۰تا ۱۵درجه مي باشد، البته گياهان از اين نظر با هم متفاوت هستند كه بستگي به حساسيت آنها به تنش سرما دارد.

  گياهان حساس به تنش سرما گياهاني هستند كه در دماهاي ۱۵ تا ۱۰ آسيب مي بينند. گياهان مقاوم گياهاني هستند كه تا دماي نزديك به صفر هم قادر به رشد هستند. اگرچه تفاوت گياهان از اين نظر علاوه بر عوامل ژنتيكي به مرحله نموي گياه، وضعيت متابوليكي گياه ( خواب يا دوره رشد گياه)  و همچنين شرايطي كه گياه در دوره تنش و از بعد از آن داشته است، نيز بستگي دارد.

  به طور كلي، گياهان در دوره رشد فعال خود، در طي مراحل اوليه نمو، در طي روز و يا در شرايط نور بالا، در دوره تنش ( اگرچه خشكي شديد تحمل به تنش سرما را افزايش مي دهد) و وقتي كه مواد غذايي محدود مي باشد بسيار حساس به تنش سرما مي باشند.

اسلاید ۴ :

تنش حرارت پايين ناشي از دو تنش مجزا بوده است:

Chiling Stress تنش سرما  

                     در دماي بالاتر از صفر درجه سانتي گراد و در محدوده دمايي ۱۰- ۱۵ در جه سانتي گراد رخ مي دهد.

Freezing Stress تنش یخ بندان

                 در دماي زير صفر رخ مي دهد.

اسلاید ۵ :.

 فرآيندي است كه سبب افزايش قابليت بقاي گياه در برابر تنش هاي محيطي نا مطلوب به خصوص در برابر خسارت دماهاي پايين مي شود.

اسلاید ۶ :

  درجه حرارت و فتوپريود با شروع سرد شدن هوا و كوتاه شدن روزها در پاييز در بعضي از گياهان سخت شدن فيزيولوژيكي حادث مي شود كاهش دما به كمتر از ۱۰ درجه سانتي گراد هاردنينگ را القاء مي كند.

  براي انجام فعاليتهاي بيوشيميايي نياز به انرژي است . هرچه شدت نور بيشتر توليد مواد فتوسنتزي بيشتر و هاردنينگ بهتر انجام مي شود.

اسلاید ۷ :

  به تغييرات متابوليكي فيزيولوژيكي و مورفولوژيكي كه در اثر chilling  اتفاق مي افتد خسارت سرما مي گويند.

 ين تغييرات به دو صورت اوليه و ثانويه  مشاهده مي شود:

  خسارت اوليه كه به دو صورت مستقيم و غير مستقيم

  درخسارت ثانويه اگر تنش سرما به مدت طولاني ادامه پيدا كند ممكن است باعث بروز تنش ديگري  در گياه تحت عنوان تنش ثانويه شود.

اسلاید ۸ :

اثرات تنش سرما

خسارت مستقيم

  آثار مستقيم خسارت تنش سرما معمولا در نتيجه قرار گرفتن گياهان در برابر سرما بوجود مي آيد.

 تنش سرما مي تواند تغييرات وسيعي در رفتار غشاء ها ، چربي ها ،آنزيم ها و اسكلت سلولي گياهان ايجاد نمايد.

 غشاء سلولي اولين محلي است كه در معرض عوامل نامساعد محيطي قرار مي گيرد.

اسلاید ۹ :

  كاهش اسيدهاي چرب غير اشباع غشاء ، موجب از دست رفتن حالت سيال  و نفوذ پذيري غشاء نسبت به آب و در نتيجه كاهش مقاومت گياه به سرما مي شود.

 معمولا گياهان مناطق گرمسيري در مقايسه با گياهان مناطق سردسيري داراي اسيد هاي چرب اشباع بيشتري هستند.

 گياهان مقاوم به سرما طي فرآيند مقاوم سازي به سرما نسبت اسيدهاي چرب غير اشباع به اسيدهاي چرب اشباع خود را افزايش مي دهند.

 در گياهاني مثل كلزا كه به سرما مقاوم مي باشند نسبت اسيدهاي چرب غير اشباع به اسيدهاي چرب اشباع  حدوداً ۴ به ۱ مي باشد .اما در ذرت اين نسبت ۲ به ۱ مي باشد.

 

اسلاید ۱۰ :

   آشكار ترين و معمول ترين نتيجه قابل مشاهده خسارت ناشي از سرما  به غشاء پلاسمايي، افزايش نشت محلول هاي سلولي در نتيجه تغيير در نفوذ پذيري غشاء مي باشد . املاحی چون پتاسيم ، آمينو اسيدها ، كربوهيدراتها و در مجموع الكتروليتهاي مختلف به خارج از سلول نشت مي كنند.

   از دست دادن املاح محلول در آب نشان دهنده خسارت وارد شده به غشاء پلاسمايي و احتمالا تونوپلاست مي باشد.

   ميزان مقاومت ارقام به سرما بستگي به ميزان نشت پذيري آنها دارد، بنابراين از طريق تعيين ميزان نشت پذيري غشاء سلول هاي هوايي برگ و ساقه گياهان، مي توان ميزان تحمل ارقام مختلف گياهي را به تنش سرما تعيين كرد.