همين که کودک در استفاده از اشياء مهارت پيدا مى‌کند، آگاهى از خطرات احتمالي، داراى اهميت بسيار حياتى است. در صورتى که در مورد چيزى احتمال خطر مى‌دهيد، آن را از دسترس او دور نگه داريد.

– بچه‌ها هر چيزى را در دهان مى‌گذارند (اين عمل، به لحاظ روانشناسى کودک، يک فرآيند شناخت اشياء است. م). هرگز چيزهائى را که به‌علت کوچک بودن ممکن است توسط کودک بلعيده شود يا در گلوى او گير کند و يا در گوش و بينى خود فرو نمايد در دسترس او نگذاريد. توجه داشته باشيد که اين اصل مى‌تواند شامل آن دسته از اشياء بزرگترى باشد که قسمت‌هاى مختلف آنها را مى‌شود کَند يا به‌ هر علت جدا کرد. مطمئن‌ترين وسايل بازي، ظروفى هستند که درِ آنها پيچى است. چون برخلاف درهاى فشاري، کودکان نمى‌توانند قبل از رسيدن به سن هجده ماهگى آنها را باز کنند. اسباب‌بازى‌هائى را که احتمال مى‌دهيد در رنگ آنها از سرب استفاده شده است، در اختيار آنها نگذاريد. بطرى‌هاى مورد استفادهٔ کودک را به‌دقت بشوئيد و به‌طور کلى از بطرى‌هاى خالى مواد سفيدکننده و مايع شستشو به اين منظور استفاده نکنيد.

چيزهائى را که ممکن است باعث خفه شدن او شود از دسترس او دور نگه داريد. اين اشياء شامل کيسه‌هاى پلاستيکي، کوسن و بالش يا هر چيز ديگرى است که ممکن است روى او بيفتد.
– مراقب اشياء تيز و بُرنده‌اى باشيد که ممکن است انگشتان دست يا پاى او را زخم کند و يا رگ او را پاره نمايد.
– هرگز او را با چيزهائى شبيه روبان تنها نگذاريد.
– از اشياء نوک‌تيزى که ممکن است در پوست او فرو برود و يا در بينى و چشم‌ها يا گوش‌هاى خود فرو کند پرهيز کنيد. همين‌طور اشياء لب‌تيزى که احتمال مى‌دهيد باعث بريدگى شوند.
– ظرف‌هاى يک‌بار مصرف ماست را بلافاصله بعد از ترک خوردن، دور بيندازيد.
– اشياء سنگينى را که در صورت افتادن مى‌توانند آسيب‌رسان باشند، از دسترس او دور نگه داريد.
– از تميز بودن محل بازى کاملاً مطمئن شويد.
– وسايلى که براى مواد غذائى از آنها استفاده شده است، از نظر بهداشتى خطرناک هستند. اين نوع وسايل را قبل از اينکه در اختيار کودک قرار دهيد، کاملاً استرليزه کنيد، اشياء ديگر را با مايع ظرفشوئى و يا جوش شيرين بشوئيد، آب بکشيد و خشک کنيد.

مراقبتهاي دوره نوزادي
حرارت اتاق نوزاد را بين ۱۸تا۲۰ درجه بيشتر نباشد ، نوزاد را در سرما قرار ندهيد و بيش از اندازه نيز نپوشانيد . لباس نوزاد بايستي سبك و گشاد و راحت باشد . از قنداق كردن نوزاد كه يك عمل غيربهداشتي و زيان آور است بپرهيزيد و از قنداق كردن نوزاد حتي بمدت كوتاه خودداري كنيد حمام كردن روزانه نوزاد با داشتن بند ناف نه تنها اشكالي ندارد بلكه مفيد است . از بدو تولد نوزاد بايستي حداقل يك روز در ميان حمام داده شود و تمام بدن نوزاد را با آب و صابون و يا شامپوي مناسب شستشو داد . حمام دادن نوزاد بهيچوجه اثر سوء روي ناف نوزاد و محل ختنه نداشته بلكه شستشوي ناف با آب و صابون از بروز عفونت جلوگيري مي نمايد حتما ناف نوزاد را با الكل يده پانسمان و با كاز استريل بپوشانيد . روزي جند بار ناف نوزاد را با الكل و يا بتادين تميز نمائيد و پس از افتادن ناف ، محل بندناف را با الكل و يا بتادين تميز كنيد به هيچ وجه به چشم نوزاد دست نزنيد ، اگر ترشحي نشان مي دهد به پزشك مراجعه كنيد در موقع گرفتگي بيني به هيچ وجه از شير و سنجاق استفاده نكنيد ، كمي سرم فيزيولوزيك ، نرمال سالين ، داخل بيني او بچكانيد

براي جلوگيري از سوختگي پاي نوزاد نخاطر ادرا و مدفوع او را زود به زود عوض نمايي و در صورت ابتلا از پودر استفاده نكنيد ، پاي نوزاد را با آب و صابون بشوئيد و خشك كنيد سپس با پماد آ+د چرب نمائيدهر گريه نوزاد بخاطر گرسنگي نيست ، در صورت تداوم گريه حتما به پزشك مراجعه كنيد وجود ترشحات بيرنگ يا خون آلوده در قسمت تناسلي نوزاد دختر طبيعي استدر صورت مشاهده مواردي نظير : زردي ، اسهال ، بيحالي ، بدنفس كشيدن و استفارغ مكرر ، خوب شير نخوردن ، تب ، سرفه ، جوشهاي چركي ، ترشح از ناف و تشنج و حركات غيرطبيعي در نوزاد هر چه سريعتر به پزشك و يا مركز بهداشتي مراجعه كنيدزردي در نوزادان موجب ضايعات جبران ناپذير سلول مغزي و عقب ماندگي عقلاني مي شود .

در هفته هاي اول تولد بايستي دقيقا مراقب زردي در نوزاد بود . شروع زردي بيشتر در سفيدي چشم كودك بروز مي كند و در تنه گسترش پيدا مي كند ، بمجرد مشاهده زردي بدون فوت وقت در هر زمان از شبانه روز مراجعه نمايد . اين مسئله اورژانس و فوريت دارد . هرچه زردي زودتر تشخيص داده شود درمان سبكتر و راحتتر است . در موارد خفيف شايد نياز به بستري و قرار گرفتن در زير نور مخصوص باشد و در موارد شديد تعويض خون حتما بايد انجام گيرد . از بكار بردن پيشنهاد اطرافيان در مورد استفاده از شيرخشت و يا نور مهتابي و …و نظاير آن خودداري كنيد . بكار بردن اين روشها به قيمت سلامت نوزاد تمام مي شود

توجه داشته باشيد كه نوزاداني كه با شير مادر تغذيه ميشوند دفعات اجابت مزاجشان بيشتر است ولي حجم مدفوع آنها كم ، رنگ آن زرد و احيانا كف آلود و گاهي سبز است ، آن را با اسهال اشتباه نكنيدخوردن مايعات زياد توسط مادر و مك زدن پستان مادر بوسيله نوزاد شير را زياد مي كند و ناراحتي عصبي موجب كم شدن شير مادر ميشود . قرص ضدحاملگي اثر سوء بر روي شير مادر دارد . در موقع شير دادن بهداشت شخصي را رعايت كنيد قبل از شير دادن دستها را بايستي با آب و صابون و نوك سينه ها را با آب ولرم تميز كرد از بوسيدن زياد نوزاد به خصوص توسط ملاقات كنندگان جدا خودداري كنيد . ملاقات افراد متعدد كه اغلب ناقل ميكروبهاي مختلف مي باشند با نوزاد خطر انتقال عفونت را در بر دارد

دود سيگار براي همه كس مضر است و براي شيرخوار خطرناكتر است ، به هيچ وجه اجازه ندهيد در جايي كه كودكان هستند سيگار كشيده شودمشاوره پزشكي با پزشك كودكان دو بار در ماه اول و سپس ماهي يكبار توصيه مي شود. شيرخوار بايستي در فواصل معين براي معاينه ، بررسي رشد و تكامل ، دريافت دستورات تغذيه و واكسيناسيون بموقع به متخصص اطفال مراجعه نماييد . در شش ماه اول هر ماه يك بار ، در شش ماه دوم هر دو ماه يكبار ، در سال دوم هر سه تا چهار ماه يكبار و بعد از دو سال هر شش ماه يكباراز بكار بستن توصيه هاي افراد غيرمتخصص و اطرافيان غيرپزشك در مورد نوزاد جدا خودداري كنيد واكسن ها را بطور منطم انجام دهيد برنامه واكسيناسيون را بخوانيد . توصيه مي شود كه واكسيناسيون كودك در يك محل واحد انجام شود شيرخوراني كه از پستان مادر تغذيه مي شوند ، غريزه مكيدن آنان ارضاء ميشود و معمولا تمايلي به مكيدن پستانك و يا انگشت خود ندارند ، لذا عدم استفاده از پستانك ارجح است ولي چنانچه شيرخوار شروع بمكيدن انگشت خود نمود بهتر است به وي پستانك داده شود تا عادت به مكيدن انگشت پيدا نكند

از روز پانزدهم بعد از تولد روزانه ۶تا۱۰ قطره مولتي ويتامين در يك قاشق آب جوشيده خنك شده به نوزاد داده مي شود در صورتيكه شيرخوار از شير مادر استفاده مي كند نيازي به نوشيدن آب اضافي ندارد چنانچه بعلت گرمي محيط شيرخوار نياز به آب اضافي دادشته باشد ميتوان آب جوشيده خنك شده بدون قند به شيرخوار داد . تا يكسالگي بايستي از آب جوشيده خنك شده استفاده شوداز تجويز آب قند زياد يا داروهاي خانگي مثل ترنجبين يا شيرخشت و غيره به نوزاد بايستي خوداري شود