تحلیل بنیادی شرکت شرکت پتروشیمی اصفهان
معرفی شرکت پتروشیمی اصفهان :شرکت پتروشیمی اصفهان در سال ۱۳۶۸ تاسیس شد و در سال ۱۳۷۸ در بورس اوراق بهادار پذیرفته شد.موضوع فعالیت این شرکت عبارتست از ایجاد و انتقال تکنولوژی ، احداث واحدهای شیمیایی و پتروشیمیایی.تولید مواد شیمیایی(آروماتیک ها) ارائه خدمات اموزشی تخصصی در صنایع، انجام پروژه های تحقیقاتی مرتبط و سرمایه گذاری در فعالیتهای اقتصادی می باشد.

محصولات تولیدی مجتمع پتروشیمی اصفهان عبارتند از بنزن ، تولوئن، پارازیلین، ارتوزایلین میباشد. شرکت سهامی پتروشیمی اصفهان ، اولین تولید کننده محصولات آروماتیک در ایران ، یکی از طرحهای ملی و مهم دهه اول انقلاب میباشد که در سال ۱۳۷۱ با هدف تولید بیش از ۲۰۰۰۰۰ تن مواد آروماتیک در سال شامل بنزن ، تولوئن ، ارتوزایلین ، پارا زایلین و مخلوط زایلین به جمع واحدهای تولیدی کشور پیوست. این مجتمع از واحدهای زیربنائی کشور بوده و محصولات آن بعنوان خوراک صنایع پایین دستی نظیر شوینده ها ، پلاستیکها ،‌الیاف پلی استر ، نرم کننده های پـلاستیکی ، رنگسـازی و صنایع نظامی بکار برده می شود.

شرکت پتروشیمی اصفهان دارای چندین شرکت و موسسه وابسته میباشد که عبارتند از :
شرکت ملی صنایع پتروشیمی ،
شبکه اطلاع رسانی نفت و انرژی ،
شرکت بازرگانی پتروشیمی بین المللی
دانشگاه صنعت نفت و پژوهشگاه صنعت نفت.

جهت تولید محصولات آروماتیک ,شرکت سهامی پتروشیمی اصفهان به مواد اولیه با مواد زیر نیاز دارد:
مواد اولیه مقدار:
پلانفرمیت(از پالایشگاه اصفهان) اسمی : ۳۶۳/۰۰۰ تن در سال
واقعی : ۴۳۰/۰۰۰ تن در سال
هیدروژن )از پالایشگاه اصفهان( اسمی: ۳۰۰۰ تن در سال
واقعی: ۳۷۰۰ تن در سال
گاز طبیعی )از شرکت ملی گاز ( اسمی : ۷۲ میلیون متر مکعب
واقعی : ۶۰ میلیون متر مکعب

محصولات پتروشیمی اصفهان و مصرف کنندگان عمده نهایی محصولات شرکت عبارتند از:
نام محصول مصرف کننده عمده محصولات عمده نهایی
بنزن مجتمع LBA
پتروشیمی آبادان
پتروشیمی تبریز ماده اولیه پاک کننده ها ،نرم کننده ها و شوینده ها
حشره کشها و رنگها
تولوئن واحد THDA

صنایع نظامی
روغن سازی پالایشگاه ها
رنگسازیها،پتروشیمی اراک و بوتاکلر ماده اولیه نرم کننده ها و حلال ها
مواد شیمیایی نظامی
ارتوزایلین پتروشیمی فارابی
وزارت صنایع کشاوزی مواد اولیه نرم کننده ها ،پلاستیک ها
رزین ها و کودهای مخلوط

پارازایلین مجتمع D.M.T الیاف مصنوعی ،رزینها
پلاستیکها ریا،پلی استر ها و پلی اکریل ها
مخلوط زایلین سم سازیها و رنگ سازیها سموم کشاورزی ،رزین ها ،رنگها

سهامدار عمده شرکت پتروشیمی اصفهان ,شرکت سرمایه گذاری صنایع پتروشیمی می باشد و بیش از ۱۱ هزار سهامدار حقیقی با دارا بودن یک سوم سهام شرکت باعث بوجود آمدن نقدینگی مناسب برای این سهم در بازار معاملات می شود.

صورتهای مالی شرکت پتروشیمی اصفهان از سال ۱۳۷۸ مورد بررسی قرار گرفت و نتایج زیر در مورد بخش دارایی های این شرکت که بصورت نموداری در زیر رسم شده بدست آمد:
دارایی های جاری شرکت بطور متوسط سالانه ۴۴ درصد رشد را تجربه نموده است.بر اساس روند گذشته پیش بینی می کنیم میزان کل دارایی های جاری شرکت در پایان سال ۸۴ رشد ۴۲ درصدی را تجربه نماید و به رقم ۱۰۶ میلیارد تومان بالغ گردد.

شرکت پتروشیمی اصفهان در سالهای اخیر به سمت سرمایه گذاری کوتاه مدت در بخش دارایی های جاری رفته است بطوریکه در سال ۸۲ بیشترین میزان دارایی های جاری مربوط به سرمایه گذاری های کوتاه مدت بوده است.

از سال ۸۱ به بعد دارایی های غیر جاری افت زیادی داشته و مجددا در دو سال بعد رشد یافته ,مربوط به فروش بخشی از “سایر دارایی ها” در سال ۸۲ بوده است. رشد دارایی های غیر جاری در دو سال اخیر مربوط به افزایش سرمایه گذاری های بلند مدت و افزایش دارایی های ثابت بوده است انتظار داریم در پایان سال ۸۴ رقم کلی دارایی غیر جاری شصفها به ۱۶٫۲ میلیارد تومان برسد (بر اساس ارزش دفتری نه ارزش بازار).

نرخ رشد مجموع دارایی شرکت پتروشیمی اصفهان در ۵ سال گذشته ۳۲%بوده است که رقم قابل توجهی می باشد و نشانگر این است که این شرکت در حال توسعه و گسترش فعالیتها می باشد.

سمت چپ ترازنامه یا در واقع منابع تامین مالی دارایی ها به بررسی ماهیت و میزان بدهی های شرکت پتروشیمی اصفهان می پردازیم:
در سال ۱۳۸۱ تسهیلات بلند مدت پتروشیمی اصفهان بازپرداخت شد از سال ۸۱ در ساختار مالی خود تسهیلات بلند مدت ندارد.در حدود ۲٫۶ میلیارد تومان ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان دارد.می توان گفت که بدهی های بلند مدت در ساختار سرمایه شرکت جایگاه و تاثیر گذاری چندانی ندارد.

عمده ترین و مهمترین منبع تامین مالی شرکت بدهی های جاری می باشد نرخ رشد بدهی های جاری در طی ۵ سال گذشته ۲۷% بوده است که در مقابل نرخ رشد ۳۲ درصدی دارایی ها نشانگر این مسئله است که افزایش سرمایه ها در جهت تعدیل و ثبات ساختار سرمایه شرکت و تعدیل ریسک مالی بوده است.

در نمودار زیر مقایسه ای بین دارایی های جاری و بدهی های جاری صورت گرفته و تفاوت میان این دو نشانگر سرمایه در گردش شرکت میباشد هر چه میزان این تفاوت بیشتر باشد سیالیت کارها فعالیتها و عملیات شرکت بیشتر خواهد بود و میزان قدرت مانور مدیریت در پرداختها به نسبت افزایش این تفاوت ،افزایش خواهد یافت.

از سال ۷۸ تا سال ۸۲ میزان بدهی های جاری این شرکت در پایان سال از دارایی های جاری بیشتر بوده است و سرمایه در گردش شرکت منفی بوده است ولی در سال ۸۳ دارایی های جاری از بدهی های جاری بیشتر شده است و میزان سرمایه در گردش شرکت مثبت گردیده است و میتوان گفت که وضعیت شرکت از لحاظ قدرت پرداخت بدهی های جاری افزایش یافته و شرکت سیاست محافظه کارانه ای را در قبال بستانکاران در پیش گرفته است.انتظار داریم در پایان سال ۸۴ سرمایه در گردش شصفها به ۴۷ میلیارد تومان برسد که این امر مطلوبیت ویژه ای برای این شرکت از نظر بستانکاران ایجاد خواهد کرد و قدرت اعتباری شرکت افزایش می یابد.

بررسی ساختار سرمایه و نسبت بدهی به مجموع دارایی ها:
شرکت پتروشیمی اصفهان در طی ۶ سال گذشته بطور متوسط نسبت بدهی را تقریبا در سطح ۶۸ درصد ثابت نگه داشته است و همانطور که در بخش قبلی هم ذکر شد شرکت دارای سیاست ثابتی در این بخش است یعنی ساختار ترازنامه را طوری تنظیم میکند که این سطح حفظ گردد و حتی به جرات میتوان ابراز نمود که افزایش سرمایه هم در صورتی در دستور کار قرار میگیرد که ساختار مالی این شرکت از این سطح فاصله میگیرد و میزان افزایش سرمایه هم بگونه ای است که این نسبت حفظ گردد.

نسبتهای نقدینگی:
نسبت جاری و نسبت آنی از جمله نسبتهای نقدینگی هستند که توانایی یک شرکت را در بازپرداخت بدهی های جاری بیان میکنند.این نسبت در ابتدای دوره مورد بررسی در سطح پایینی قرار داشته و با رشدی که در طی دو سال داشته است در سال ۸۰ در سطح یک مرتبه قرار گرفته و تا سال ۸۲ در همین سطح باقی مانده و نهایتا در سال ۸۳ در سطح بالاتر از یک مرتبه قرار گرفته و بنظر میرسد در روند صعودی قرار گرفته و انتظار میرود برای پایان سال مالی ۸۴ این نسبت بالاتر از ۱٫۴۵ مرتبه قرار بگیرد که در این صورت میتوان گفت توانایی پرداخت بدهی های جاری این شرکت افزایش می یابد. واگرایی نمودار نسبت جاری و نسبت آنی حاکی از افزایش ارزش موجودی کالا و مواد در صورتهای مالی است که احتمالا بدلایلی شرکت در فروش محصولات با مشکل مواجه است.

بررسی صورتحساب سود و زیان:
از طریق بررسی نموداری میزان درامد حاصل از فروش و سود خالص را در طی چندین سال گذشته مطالعه میکنیم و برای براورد آینده از روند گذشته با توجه به تغییرات صورت گرفته در وضعیت کلی صنعت و اقتصاد کشور تعدیلات لازم را اعمال نموده و برای سالهای آتی به پیش بینی میزان فروش و سود شرکت می پردازیم.

بررسی روند فروش از سال ۷۸ تا سال ۸۳ نشان میدهد که در سالهای ۷۹ تا ۸۱ تغییرات قابل توجهی در میزان درامد حاصل از فروش وجود نداشته است ولی رشد دو ساله ای از سال ۸۲ بوقوع پیوسته که میزان این رشد در حدود ۳۴ درصد بود و در سال ۸۳ هم در مقایسه با سال ۸۲ رشد چشمگیری معادل ۷۵ درصد به چشم میخورد که این عامل باعث بوجود آمدن اتفاقات و مسائل غیر منتظره در روند قیمتی سهام این شرکت گردید.

پیش بینی عملکرد سال مالی منتهی به پایان اسفند سال ۸۴ از نظر شرکت پتروشیمی اصفهان در مقایسه با سال ۸۳ بترتیب ۱۳ درصد کاهش درامد فروشٰ ۲ درصد افزایش بهای تمام شده ٰ۳۰ درصد کاهش سود عملیاتیٰ و سود پس از کسر مالیات ۳۲ درصد کاهش نشان میدهد.شرکت دلایل تغییرات را عمدتا افزایش نرخ نفتا در بازار جهانی وافزایش نرخ تسعیر ارز و افزایش سایر هزینه ها را افزایش نرخ تورم عنوان نموده است.

با بررسی های بیشتر در روند گذشته و لحاظ نمودن انحرافات پیش بینی سود خالص شرکت در سالهای گذشته و مطالعات بنیادین در وضعیت کلی صنعت و اقتصاد کشور ٰپیش بینی آریا بورس در مواردی با پیش بینی شرکت پتروشیمی اصفهان تفاوتهایی را نشان میدهد که بدین قرارند:
آریا بورس میزان فروش را ۲۴ درصد از پیش بینی خود شرکت بیشتر براورد نموده است.و میزان بهای تمام شده را نیز ۸ درصد بیشتر از شصفها براورد نموده است.ا حاشیه سود ناخالص نیزدر مجموع ۸% میان دو براورد اختلاف نظر وجود دارد.

نتیجه بررسی صورت سود و زیان شرکت در نهایت به میزان سوداوری آن منتهی شده است که در نمودار فوق به تشریح آن پرداخته میشود.
همانطور که نمودار فوق دریافت میشود میزان سود شرکت پتروشیمی اصفهان در طی شش سال گذشته دارای نوسانات چندی بوده است.در سالهای ۷۹ تا سال ۸۲ علیرغم عدم رشد میزان درامد حاصل از فروش ٰسود ناخالص روند کاهشی داشته است که علت آنرا در افزایش بهای تمام شده شرکت در این سالها میتوان یافت.بدلیل عدم وجود درامد حاصل از سرمایه گذاری ها و رشد منظم هزینه های عملیاتی با نرخ تورم, ٰسود عملیاتی روندی دقیقا مشابه سود ناخالص طی میکند.تا سال ۸۲ هزینه های مالی هم در تعهدات شرکت بوده که بدلیل بازپرداخت تسهیلات دریافتی بلند مدت در سال ۸۳ و ۸۴ هزینه های مالی به صفر رسیده است و در مجموع در طی این سالها هزینه های غیر عملیاتی تقریبا ثابت مانده است و بنابراین سود قبل از مالیات و بعد از مالیات هم روندی کاملا مشابه سود ناخالص طی نموده است.

بازده مجموع دارایی ها نشان میدهد که یک شرکت در استفاده از مجموع دارایی ها چه عملکردی داشته است.هر چه این نسبت بالاتر باشد نشان میدهد که مدیریت بر دارایی ها به بهینه ترین شکل صورت گرفته است و کاهش آن در واقع نشان میدهدکه سرمایه گذاری در دارایی های جدید به نسبت قبلی بازدهی نداشته است و یا دارایی ها در شرکت نگه داری میشود که خلاقیت و آفرینندگی قبلی را ندارند.

در سه سال اول بررسی با توجه به رشد منظم و مداوم دارایی ها (بطور میانگین ۳۱٪ سالیانه) دیده میشود که سود خالص نیز دارای رشد قابل قبولی بوده است.سال ۸۱ و سال ۸۲ شرکت در کسب بازده از مجموع دارایی های خود ضعیف عمل نموده و در این دو سال بازده ۲۰ درصدی را بدست آورده است اما در سال ۸۳ این وضعیت جبران شده و با توجه به رشد فوق العاده سود در سال۸۳ ٰاین نسبت بهبود یافته و به سطح ۵۰ درصد رسیده است که در شش سال گذشته بی نظیر بوده و حتی برای سال ۸۴ و سالهای آتی نیز انتظار نمی رود چنین رکوردی در کسب بازده از مجموع دارایی ها برای این شرکت بدست آید .

بررسی ریسک سرمایه گذاری: نمودار زیر روند قیمت و حجم معاملات سهام شرکت پتروشیمی اصفهان از آذرماه سال ۸۳ تا امروز ۲۳ بهمن ماه سال ۸۴ نشان داده شده است.محور افقی نشانگر تاریخ و محور عمودی سمت راست مربوط به قیمت سهم و محور عمودی سمت چپ مربوط به حجم معاملات (میلیون ریال) میباشد.

در ابتدای دوره مورد بررسی قیمت سهم برابر ۲۱۱۰ تومان با سرمایه ۱۰۰ میلیارد ریال بوده است. در مجمع فوق العاده در پایان سال ۸۳ افزایش سرمایه ۵۰ درصدی از محل اندوخته ها صورت گرفت.پس از افزایش سرمایه ۵۰ درصدی مشاهده میشود که قیمت سهام پتروشیمی اصفهان یک رشد قیمتی شدید را نیز تجربه نموده است که علت آنرا در تعدیل سود هر سهم در خرداد ماه سال ۸۴ می توان یافت و پس از مجمع سال ۸۴ نیز روند قیمتی سهم علیرغم روند نزولی با نوساناتی همراه بوده است و در ماههای اخیر به همراه روند نزولی شاخص کل ٰاین سهم نیز در کانال کاهشی سیر قیمت داشته است.

نماد معاملاتی ین شرکت در آبان ماه بخاطر افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی بسته شد.قیمت بسته شدن ۱۱۳۳۵ ریال و پس از افزایش سرمایه ۱۰۰ درصدی از محل اندوخته و مطالبات با قیمت ۸۴۰۰ ریال نیز معامله شد بدلیل شرایط نامساعد بازار پس از افزایش سرمایه رشدی را در قیمت تجربه نکرد بگونه ای که در روز ۲۳ بهمن ماه به رقم ۶۱۶۰۰ ریال نیز نزول کرده است.