زندگي نامه دكترپرويز شهرياري
مقدمه :
شهرياري ، روشنفكري آزاده و عاشقي در خدمت به مردم است . مجال آن نيست كه همه ويژگي هاي نيك او از جمله انديشه هاي متوقي و ارزشمندش ، محبت و ادب فراوانش ، استواري در عمل و كلامش دراين جا باز گوشود . او نمونه اي كامل و شاهدي زنده از تواناييهاي فرهنگ اصيل و دانش علمي پرتوان اين سرزمين است .
شهرياري نه فقط يك رياضي دان كه يك چهره سياسي است و در اين راستا ، چه تلاشها نكرده و چه اثرهايي كه برجا نگذاشته است . اوهمواره در زندگي ، آزادي خواه و ايران دوست بوده و با توجه به حجم گسترده آثار با ارزشش ، چه درزمينه رياضيات و چه در عرصه تحقيقات ادبي وتاريخي ، فلسفي و داستاني ، مي توان گفت كه در وحله نخست ، اويك اديب ودر مرحله بعد ، يك رياضي دان و سپس ، يك جامعه شناس و سياستمدار است .

شهرياري موجود والايي است كه حتي مخالفانش در وطن پرستي و عشق او به فرهنگ ملي ايران ، ترديدي ندارند . زنده است و زندگي بخش . كار و ايثار براي او نيايش است . طراوت و سادگي قلم او در كمتر اثري مي توان يافت . او درد دردمندان را مي شناسد و او باعشقي كه به حقيقت در وجود خدا دارد ، زندگي ميكند . به دور از خود خواهي و پيوسته ديگر خواه و هميشه نسبت به خود بي ترحم و در مورد ديگران درد شناس است . همچون لبخند ، بي ادعا و همچون ابر ، مهربان و بي دريغ است . راد مردي شجاع ، مومني شيدا و مترجمي زبردست است .
تامل و پژوهش در آثار او ، خود مطلبي دلپذير و شايسته كاوش است . نثري شيوا ، ساده و استوار و دلنشين دارد . طي ساليان دراز از طريق انتشار مجلاتي همچون سخن علمي ، آشنايي با رياضيات ، چيستا در گسترش و تقويت زبان و ادب فارسي و نيز دانش رياضي و تاريخ و فلسفه علم كوشيده است و به جاست كه نامش محترم و پايدار بماند .
يقين است كه همه كساني كه با شهرياري وآثار او آشنا هستند ، براين عقيده اند كه در ايران كم تر دانشمندي چون او ، علاوه بر فضايل اخلاقي و حسن خلق و حوصله و ادراك ، تقريبا بسياري از علوم زمان خود را بشناسد و بر آنها احاطه اي به كمال داشته باشد .

در دوم آذر ماه ۱۳۰۵ در محله دولت خانه كرمان پرويز شهرياري چشم به جهان گشود . پدرش شهريار، روز مزد و دهقان زاده بود . مادرش ((گلستان)) نيز دهقان زاده بود وهردو زرتشتي مذهب .
دوران كودكي استاد پرويز شهرياري در فضايي وهم آلود كه فقر سايه سنگين خود را برآن گسترده بود گذشت . فقري فرهنگي و مالي كه پنج خواهر وبرادر و پدر او را به دليل غذايي و عدم حضور پزشك در كرمان آن زمان از او گرفته بود .

شهريار دهقان ( پدر استاد شهرياري ) در اواخر سال ۱۳۱۵ به خاطر درگيري با مالك از كار اخراج شد و در كارخانه ريسندگي ((خورشيد )) كه حيات خود را تازه در كرمان آغاز كرده بود مشغول كار شد .
ورود به فضاي بسته ، پرغبار و بي روح سالن ريسندگي ، دهقان زاده پرورده در دامن طبيعت را به سمت بيماري سوق داد و سرانجام در زمستان ۱۳۱۷ در سن ۴۶ سالگي به خاطر تجويز داروي اشتباه وي را گرفتار مرگ زود هنگام كرد .

پس از فوت پدر ، پرويز ماند با يك خواهر بزرگتر و دو برادر كوچكتر و مادري كه سرپرست واقعي خانواده بود . هرچند سرپرستي ظاهري بچه ها به عهده پرويز گذاشته شد ، اما سرپرست واقعي آنهاشيرزني بود به نام (( گلستان )) كه براي ادامه تحصيل و زندگي بچه ها به انجام كارهاي سخت از قبيل پنبه پاك كني ، پشم ريسي و بادام شكني روي كرد تا فرزندان خود را به عالي ترين مدارج علمي برساند ، تا جامعه علمي و فرهنگي ايران به حضور پرويز شهرياري ببالد .

سال شمار زندگي استاد شهرياري :
۱۳۰۵ – ۲ آذر تولد در شهر كرمان ودر محله دولت خانه .
۱۳۱۱ – مهرماه آغاز تحصيل در دبستان كاوياني .
۱۳۱۸ – اول دبيرستان ، دبيرستان ايرانشهر.
۱۳۲۱ – ورود به دانشسراي مقدماتي كرمان .
۱۳۲۳ – خرداد ، فراغت از تحصيل در دانشسراي مقدماتي كرمان .
ــــــــ شهريور، ورود به تهران .

ــــــــ مهر ، ورود به كلاس مقدماتي دانشكده ادبيات براي گرفتن ديپلم .
۱۳۲۴ – مهر ، ورود به دانشگاه علوم رشته رياضي ، تدريس در كلاسهاي شبانه ، تدريس در دبستان كاخ ميدان رشديه ،
ــــــــ اسفند ، آغاز فعاليت سياسي .
۱۳۲۵ – تابستان در آموزشگاه و دبيرستان (( فيروزبهرام )) و حدود يك ماه كار در راه آهن براي تامين مخارج زندگي .
ــــــــ انتشار ماهنامه انديشه ما كه ۱۲ شماره منتشر شد .
۱۳۲۷ – انتشار اولين كتاب (( جنبش فراك وفردكيان ))

۱۳۲۸ – فروردين اولين بازداشت به جرم دگرانديشي براي مدت ۳ ماه ومحروم ماندن از شركت دراستان نهايي .
۱۳۲۹ – تهيه يك دوره كتب درسي رياضي دوره اول دبيرستان .
۱۳۳۱ – آذربه علت تاخير نخست با ثبت نام ايشان مخالفت مي شود كه بااعتراض دانشجويان و اعتصاب آنها ثبت نام مي شدند ، ادامه تحصيل در دانشكده علوم .
۱۳۳۱ – تامرداد ۳۳ سردبيري هفته نامه (( وهومن )) انتشار حدود چهل شماره .
ــــــــ چاپ اولين ترجمه كه درزندان صورت گرفت : (( تاريخ حساب و بند تاتون ))
۱۳۳۲ – خرداد ، گرفتن ليسانس در رشته رياضي دانشكده علوم و گرفتن ليسانس از دانشسراي عالي .

ــــــــ مهر تا خرداد ۱۳۳۳ . طبق حكم آموزش و پرورش تدريس در دبيرستانهاي شيراز .
۱۳۳۳ – ارديبهشت ، پيدا شدن كتابهاي درسي در خانه به تفتيش فرماندار نظامي و ۱۰ روز زندان در شيراز.
ــــــــ خرداد ، به علت تحت تعقيب بودن بدون دريافت حقوق. ۲ ماه آخر نقل مكان از شيراز به تهران .
۱۳۳۴ – يازدهم تير ، ازدواج با خانم (( زمرد بهي زاده )) .
۱۳۳۵ – ۹ خرداد ، تولد اولين فرزند به نام شهريار .

ــــــــ زندگي مخفيانه تا آذر ۳۵ . تدريس در يك دبيرستان و آموزشگاه شبانه به نام مستعار (( احمدي )) .
ــــــــ آذر ماه ، بازداشت خانوادگي با زن و فرزند و زنداني شدن ۴۰ روزه در خانه اي در نارمك . پس از ۴۰ روزآزاد شدن زن و فرزند و انتقال خود ايشان به زندان پادگان قعره ۱۸ روزه شكنجه در حمام قديم و انتقال به انفرادي و پس از يك ماه انتقال به زندان عمومي قعره .
۱۳۳۶ – فروردين ، انتقال به زندان قزل قلعه تا فروردين ۱۳۳۷ آزاد شدن با قيد كفالت
ــــــــ تير ماه ، تولد دومين فرزند : مرجان .

۱۳۳۷ – مهرماه ـ كار در دبيرستان هاي ابن سينا ، مهرجرون و نوباوگان حضرابي به صورت حق التدريس .
۱۳۳۸ – مهرماه ، شروع به كار در دبيرستان انديشه .
۱۳۳۹ – تابستان راه اندازي اولين كلاس كنكور درايران به نام گروه فرهنگي خوارزمي در خيابان دانشگاه .
ــــــــ مهرماه‌، تاسيس دبيرستان پسرانه خوارزمي .
۱۳۴۰ – ۲۰ ارديبهشت ، تولد سومين فرزند : مژده .
ــــــــ مهرماه ، تاسيس دبيرستان دخترانه مرجان .

۱۳۴۲ و ۴۳ – تدريس در دانشكده فني ، دانشگاه تهران و دانشسراي عالي ( روزانه وشبانه ) .
۱۳۴۲ – پائيز ، راه اندازي انتشارات خوارزمي با شركت حدود ۱۷۰ معلم ، با عنوان رئيس هيئت مديره .
ــــــــ تا ۱۳۴۹ به مدت ۸ سال . انتشار ۹۰ شماره از مجله سخن علي و فني.
۱۳۴۴ تابستان ، فوت مرجان در ۸ سالگي دراثر تصادف با اتومبيل .
۱۳۴۵ – ۲۵ خرداد ، تولد چهارمين فرزند ، شروين .

۱۳۴۶ – تا ۱۳۵۴ سرپرست دفتر ترويج علوم وزارت آموزش عالي . انتشار نشريه اي به نام (( مسائل دانشگاهي )) كه براي استادان تهيه مي شد .
۱۳۵۰ – تاسيس گروه فرهنگي مرجان با شركت حدود ۷۰۰ دبير .
۱۳۵۳ – تاسيس انتشارات توكا ، با كمك ۱۰ نفراز دوستان .
ــــــــ تاسيس مدرسه عالي علوم اراك با كمك دكتر عبدالكريم قريب و دكتر حسين گل گلاب .
ــــــــ تا ۱۳۵۶ ـ هفته اي يك روز تدريس در مدرسه عالي علوم اراك .
۱۳۵۴ – ۵ تير ماه تولد پنجمين فرزند : توكا .

ــــــــ آذر ماه زنداني شدن در كميته مشترك به مدت ۴۵ روزبه دليل كمك به يك دانشجوي اهوازي .
ــــــــ تا ۱۳۶۲ – مسئول نشريه هاي جانبي دانشگاه آزاد .
۱۳۵۶ تا اسفند ۱۳۷۱ – انتشار ۷۰ شماره از جمله آشتي با رياضيات و آشنايي با رياضيات .
۱۳۵۷ تا ۱۳۵۸ – انتشار ۷ شماره از نشريه آشنايي با دانش .
۱۳۶۰ – شهريور ، سردبيري نشريه ، چيست كه انتشارآن ادامه دارد ؟

۱۳۶۲ – ۸ ارديبهشت ، بازداشت مجدد و اعزام به زندان ۳۰۰۰ ( كميته مشترك سابق ) تا آخر تير ماه ۱۳۶۳ .
۱۳۷۴ – فروردين دربيست و ششمين كنفرانس آموزش رياضي كشور دركرمان از ايشان با عنوان پيشكسوت رياضي تجليل شد .