عدس

از قديمي ترين منابع غذايي گياهي بشر است و عمر آن به قدمت تاريخ كشاورزي است. از عدس هم در قرآن (سوره بقره آيه ۶۱) و هم در انجيل نام برده شده است. وجود بقاياي دانه هاي عدس در مقابر مصري به ۲۳۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح مي رسد. كشت آن در مصر، جنوب اروپا و غرب آسيا در قديم رواج داشته و از اين مناطق بعداً به شمال اروپا، هندوستان، چين و بطرف غرب تا اتيوپي پراكنده گرديده است. كشورهاي عمده توليد كننده عدس در دنيا عبارتند از هندوستان، تركيه، سوريه، پاكستان، اسپانيا و بنگلادش. در ايران كشت عدس بيشتر به استانهاي شمال غربي و غرب كشور اختصاص يافته است.

منشاء عدس به نظر مي رسد از كشورهاي شرق مديترانه مثل آسياي صغير، يونان و مصر باشد كه از آنجا به طرف هند گسترش يافته است. كشت آن بعداً در اروپا، آفريقا و آمريكا رواج يافته است.

كليات گياه شناسي
عدس يكي از حبوبات است كه از قديم الايام در اكثر نقاط دنيا كشت مي شده است . گيه شناسان اعتقاد دارند كه عدس حتي قبل از تاريخ نيز وجود داشته است . عدس از نظر مقدر پروتئين بسيار غي است و دربين گياهان فقط لوبياي سويا بيشتر از عدس پروتئين درد .
عدس گياهي است يكساله كه ارتفاع آن بيش از ۳۰ سانتيمتر نيست . برگهاي آن داراي ۶ تا ۱۴ برگچه مي باشد كه در انتهاي آن پيچك قرار درد . گلهاي عدس رنگ سفيد و داراي رگه هايي به رنگ بنفش است . ميوه آن غلاف كوچكي است و معمولا در هر غلاف ۱ تا ۳ عدس وجود دارد .

عدس دو نوع است :
۱)عدس رسمي كه دانه آن گرد و سنبتا درشت است و رنگ آن سبز مايل به زرد است .
۲)عدس ريز يا عدس قرمز كه دانه هاي آن ريز و به رنگ قرمز مي باشد .

تركيبات شيميايي:
عدس منبع غني پروتئين و ويتامين هاي گروه B مي باشد .
مواد موجود در ۱۰۰ گرم عدس بقرار زير است :
انرژي ۳۴۰ كالري
پروتئين ۲۵ گرم
چربي ۱ گرم
مواد نشاسته اي ۶۰ گرم
كلسيم ۸۰ ميلي گرم
فسفر ۳۸۰ ميلي گرم
آهن ۷ ميلي گرم
پتاسيم ۸ ميلي گرم
ويتامين آ ۶۰۰ واحد بين المللي
ويتامين ب ۱ ۰/۴ ميلي گرم
ويتامين ب۲ ۰/۲ ميلي گرم
ويتامين ب ۳ ۲ ميلي گرم
آرسنيك ۱ ميلي گرم

خواص داروئي:
عدس از نظر طب قديم ايران معتدل و خشك است و مانند ديگر گياهان پوست و دانه آن داراي اثرات متضاد يكديگر مي باشد . يعني پوست عدس گرم و خود عدس قابض است . بعبارت ديگر پوست آن ملين و مغز آن ضد اسهال مي باشد .
عدس يك غذاي كامل است و انرژي لازم را براي كارهاي بدني براي انسان تامين مي كند .
عدس داراي خواص زير است

۱)عدس زياد كننده ترشحات شير است و مادران شيدره حتما بايد از آن استفاده كنند .
۲)عدس را در كنيد و روي پوست ملتهب بگذاريد التهاب را برطرف مي كند .
۳)براي درمان زخم هاي دهان و گلو و ديفتري عدس را پخته و آب آنرا غرغره كنيد .
۴)براي تقويت معده و برطرف كردن گاز معده عدس پخته را با سركه ميل كنيد .
۵)آش عدس با روغن بادام براي دوران نقاهت بهترين غذاست.
۶)پماد در عدس با سركه براي ترك دست و پا كه بعلت سرما عارض شده سودمند است .
۷)عدس را مي توان بعنوان مسهل هم مصرف كرد چون داراي لعاب زيادي است كه در درمان ناراحتي هاي روده نيز موثر است .
۸)عدس پخته را بعنوان مرهم براي زخم نيز مي توان بكار برد .

طرز استفاده:
به مبحث نسخه پيچي گياهان دارويي براي بيماري مورد نظر مراجعه نماييد
مضرات :
عدس با تمام مزايايي كه درد نبايد زياد مصرف شود و در خوردن آن اسراف گردد زيرا اولا دير هضم است و توليد نفخ مي كند ثانيا قابض است و جريان خون را در رگها آهسته مي كند . البته مي توان براي جلوگيري از اين عوارض عدس را با روغن كنجد و يا روغن بادام و با سركه خورد . ضمنا عدس بعلت داشتن ميكروپروتئين براي افراديكه ناراحتي كليه مخصوصا تقويت كليه دارند زيانبخش است .