کرامپ ، تاریخچه و خواستگاه

مقدمه :
گياهان ناشناخته بسيار زيادي در ايران وجود دارد كه هنوز به اثرات مفيد و كاربري آنها توجه نشده است . اين گياهان علاوه بر اينكه بومي منطقه مي باشند ، توانايي رشد و سازگاري با اين محيط را دارا مي باشند . لرا در صورتي كه به آنها توجه شود مي توان باپتانسيلهاي فراوان آنها از آنها بهره برداري نمود . گرچه ايران به عنون كشوري كه در حال تويعه است براي رسيدن به كشورهاي توسعه يافته راه درازي را در پيش رو دارد اما بايستي فعاليت ها و تحقيقات را از يك نقطه شروع نمود تا اين روش كار الگو محققين و دانش پژوهان ما قرار گيرد .

كرامب از آن دسته گياهاني است كه در كشورهاي پيشرفته جديدا به آن توجه شده است و با تحقيقات انجام يافته برروي آن در دانشگاه داكوتاي شمالي ، دانشگاه نبرسكا در آمريكا به توانايي هاي آن براي مصارف صنعتي پي بردهاند و در حال بهره برداري از آن مي باشند . اين گياه به شرايط اقليمي ايران نيز به خوبي سازگاري دارد و مي طلبد تا مراكز تحقيقاتي كشور با سرمايه گذاري بر روي شناسايي توامنديهاي اين گياه نسبت به توليد و صادرات محصولات آن به خارج از كشود زمينه ايجاد اشتغال و ارز آوري را براي كشور فراهم آورند . در اين مقاله سعي شده است تا علاوه بر خصوصيات گياه شناسايي و مورفولوژي كرامب ، آخرين اطلاعات تحقيقاتي در خصوص فنولوژي كاشت و برداشت ، انبار داري و نيز بازاريابي آن را كه از اينترنت استخراج شده است را به بحث بگذاريم .

تاريخچه و خاستگاه
كرامب، Cramba byssinica (Hochst) ، از جنس Cramb ، عضو خانواده چليپاييان و از تيره براسيكا است و با شلغمها و خردل قرابت نزديك دارد. اين جنس شامل ۳ گونه است، كه هر چند تعداد كمي از آنها بوته اي ويك ساله هستند، اما اكثراً چند ساله اند و عمدهً در ناحيه مديترانه،منطقه اروپا- سيبري و تركيه- ايران پراكنده اند .گونه هاي يك ساله عمدهًدر منطقه مديترانه و اتيوپي تا تانزانيا مي رويند، در حالي كه بوته ها ظاهراً به جزاير قناري تا ناحيه ماديرا محدودند.

گونه اي از اين گياه در شيلي يافت مي شود (شكل ۱-۱۰). در جنس كرامب، بويژه در ميان Cramb hispanica , Cramb abyssinica تعدادي قابل ملاحظه از گياهان بدرستي شناسايي نشده اند و از اين رو بسياري از اشاره ها در تاليفات و نقشه هاي پراكندگي آنها، گمراه كننده اند. هر گاه اعتبار مراجع مورد شك بود- بجز آنهايي كه داراي ماهيت يا فايده اي كلي بودند- آنها را حذف كرده ايم. تنها عضو اهلي اين جنس Cramb abyssinica است كه به كلم پيچ حبشي نيز موسوم است و اشاره هايي كه در يك كتاب به كرامب مي شود، محدود به اين گونه است.)
كرامب گياهي روغني و از خانواده خردل است كه منشاء آن ناحيه مديترانه است . اين گياه در آسيا ، اروپاي غربي نيز رايج است . نتايج آزمايشات انجام شده در سال ۱۹۳۲ روي كرامب در شوروي سابق ، كانادا ، سوئد ،آلمان و لهستان در قالب USDA براي اولين بار به جهانيان در سال ۱۹۵۰ معرفي شد . در نبراسكا در سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۵۴ براي اولين بار أزمايشي روي كرامب انجام گرفت . طي سالهاي ۱۹۵۰ – ۱۹۶۰ آزمايشات انجام شده به منظور تعيين مشخصات كرامب براي استفاده در تناوب زراعي بوده است .

در سال ۱۹۹۲ در ايالت متحده دانشگاه داكوتاي شمالي ۲۰۰۰۰ ايكر ( معادل ۸۰۰۰ هكتار ) زير كشت كرامب رفت ، چون بازاري براي مصرف آن در نبراسكا نيافتند در سال ۱۹۸۶ USDA به اين نتيجه رسيد كه ائتلاف HEA ( اروسيك اسيد بالا ) خود را توسعه داده و مركز تحقيقات امريكا ، ARS ، و دانشگاه هاي ايداهر ، ايلي نويز ، لووا ، كانزاس ، سي سوري ، نبراسكا ، مكزيك جديد و دانشگاه داكوتاي شمالي را به مجموعه اضافه نمايد . هدف از اين تشكيلات توسعه و ترويج منابع محلي براي شناسايي كرامب و كلزا بود . با توجه به ارزش كم روغن كرامب و وضعيت توسعه و ترويج منابع محلي براي نتوانستند در ترويج و آشنا سازي اين گياه موفق باشند .

گونه تحقيق شده در آنجا به نام Crambe abyssinica بود . بذر كرامب در صنعت بدليل اسيد اروسيك بالا كاربرد فراوان دارد توليد تجارتي براي تهيه روغن آن در سطح ۴۵۰۰ ايكر در سال ۱۹۹۱ و ۲۰۰۰۰ ايكر در سال ۱۹۹۲ براي توليد ۱۰۰۰ ايكر در دانشگاه داكوتاي شمالي و ۲۰۰ ايكر در نبراسكا و كانزاس آزمايش شد ، بدست آوردن بذر كوچك آن و مديريتش ساده بود و همچنان مشخص شد كه اين گياه براي مصارف غذايي كاربرد ندارد .
-گياه شناسي :
كرامب با نام علمي
crambe1 .
نام انگليسي : E.cole – wort,sea cabbage
نام فرانسوي : F.chou marin ; crambe
نام آلماني : d. Meerkohl;seekohl;strandkohl
نام فارسي : سپيده
كه از لحاظ طبقه بندي سيستماتيك به شكل زير است .
Classis : Dicotyledones
Sou.cl. : Dialypetales
ORDO : Parietales
Familia : Cruciferae
Genus : crambe

گونه هاي موجود در ايران :
براساس فلورايرانيكا سه گونه به ايران اختصاص دارد كه عبارتند از
۱٫Crambe L.
(C.aculeolata)
(C.cordifolia )

(C. edentula )
(C. gracillima)
-C . hispanica)
(C.juncea)
-C. kotschyana
-C.orientalis
C. Orientalis L.var . sulphurea
(C.persica)
(C.cephalanthe)
(C.umbellata)
مشخصات گياهشناسي C.kotshyana
گياهي پايا (چند ساله ). بسيار بزرگ (علف غول آسا ) با ارتفاع ۲-۱ متر ، داراي شاخه هاي زياد . بدون پرز يا با پرزهاي منفرد .ساقه ايستاده ، ضخيم ، متعدد و منتهي به انشعابات گل آذين . برگ بسيار بزرگ ( تقريبا با طول و عرض ۵۰ ) برگهاي قاده قلبي شكل يا تقريبا كليوي شكل تا ۵۰ سانتي متر عرض . دمبرگ با پهنك تقريبا هم اندازه ، پهنك داراي لبه هاي دندانه اي نا منظم است . برگهاي ساقه تخم مرغي شكل و نوك تيز . گل آذين پخش يا خوشه (پانيكولي ). گلبرگها ( ۱۰ – ۶ طول و ۶-۴ عرض (m) ) سفيد ،دم ميوه ۴۰-۱۰ ميلي متر طول ، تقريبا راست . بند پائيني ميوه (۳-۵/۱ طول و ۱- ۵/۰ ) عرض (m) ) تحليل رفته ، بند بالايي ( ۵/۶ – ۴ طول و ۶-۴ عرض (m) ) گردو كروي ، داراي رگه هاي مشبك بدون نوك . موسم گل دهي در اين گونه ارديبهشت – خردا است .