برنامه اي است كه توانايي نمايش پوشه هاي موجود در درايوهاي مختلف را بطور همزمان داشته و همچنين قابليت اجراي فرامين مربوط به مديريت فايلها و پوشه ها را نيز دارا مي باشد .

۱ – مديريت فايلها و پوشه ها بوسيله windows Explorer
براي باز كردن پنجره windows Explorer چندين روش وجود دارد :
روش اول : ابتدااشاره گر ماوس را روي نماد Computer My برده و كليد سمت راست آن را فشار دهيد تا منوي ميانبر مربوطه باز شود .
سپس از منوي باز شده روي گزينه Explore كليك كنيد تا پنجره مربوطه ظاهر گردد .

روش دوم : در اين حالت بااستفاده از منوي start روي گزينه programs كليك كنيد و سپس برنامه ُwindows Explorer را اجرا نماييد .
پنجره windows Explorer به دو كادر مجزا تقسيم شده است كادر سمت چپ ساختار درختي پوشه ها و كادر سمت راست ، محتويات درون پوشه انتخاب شده را نشان مي دهد .
يك نوار باريك به نامsplit مرز بين اين دو ناحيه رامشخص مي كند كه به وسيله Drag كردن م يتوان محل آن را تغيير داد با استفاده از منوي View نيز مي توان نحوهنمايش متفاوتي براي نمادها در نظر گرفت .

در كادر سمت چپ كه محل نمايش ساختار درختي موضوعات است ، همانطور كه در تصوير مشاهده ميكنيد در كنار بعضي از پوشه ها علامت + كوچكي قرار دارد كه نشانه وجود يك يا چند زير مجموعه در پوشه مذكور است .
در صورتي كه اشاره گرموس را روي لامت + منقل كرده و كليك كنيد زير مجموعه ها نمايش داده خواهد شد وعلامت + به – تبديل مي شود و به كليك جدد برروي همان محل ، حالت نمايش به صورت اوليه برخواهد گشت .

براي مال :
۱- روي علامت + كنار درايو C كليك ميكنيم تا پوشه هاي داخل آن به نمايش درآيند
۲- از ميان پوشه هاي به نمايش درامده windows را انتخاب كرده وري نام پوشل دبل كليك مي كنيم محتويات اين پوشه : به نمايش درآمده و يا برنامه ها اجر خواهند شد .
همچنين انجام كليه عمليات مربوط به مديريت فايلها و پوشه ها نظير ايجاد، حذف ، كپي انتقال و غيره كه در فصول قبل بررسي شده در اين برنامه نيز ميسر است .

براي كپي چند فايل هم رديف از پوشه My Document به درايو C مي توانيم به روش زير عمل كنيم :
۱- ابتدا روي علامت + كنار پوشه My Document كليك مي كنيم تا محتويات آن نمايش داده مي شود .
۲- سپس روي اولين فايل مورد نظرمان كليك كرده و با نگه داشتن shift روي آخرين فايل مورد نظر در همان رديف نيز كليك مي كنيم .
۳- حال روي يكي از فايلهاي كليك كرده و با نگه داشتن كليد سمت راست ماوس ، مجموعه انتخاب شده را به سمت چپ و به طرف مقصود كه درايو C مي باشد حركت ميدهيم و زماني كه رنگ درايو C تغيير كرد دكمه را راها ميكنيم .

۴- سپس از منوي ظاهر شده ، روي گزينه Copy here كليك مي كنيم و به اين ترتيب عمل كپي به پايان مي رسد .
در ويندوز روش ديگري نيز براي كپي كردن يك موضوع به فلاپي ديسك وجود دارد ، براي اين منظور :
۱- ابتدا يك فلاي ديك فرمت شده را درون فلاپي درايو قرا رداده و سپس در يكي از محيط هاي My computer يا windows Explorer موضوعات مورد نظرمان را انتخاب ميكنيم .
۲- سپس روي فايل يا پوشه هاي انتخاب شده كليك سمت راست كرده و از منوي ميانبر ظاهر شده ، گزينه send to و سپس نماد (A ) 3.5 Floppy را كليك مي كنيم .
به اين ترتيب كليه موضوعات انتخاب شده به فلاپي درايو منتقل خواهند شد گزينه ديگري كه در منوي ميانبر باز شده در سمت send to وجود ارد Mail Recipient است كه به وسيله آن ميتوانيم موضوع يا موضوعات انتخاب شده را به صورت پست الكترونيكي براي كامپيوتر مقصد بفرستيم و همچنين اگر گزينه My Document را از اين منوي ميانبر انتخاب كنيم . موضوعات به پوشه My Document منتقل خواهند شد .
نكته : توجه داشته باشيد كه استفاده از گزينهMail Recipient زماني ممكن است كه شما به شبكه اينترنت دسترسي داشته و آدرس پست الكترونيكي كامپيوتر مقصد تان را نيز در اختيار داشته باشيد .

۲- فرامين Format و Copy Disk

فرمان Format
هر يك از ديسكها اعم از فلاپي يا هارد ديسك ، قبل از استفاده در كامپيوتر ، بايد فرمت شوند بااين عمل Track ها و Sector در روي ديسك ايجاد شده و جداول Fat نيز طراحي مي شود به اين ترتيب ديسك براي نگهداري و ذخيره اطلاعات ، آماده مي شود .
التبه هم اكنون فلاپي ديسكها به صورت فرمت شده به بازار عرضه مي شود در اين صورت برروي برچسپ روي آنها كلمه Formated درج شده است .

براي فرمت كردن يك فلاپي ديسك
۱- روي نماد مربوط به فلاپي درايو روي پنجره My computer يا windows Explorer كليك سمت راست مينماييم تا منوي ميانبر باز شود ، سپس از اين منو، فرمان Format را انتخاب ميكنيم .
۲- پنجره Format باز مي شود با كليك روي فلش رو به پايين كادر Capacity ظرفيت فلاپي ديسك راتعيين ميكنيم
۳- با استفاده از گزينه هاي Format Type ميتوانيم نوع عمل فرمت را تعيين كنيم .
گزينه Quick را زماني انتخاب مي كنيم كه ديسك ما قبلا فرمت شده باشد و به اينترتيب ما براي رفع اشكال احتمالي يا حذف كليه محتويات ديك مي خواهيم آن را مجددا فرمت كنيم .

گزينه full براي فرمت كردن ديسكي كه تا به جال فرمت شده استفاده مي شود .
گزينه Copy Systems Only موجب كپي شدن فايلهاي اصلي سيستم عامل به درون ديسك مي شود در اين حالت ، عمل فرمت انجام نمي گيرد بلكه ديسكت به ديسكت Bootable تبديل مي شود و از اين پس قادر به راه اندازي كامپيوتر خواهد بود از اين گزينه زماني استفاده مي شود كه بخواهيم با حفظ اطلاعات قبلي ، فايلهاي سيستمي نيز به ديسكت منتقل شوند .
در كادر Label مي توانيم برچسبي براي ديسكت مورد نظرمان تعيين كنيم و اگر مايل به تعيين برچسب نباشيم . گزينه No Lable را انتخاب مي كنيم .
انتخاب گزينه Display Summary When Finished سبب نمايش گزارش از وضعيت ديسكت پس از اتمام عمل فرمت مي شود .

اگر گزنيه Copy System Files انتخاب شود پس ا زانجام عمل فرمت فايلهاي سيستمي هم به آن منتقل شده و ديسك Bootable مي شود .
پس از انجام تنظيمات مورد نظر مي توانيم ديسك را در درايو قرار داده و كلمه +++++ را فشار دهيم . در انتهاي عمل فرمت ، گزارش وضعيت ظرفيت ديسك و فضاي خالي و احتمالا فضاي غير قابل استفاده آن ارائه خواهد شد .

فرمان Copy Disk
اين فرمان براي انجام عمل نسخه برداري از يك فلاپي ديسك ، با تمام اطلاعات برروي يك ديسكت ديگر استفاده مي شود و در مورد هارد ديسك صد ق نمي كند .
نكته : توجه داشت باشيد كه براي انجام عمل نسخه برداري بايد ديسكت مبدا و ديسكت مقصد ، هر دو دقيقا هم ظرفيت باشند .
براي انجام اين عمل :
۱ – ابتدا ديسكت مبدا يا Source Disk را درون درايو قرار اده و از پنجره My Computer يا Explorer روي نماد فلاپي درايو كليك سمت راست نماييد و از منوي ميانبر ، باز شده فرمان Copy Disk را انتخاب كنيد .

۳- پنجره Copy Disk باز مي شود كه شامل دو كادر Copy From و Copy to
مي باشد و هر دو داراي نماد فلاپي درايو هستند . بدين معني كه يك درايو هستند . بدين معني كه يك درايو فلاپي به عنوان مبدا و يكي مقصد اطلاعات در نظر گرفته خواهند شد . پس از اطمينان از قرار گيري ديسكت مبدا درون درايو روي دكمه Start كليك مي كنيم .
۴- در اين لحظه پيامي مبني بر اينكه هم اكنون اطلاعات از ديسكت مبدا خوانده مي شود ، ظاهر مي گردد .
۵- پس از انتقال تمامي اطلاعات به حافظه RAM كامپيوتر ، كادري مشاهده م يكنيد كه باز شده است و از ما مي خواهد كه ديسكت مقصد را درون درايو قرا ر دهيم و سپس روي دكمه OK كليك كنيم .

۶- پيامي مبني بر اينكه هم اكنون اطلاعات به ديسك مقصد ، منتقل مي شوند ظاهر مي شود .
نكته : ديسكت مقصد مي تواند فرمت نشده و يا فرمت شده و حاوي اطاعاتي نيز باشد كه در هر دو حالت مجددا فرمت شده و اطلاعات جديد بروي آن جايگزين خواهند شد .

مشاهده مشخصات ديسكها
براي مشاهده مشخصات ديسكها
۱- در محيط My Computer يا Windows Explorer درايو مورد نظر را انتخاب كرده و سپس كليك سمت راست نماييد . از منوي ميانبر باز شده گزينه +++++ را انتخاب كنيد .
۲- پنجره Properties باز مي شود . اين پنجره داراي چندين برگه است .
اولين برگه General است كه حاوي اطلاعاتي در مورد درايو انتخاب شده است . در كادر Label مي توانيد برچسب جديدي براي ديسك انتخابكنيد و يا برچسب قبلي را تغيير دهيد . در اين پنجره ميزان فضاي اشغال شده ديك برحسب يكي از واحدهاي اندازه گيري مثل بايت يا مگابايت نمايش داده مي شود و ميزان فضاي باقي مانده ديسك قابل مشاهده است .

ميزان فضاي بكار گرفته شده و فضاي خالي ديسك از طريق يك نمودار Pie نيز نمايش داده مي شود
برگه ديگر به نام Tools حاوي سه بخش است كه در بخش Error –Checking Starus اطلاعاتي ر مورد آخرين وضعيت اشكال يابي ويندوز ارائه مي دهد و در صورتي كه گزينه Check Now را انتخاب كنيد ، ويندوز به بررسي سيستم خواهد پرداخت و در صورتي كه گزينه Check Now را انتخاب كنيد ويندوز به بررسي سيستم خواهد پرداخت و در صورت وجود هر گونه ايراد و يا خطا آن راگزارش خواهد كرد .
در قسمت Back Up Status مي توانيد از اطلاعات موجود در روي هارد ديسك خود ديسكت پشتيبان تهيه كنيد .

نكته : تهيه ديسكت پشتيبان براي حفاظت اطلاعات مهم روي ديسك سخت ضروري است زيرا اين اطلاعات هر لحظه در معرض خطر ويروسهاي نرم افزاري سخت افزاري و يا ويروسهايي كه از طريق شبكه اينترنت ممكن است منتقل شوند قرا ردارند .خارج از مسئله در صورت بروز مشكل سخت افزاري امكان از بين رفتن اطلاعات روي كامپيوتر هستند

با وجود ديك پشتيبان مي توانيد به راحتي ارتباط كامپيوتر خود را با ديگر كامپيوترها حفظ كنيد بدون اينكه نگران از بين رفتن اطلاعات خود باشيد .
در قسمت Defragment Status نيز مي توانيد هارد ديسك خود را defrag كنيد در مراحل مختلف اضافه كردن اطلاعات و برنامه هاي جديد به ديسك سخت ممكن است فضاهاي خالي ميان انواع بخشهاي اطلاعاتي بوجود بيايد كه هر چند در وحله اول ناچيز هستند ولي به مرور زمان شايد فضاي قابل توجهي از ديسك را به خود اختصاص دهند ، با عمل defrag اين فضاهاي خالي تا حد امكان از بين مي روند و داده هاي موجود در ديسك سخت ساختار منظم تري پيدا خواهند كرد .

يافتن پرونده ها و پوشه ها
مواقعي پيش مي آيد كه مي خواهيم به فايل يا پوشه خاصي از ميان انبوه موضوعات موجود در كامپيوتر دسترسي داشته باشيم . پنجره Find به ما كمك مي كند كه به جاي باز كردن تك تك پوشه ها بوسيله انجام يك عمل جستجوي سريع فايل مورد نظر خود را بيابيم .

براي باز كردن پنجره Find
1- روي دكمه Start كليك نموده و با اشاره به دستور Find گزينه Files and Folders را انتخاب كنيد .
۲- پنجره Find باز مي شود كه شامل سه برگه مي باشد برگه اول به نام Name and Location است كه مي توانيم در داخل كادر Name نام كامل و يا بخشي از نام يك فايل را تايپ نماييم .

باي مثال مي خواهيم فايل mypaint .bmp را كه قبلا ذخيره كرده ايم اما محل آن برا يما نامعلوم است پيدا كنيم . اگر تنها كلمه my را در اين محل تايپ كرده و سپس روي دكمه Find now كليك كنيم جستجو در ميان پوشه هاي درايو جاري آغاز شده و نتايج جستجو نيز در كادر پايين نمايش داده مي شود .
در اين هنگام اسامي تعدادي فايل و پوشه كه در نامشان حروف m و y وجود دارد به همراه مسير دسترسي به هر يك نشان داده مي شود . در اين حال مي توانيم با پيمايش اين مسير به فايل مورد نظرمان دسترسي پيدا كنيم و يا روي نام آن فايل دبل كليك كنيم تا باز شود همچنين مي توانيم برنامه ها را پس از پايان عمل جستجو از همين پنجره اجرا نماييم .

اگر ما نام كامل يك فايل را مي دانيم بهتر است كه در كادر Name نام مورد نظر را بطور كامل داخل گيومه تايپ كنيم . تا به اين وسيله دامنه جستجو محدودتر شود براي اين منظور :
۱- ابتدا روي كلمه New Search كليك مي كنيم تا نتايج بدست آمده قبلي حذف شوند و بعد در پنجره ظاهر شده روي كلمه OK براي تايي عمل جستجو جديد كليك مي كنيم .
۲ – در كادر Name اين بار نام كامل my paint را تايپ م يكنيم و سپس دكلمه Find now كليك مي كنيم
۲- اين بار فقط فايل mypaint نمايش داده ميشود.

ما ميتوانيم با استفاده از بعضي گزينه هاي پنجره Find دامنه جستجوي آن را محدودتر و دستيابي به پنجره را سريعتر كنيم .
مثلا در كادر in look مي توانيم نام پوشه يا درايوي را كه مي خواهيم جستجو در آ انجام پذيرد مشخص كنيم براي اين منظور روي فلش روبه پايين اين كادر كليك مي كنيم .
از كادر نمايش داده شده در تصوير ميتوانيم يك مورد را انتخاب كنيم تا در ;كادر in look نمايش داده شود . در اين مرحله اگر گزينه Include Subfolders را انتخاب كنيم ، عمل جستجو در تمام زر پوشه هاي تعيين شده صورت مي گيد . همچنين شما ميتوانيد با كليك برروي دكمه Browse مسير و نام پوشه دلخواه را براي عمل جستجو در آن مشخص نماييد .

در كادر Containing text ميتوانيم عبارت مورد نظرمان را تايپ كنيم تا فايلهايي كه شامل اين عبارت هستند نمايش داده شوند مثلا در كادر Containing text عبارت Computer را تايپ كرده و سپس روي دكمه Find now كليك مي كنيم .
به اين ترتيب اسامي كليه فايلهايي كه در محتوياتشان كلمه Computer وجود دارد همراه با مسير دسترسي به آنها نمايش داده خواهد شد .
در اين لحظه براي توقف عمل جستجو مي توانيم روي دكمه Stop كليك كنيم . در برگه Date مي توانيم تاريخ ايجاد يا تغيير فايلها را تعيين كنيم تا كامپيوتر بر اساس آن فايلهاي مورد نظر ما را جستجو كند .

نكته : توجه داشته باشيد كه هر گاه روي دكمه Find now كليك كنيم گزينه هاي هر سه برگ اين پنجره خوانده و در جستجو مورد استفاده قرار خواهد گرفت .
اكنون مثالي را با هم دنبال مي كنيم :
۱- برگه Date و سپس گزينه Find All Files و سپس between را انتخاب كنيد .
۲- سپس روي فلش رو به پايين كادر Between كليك كنيد .
۳- از تقويم ظاهر شده تاريخ ۱۰ جولاي ۹۸ را انتخاب كنيد .
۴- حال در كادر and نيز تاريخ ۲۰جولاي ۹۹ را انتخاب مي كنيم و روي گزينه Find كليك مي كنيم .
به اين ترتيب كليه فايلهايي كه تاريخ ايجادشان د رمحدود تعيين شده مي باشد در كادر نمايش داده مي شوند .