سنجش کیفیت با استفاده از یک استاندارد

در یک بررسی (لنکستر، ۱۹۹۶) که برای کتابخانه ملی پزشکی انجام دادم، براساس پیشنهادات رولینگ (۱۹۸۱)، روشی را برای ارزیابی کیفیت نمایه سازی. پایگاه مدلاین تدوین نمودم. در این روش، کار نمایه سازان با یک استاندارد – که مجموعه ای از اصطلاحاتی بود که نمایه سازان بسیار باتجربه بر آنها توافق داشتند – مقایسه شد. شکل ۳۷ مثالی از استاندارد را برای یک مقاله نشان میدهد و در شکل ۳۸ اصطلاحاتی نشان داده شده اند که دو نمایه ساز مختلف به این مقاله اختصاص داده اند.

استاندارد، توافق یک گروه از نمایه سازان ارشد بر روی آنچه که برای این مدرک مطلوب به نظر میرسد را ارائه می دهد. تعداد این اصطلاحات معیار حدود ۴۰ اصطلاح بود که بعضی از آنها سرعنوان های موضوعی و برخی دیگر برچسب های بازبینی بودند. به تعدادی از سرعنوان ها، یک یا چند تقسیم فرعی اختصاص داده شده بود. بعلاوه، یک سرعنوان موضوعی یا ترکیبی از سرعنوان موضوعی اصلی و فرعی را میتوان به عنوان یک اصطلاح اصلی در نظر گرفت. یعنی، اینها اصطلاحاتی هستند که نمایه ساز آنها را برای مقاله بسیار با اهمیت تلقی می کند. یا به عبارت دیگر آنها اصطلاحاتی هستند که در نمایه چاپی ایندکس مدیکوس، این مقاله زیر آنها قرار میگیرد. این اصطلاحات با ستاره (*) مشخص شده اند. مثلاً اصطلاحات غده نگاری، محاسبه اشعه ایکس و طحال / نابهنجاری” به عنوان اصطلاح اصلی در نظر گرفته شدهاند. توجه داشته باشید که استفاده از ستاره برای یک تقسیم فرعی، به طور خودکار بر سرعنوانی که به آن متصل است نیز اعمال می شود.امتیازات، اهمیت اصطلاحات مختلف و ترکیبات اصطلاح را از نظر نمایه سازان متفاوت و به صورت زیر نشان می دهد:

۶ امتیاز برای اختصاص دادن صحیح یک سرعنوان موضوعي بدون ستاره

۶ امتیاز برای یک برچسب معیار (که ستاره دار نشده است)

۳ امتیاز برای یک سرعنوان فرعي بدون ستاره

۱۵ امتیاز برای اختصاص دادن یک سرعنوان موضوعی ستاره دار

۵ امتیاز برای اختصاص یک تقسیم فرعی ستاره دار.

حداکثر امتیاز ممکن برای یک مدرک ۱۵۳ است. یعنی، در وضعیت بسیار نادری که ممکن است یک نمایهساز دقیقاً از استاندارد تبعیت کرده باشد، کل امتیاز به او تعلق خواهد گرفت. هرگونه انحراف از استاندارد – کوتاهی در اختصاص دادن یک اصطلاح خواسته شده، استفاده نابجا از ستاره یا استفاده از یک اصطلاح در خارج از حیطه استاندارد – باعث ازدست دادن امتیاز میگردد. به اهمیت اصطلاحات واقعاً مهم و ترکیبات آنها در کسب امتیاز توجه کنید. اصطلاح کبد سه تقسیم فرعی دارد که یکی از آنها ستاره دار است. اصطلاح کبد ۱۵ امتیاز میگیرد زیرا از تقسیم فرعی و ستاره دار نابهنجاری یک ستاره دریافت میکند. امتیاز کل برای این ترکیب، برای سرعنوان اصلی ستاره دار ۱۵، برای تقسیم فرعی ستاره دار ۵ و هر یک از دوتقسیم فرعی دیگر ۳ و جمعاً ۲۶ امتیاز خواهد بود.

این مدرک دو بار – یک بار از سوی نمایه ساز “الف” و یک بار از سوی نمایه ساز “باب” – نمایه سازی شده است (شکل ۳۸)، امتیازدهی کار نمایه سازان کمی پیچیده است زیرا آنها برای اصطلاحاتی که به جا – از استاندارد – اختصاص داده اند امتیاز مثبت و برای اختصاصی اصطلاحاتی خارج از استاندارد امتیاز منفی گرفته اند. اگر یک نمایه ساز در اختصاص اصطلاح کاملاً با استاندارد منطبق باشد، امتیاز آن اصطلاح به امتیاز نمایه ساز منتقل می شود. هرگونه انحراف از استاندارد باعث کاهش امتیاز یا در بدترین حالت موجب دریافت امتیاز منفی میگردد. امتیازدهی کامل به شرح زیر است:

انطباق دقیق با استاندارد: امتیاز ۷- برای اختصاص دادن سرعنوان ستاره داری که در استاندارد وجود ندارد

امتیاز ۴ – برای اختصاص دادن تقسیم فرعی ستاره داری که در استاندارد نیست امتیاز ۳ – برای اختصاص دادن سرعنوان بدون ستارهای که در استاندارد وجود ندارد

امتیاز ۴ برای سرعنوانی که نمایه ساز آن را ستاره دار کرده اما در استاندارد ستاره دار نیست (اگر نمایه ساز اصطلاح را ستاره دار نکند، ۶ امتیاز میگیرد)

امتیاز ۸ برای یک سرعنوانی که در استاندارد ستاره دار است اما نمایه سازان را بدون ستاره استفاده کرده است (اگر ستاره دار به کار ببرد ۱۵ امتیاز میگیرد) امتیاز ۱ – برای تقسیم فرعی که در استاندارد ستاره دار است اما نمایه ساز آن را بدون ستاره مورد استفاده قرار داده است. هرچند این روش کمی پیچیده به نظر میرسد اما واقعاً چنین نیست زیرا پس از ایجاد الگوی امتیازدهی، می توان یک برنامه ساده نوشت که بتواند هم استاندارد را امتیاز بندی کند و هم کار نمایه سازان را با استاندارد مقایسه و به آنان امتیاز دهد.