تجزیه و تحلیل صورتهاي مالي شركت آذریت (سهامي عام)

مقدمه
فهرست مطالب

تاريخچه فعاليت شركت ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۱
۱- ۱ ) كلـيات
۲-۱) فعاليت اصلي شركت
۳-۱) وضعيت اشتغال
مبناي تهيه صورتهاي مالي ……………………………………………………………………………………………………………………………………. ۲
خلاصه اهم رويه هاي حسابداري ………………………………………………………………………………………………………………………….. ۲
۱-۳) موجــودي مواد و كالا
۲-۳) سرمايه گذاريها
۳-۳) دارائيهاي ثابت مشهود
۴-۳) مخارج تامین مالی
۵-۳) تسعیر ارز
۶-۳) ذخيره مزاياي پايان خدمت كاركنان
ترازنامه ۵ساله شرکت آذریت …………………………………………………………………………………………………………… ۵
صورت سود وزیان ۵ساله شرکت آذریت …………………………………………………………………………………………….. ۱۰
تجزیه و تحلیل صورتهای مالی ………………………………………………………………………………………………………… ۱۳
محاسبه نسبتهای مالی در شركت آذریت ( سهامی عام ) …………………………………………………………………………………….. ۲۸
فهرست منابع و ماخذ ………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۴۰

پیشگفتار و تشكر:
سيستم حسابداري نقش عمده و بزرگ در ادارة امور مؤسسات و راهنمايي مديران آنها و بسياري ديگر از مردمي كه با مسائل اقتصادي يك اجتماع در تماس هستند بعهده دارد، يك سيستم حسابداري فارغ از اندازه و نوع آن مانند هر سيستم ديگر از مجموعه اي از عوامل كه نظام ارتباطي مشخص دارند تشكيل مي شود. مهمترين عامل و يا در واقع عامل مسلط در هر سيستم حسابداري نيروي انساني شاغل در آن است كه يك سيستم را موفق يا نا موفق مي كند . اين نيروي انساني شاغل در سيستمهاي حسابداري دستگاهها ي مختلف و يا به عبارت ديگر حسابداران در معناي عام علاوه بر درستكاري ، امانت و پشتكار بايد از تخصص مهارت وتجربه لازم

براي پرداختن به كار حسابداري بر حسب سطح شغل ، وظايف و مسئوليت ها ونوع عمليات مؤسسه برخوردار باشند .

در پايان از استاد گرامی جناب آقای کوروش زمانی كه اينجانب را در تهيه و گردآوري اين گزارش ياري نموده اند تشكر و قدرداني مي نمايم.

مقدمه
کارآفرینانی که کسب و کار جدید را شروع می کنند به ندرت از پول غافل می شوند ، حتی حرص آن ها به پول بیشتر است ، یعنی همه حواسشان متوجه سود است . اما برای یک بنگاه اقتصادی تازه کار، این نوع توجه و تمرکز نابجا است، یا در واقع به جای اینکه در صدر اولویت ها باشد باید در ذیل قرار گیرد . آنچه در اولویت است گردش نقدینگی ، سرمایه و کنترلها است.در غیاب آنها سود افسانه ای بیش نیست . برای یک تا یک سال و نیم خوب است ولی بعد از این مدت سودی در کار نخواهد بود.رشد ، خوراک می خواهد. به زبان مالی رشد بنگاه اقتصادی نوپا در گرو افزودن به بر

منابع مالی است نه کاهش آن . کسب و کار نوپا هرچه سالم تر و هر چه پر رشد تر ، نیاز آن به خوراک مالی هر چه بیشتر کسب و کار خطرپذیر نوپا نیازمند تحلیل گردش نقدینگی ، پیش بینی گردش نقدینگی ، و مدیریت نقدینه است. مدیریت نقدینه دشوار نیست به شرطی که پیش بینی گردش نقدینگی قابل اعتماد باشد.منظور از «قابل اعتماد» این است که «بدترین حالت» را در نظر

داشته باشیم نه اینکه از امید و آرزوی خود حرکت کنیم . اگر پیش بینی ما بیش از حد محافظه کارانه باشد بدترین چیزی که ممکن است پیش آید مازاد موقت نقدینه است.
رهنمود: برای گردش نقدینه و پیش بینی آن در کسب و کار بدترین حالت را در نظر بگیرید. از نزدیک مراقب میزان دریافتی ها و موجودی های خود باشید.

 

شرکت آذریت ( سهامی عام )
ترازنامه
سال۸۴
داراییهای جاری : ریال
موجودی نقد ۱۶۸۵۹۱۳۴۸۷
حسابها واسناد دریافتنی تجاری ۱۸۸۱۶۲۶۷۶۲۸
سایر حسابهای دریافتنی ۱۷۳۳۲۸۲۹۲۳
موجودی مواد وکالا ۲۸۲۸۰۰۰۱۲۸۵
سفارشات و پیش پرداختها ۳۸۹۶۰۵۶۷۴۸
جمع دارائیهای جاری ۵۴۴۱۱۵۲۲۰۷۱
دارائیهای غیرجاری :
دارائیهای ثابت مشهود ۳۴۴۶۲۰۷۸۲۱
سرمایه گذاریهای بلندمدت ۳۳۲۷۰۵۷۶۸۸
سایر دارائیها ۱۵۵۶۱۶۲۵۰
سرقفلی حاصل از تلفیق ۰
جمع دارائیهای غیرجاری ۶۹۲۸۸۸۱۷۵۹
جمع دارئیها ۶۱۳۴۰۴۰۳۸۳۰
بدهیهای جاری :
حسابها واسناد پرداختنی تجاری ۹۶۷۶۷۰۲۵۲۰
سایر حسابها و اسناد پرداختنی ۱۴۰۸۱۰۴۰۴۴۳
پیش دریافتها ۳۸۴۳۵۰۵۹۲

ذخیره مالیات ۲۶۲۵۷۵۸۹۸۰
سود سهام پیشنهادی و پرداختنی ۱۳۳۷۷۵۸۰۶۱۴
تسهیلات مالی دریافتی کوتاه مدت ۶۱۹۹۹۹۹۱۶۶
جمع بدهیهای جاری ۴۶۳۴۵۴۳۲۳۱۵
بدهیهای غیرجاری :
تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت ۰
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ۴۰۱۸۵۰۷۲۶۸
جمع بدهیهای غیرجاری ۴۰۱۸۵۰۷۲۶۸
جمع بدهیها ۵۰۳۶۳۹۳۹۵۸۳
حقوق صاحبان سهام :
سرمایه ۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰
اندوخته قانونی ۶۰۰۰۰۰۰۰۰

سود (زیان) انباشته ۴۳۷۶۴۶۴۲۴۷
جمع حقوق صاحبان سهام ۱۰۹۷۶۴۶۴۲۴۷
جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام ۶۱۳۴۰۴۰۳۸۳۰

شرکت آذریت ( سهامی عام )
ترازنامه

سال۸۵
داراییهای جاری : ریال
موجودی نقد ۹۶۴۹۰۰۰۰۵۲
حسابها واسناد دریافتنی تجاری ۲۵۸۷۹۶۵۷۶۸۵
سایر حسابهای دریافتنی ۱۶۱۳۰۵۲۲۲۶

موجودی مواد وکالا ۳۲۹۵۳۴۸۸۶۶۶
سفارشات و پیش پرداختها ۲۲۸۱۰۶۷۱۸۰
جمع دارائیهای جاری ۷۲۳۷۶۲۶۵۸۰۹
دارائیهای غیرجاری :
دارائیهای ثابت مشهود ۳۳۸۲۰۰۴۴۵۸
سرمایه گذاریهای بلندمدت ۳۳۱۹۵۹۷۶۸۸
سایر دارائیها ۲۹۷۴۱۶۲۵۰
سرقفلی حاصل از تلفیق ۰
جمع دارائیهای غیرجاری ۶۹۹۹۰۱۸۳۹۶
جمع دارئیها ۷۹۳۷۵۲۸۴۲۰۵
بدهیهای جاری :
حسابها واسناد پرداختنی تجاری ۱۱۶۰۶۵۸۱۷۶۲
سایر حسابها و اسناد پرداختنی ۱۳۲۳۴۶۰۸۸۳۷
پیش دریافتها ۱۵۷۹۹۰۰۷۷۸
ذخیره مالیات ۷۴۴۳۳۹۵۶۲۷
سود سهام پیشنهادی و پرداختنی ۳۲۳۵۰۵۷۰۷۸۶
تسهیلات مالی دریافتی کوتاه مدت ۱۷۹۶۶۶۶۷۴
جمع بدهیهای جاری ۶۶۳۹۴۷۲۴۴۶۴
بدهیهای غیرجاری :
تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت ۰
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ۵۲۷۱۳۲۸۱۹۵
جمع بدهیهای غیرجاری ۵۲۷۱۳۲۸۱۹۵

جمع بدهیها ۷۱۶۶۶۰۵۲۶۵۹
حقوق صاحبان سهام :
سرمایه ۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰
اندوخته قانونی ۶۰۰۰۰۰۰۰۰
سود (زیان) انباشته ۱۱۰۹۲۳۱۵۴۶

جمع حقوق صاحبان سهام ۷۷۰۹۲۳۱۵۴۶
جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام ۷۹۳۷۵۲۸۴۲۰۵

شرکت آذریت ( سهامی عام )
ترازنامه
سال۸۶
داراییهای جاری : ریال
موجودی نقد ۵۰۱۵۸۲۶۳۲۲
حسابها واسناد دریافتنی تجاری ۱۹۳۲۳۸۳۳۱۹۳
سایر حسابهای دریافتنی ۲۹۷۰۲۹۱۲۳۲
موجودی مواد وکالا ۳۶۶۰۶۵۷۹۷۴۶
سفارشات و پیش پرداختها ۸۰۰۵۸۵۱۸۸۶
جمع دارائیهای جاری ۷۱۹۲۲۳۸۲۳۷۹
دارائیهای غیرجاری :

دارائیهای ثابت مشهود ۴۳۱۸۸۰۳۶۵۲
سرمایه گذاریهای بلندمدت ۳۳۱۹۶۶۷۶۸۸
سایر دارائیها ۳۵۶۴۸۱۲۵۰
سرقفلی حاصل از تلفیق ۰

جمع دارائیهای غیرجاری ۷۹۹۴۹۵۲۵۹۰
جمع دارئیها ۷۹۹۱۷۳۳۴۹۶۹
بدهیهای جاری :
حسابها واسناد پرداختنی تجاری ۲۷۷۸۰۵۲۶۲۲
سایر حسابها و اسناد پرداختنی ۱۵۵۲۰۰۸۷۸۱۴
پیش دریافتها ۱۵۱۸۴۵۰۵۰۹
ذخیره مالیات ۶۱۵۷۶۲۳۸۶۸
سود سهام پیشنهادی و پرداختنی ۱۸۴۶۱۰۵۱۶۷۶
تسهیلات مالی دریافتی کوتاه مدت ۰
جمع بدهیهای جاری ۴۴۴۳۵۲۶۶۴۸۹
بدهیهای غیرجاری :
تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت ۰
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ۵۸۴۲۴۵۹۳۹۶
جمع بدهیهای غیرجاری ۵۸۴۲۴۵۹۳۹۶
جمع بدهیها ۵۰۲۷۷۷۲۵۸۸۵
حقوق صاحبان سهام :
سرمایه ۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰
اندوخته قانونی ۶۰۰۰۰۰۰۰۰
سود (زیان) انباشته ۲۳۰۳۹۶۰۹۰۸۴
جمع حقوق صاحبان سهام ۲۹۶۳۹۶۰۹۰۸۴
جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام ۷۹۹۱۷۳۳۴۹۶۹

 

شرکت آذریت ( سهامی عام )
ترازنامه
سال۸۷
داراییهای جاری : ریال
موجودی نقد ۴۲۰۳۶۷۴۰۵۱
حسابها واسناد دریافتنی تجاری ۲۶۱۷۶۸۴۲۹۳۲

سایر حسابهای دریافتنی ۵۷۴۴۹۸۳۲۷۴
موجودی مواد وکالا ۵۰۸۳۹۸۴۸۲۲۹
سفارشات و پیش پرداختها ۳۷۱۷۱۴۹۲۶۶
جمع دارائیهای جاری ۹۰۶۸۲۴۹۷۷۵۲
دارائیهای غیرجاری :
دارائیهای ثابت مشهود ۴۹۶۱۴۹۸۰۳۳
سرمایه گذاریهای بلندمدت ۳۷۱۷۴۳۰۵۳
سایر دارائیها ۶۱۷۹۷۸۴۶۱
سرقفلی حاصل از تلفیق

جمع دارائیهای غیرجاری ۵۹۵۱۲۱۹۵۴۷
جمع دارئیها ۹۶۶۳۳۷۱۷۲۹۹
بدهیهای جاری :
حسابها واسناد پرداختنی تجاری ۲۵۹۱۰۳۲۸۴۱
سایر حسابها و اسناد پرداختنی ۱۴۵۲۴۶۵۶۴۲۷
ذخیره مالیات ۱۳۸۹۷۱۷۱۰۱۱
سود سهام پیشنهادی و پرداختنی ۲۲۷۶۳۸۰۹۷۵۲
تسهیلات مالی دریافتی کوتاه مدت ۰
جمع بدهیهای جاری ۵۴۸۹۱۱۳۶۹۵۴
بدهیهای غیرجاری :
تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت ۰
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ۵۷۳۸۸۱۳۸۹۹
جمع بدهیهای غیرجاری ۵۷۳۸۸۱۳۸۹۹
جمع بدهیها ۶۰۶۲۹۹۵۰۸۵۳
حقوق صاحبان سهام :
سرمایه ۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰
اندوخته قانونی ۶۰۰۰۰۰۰۰۰
سود (زیان) انباشته ۲۹۴۰۳۷۶۶۴۴۶
جمع حقوق صاحبان سهام ۳۶۰۰۳۷۶۶۴۴۶
جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام ۹۶۶۳۳۷۱۷۲۹۹

 

شرکت آذریت ( سهامی عام )
ترازنامه
سال۸۸
داراییهای جاری : ریال
موجودی نقد ۱۷۱۰۶۷۷۸۹۸
حسابها واسناد دریافتنی تجاری ۳۱۱۰۹۳۳۷۴۷۵

سایر حسابهای دریافتنی ۲۵۵۰۱۲۰۰۷۸
موجودی مواد وکالا ۵۱۲۸۶۳۶۷۰۴۶

سفارشات و پیش پرداختها ۱۸۵۵۷۲۲۷۰۴
جمع دارائیهای جاری ۸۸۵۱۲۲۲۵۲۰۱
دارائیهای غیرجاری :
دارائیهای ثابت مشهود ۵۱۱۴۳۱۷۷۴۲
سرمایه گذاریهای بلندمدت ۳۶۳۳۸۷۰۴۶

سایر دارائیها ۵۷۷۰۹۷۳۲۰
سرقفلی حاصل از تلفیق
جمع دارائیهای غیرجاری ۶۰۵۴۸۰۲۱۰۸
جمع دارئیها ۹۴۵۶۷۰۲۷۳۰۹
بدهیهای جاری :
حسابها واسناد پرداختنی تجاری ۹۵۸۱۵۵۳۲۲۱
سایر حسابها و اسناد پرداختنی ۲۳۰۹۹۴۸۷۲۲۴
پیش دریافتها ۱۴۰۴۵۲۷۹۱
ذخیره مالیات ۱۹۸۲۷۸۳۲۳۴
سود سهام پیشنهادی و پرداختنی ۳۵۱۵۷۸۸۲۷۷۹
تسهیلات مالی دریافتی کوتاه مدت ۶۰۸۳۸۵۹۸۹۹
جمع بدهیهای جاری ۷۶۰۴۶۰۱۹۱۴۸
بدهیهای غیرجاری :
تسهیلات مالی دریافتی بلند مدت ۰
ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان ۵۲۱۸۹۸۰۵۵۵
جمع بدهیهای غیرجاری ۵۲۱۸۹۸۰۵۵۵
جمع بدهیها ۸۱۲۶۴۹۹۹۷۰۳
حقوق صاحبان سهام :
سرمایه ۶۰۰۰۰۰۰۰۰۰
اندوخته قانونی ۶۰۰۰۰۰۰۰۰
سود (زیان) انباشته ۶۷۰۲۰۲۷۶۰۶

جمع حقوق صاحبان سهام ۱۳۳۰۲۰۲۷۶۰۶
جمع بدهیها و حقوق صاحبان سهام ۹۴۵۶۷۰۲۷۳۰۹

شرکت آذریت ( سهامی عام )
صورت سود وزیان
سال۸۴

فروش خالص ۴۸۵۶۹۹۷۵۶۰۹
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۲۹۶۱۱۴۱۹۳۸۵
سود ناخالص ۱۸۹۵۸۵۵۶۲۲۴
هزینه های فروش، اداری و عمومی ۵۳۷۷۰۵۳۰۳۱
خالص سایر درآمدها وهزینه های عملیاتی ۲۰۴۰۱۵۶۹۰۴
سود(زیان)عملیاتی ۱۱۵۴۱۳۴۶۲۸۹
هزینه های مالی ۸۶۲۴۲۰۹۰۱
خالص سایر درآمدها وهزینه های غیرعملیاتی ۶۷۰۵۷۵۹۱۰
سود قبل از مالیات(زیان) ۱۱۳۴۹۵۰۱۲۹۸
مالیات ۲۴۲۵۷۵۸۹۸۰
سود(زیان)خالص ۸۹۲۳۷۴۲۳۱۸

شرکت آذریت ( سهامی عام )
صورت سود وزیان
سال۸۵

فروش خالص ۷۷۷۷۳۲۰۰۴۱۹
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۴۴۴۳۷۹۷۹۷۲۶
سود ناخالص ۳۳۳۳۵۲۲۰۶۹۳
هزینه های فروش، اداری و عمومی ۴۷۸۵۲۳۶۴۸۲
خالص سایر درآمدها وهزینه های عملیاتی ۲۰۴۹۱۷۱۹۰۸
سود(زیان)عملیاتی ۲۶۵۰۰۸۱۲۳۰۳
هزینه های مالی ۱۷۲۳۶۴۶۰۸۰
خالص سایر درآمدها وهزینه های غیرعملیاتی ۷۲۹۵۷۱۶۹۹
سود قبل از مالیات(زیان) ۲۵۵۰۶۷۳۷۹۲۲
مالیات ۵۶۲۶۰۸۵۸۷۷
سود(زیان)خالص ۱۹۸۸۰۶۵۲۰۴۵

 

شرکت آذریت ( سهامی عام )
صورت سود وزیان
سال۸۶

فروش خالص ۸۵۸۵۹۵۸۹۹۸۲
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۴۸۶۲۰۲۶۲۷۲۲
سود ناخالص ۳۷۲۳۹۳۲۷۲۶۰
هزینه های فروش، اداری و عمومی ۷۵۱۵۷۰۳۶۰۹
خالص سایر درآمدها وهزینه های عملیاتی ۳۳۲۰۰۹۱۳۷۶

سود(زیان)عملیاتی ۲۶۴۰۳۵۳۲۲۷۵
هزینه های مالی ۲۳۳۶۶۷۴۸۷
خالص سایر درآمدها وهزینه های غیرعملیاتی ۲۰۵۴۵۳۳۴۰۱
سود قبل از مالیات(زیان) ۲۸۲۲۴۳۹۸۱۸۹
مالیات ۶۱۵۷۶۲۳۸۶۸
سود(زیان)خالص ۲۲۰۶۶۷۷۴۳۲۱
صورت سود وزیان
سال۸۷

فروش خالص ۱۰۲۳۰۲۳۷۴۶۲۲
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۵۶۲۷۲۲۶۶۸۳۳
سود ناخالص ۴۶۰۳۰۱۰۷۷۸۹
هزینه های فروش، اداری و عمومی ۸۷۱۵۶۶۸۵۳۱
خالص سایر درآمدها وهزینه های عملیاتی ۲۲۹۵۲۹۵۸۷۵
سود(زیان)عملیاتی ۳۵۰۱۹۱۴۳۳۸۳
هزینه های مالی ۰
خالص سایر درآمدها وهزینه های غیرعملیاتی ۱۰۷۰۲۹۸۶۸۲
سود قبل از مالیات(زیان) ۳۶۰۸۹۴۴۲۰۶۵
مالیات ۸۰۱۲۴۸۸۶۸۷
سود(زیان)خالص ۲۸۰۷۶۹۵۳۳۷۸

شرکت آذریت ( سهامی عام )

صورت سود وزیان
سال۸۸

فروش خالص ۷۹۶۸۸۳۴۲۸۲۸
بهای تمام شده کالای فروش رفته ۵۳۹۰۴۴۱۹۹۵۱
سود ناخالص ۲۵۷۸۳۹۲۲۸۷۷
هزینه های فروش، اداری و عمومی ۷۶۸۹۷۹۶۱۸۱
خالص سایر درآمدها وهزینه های عملیاتی ۹۰۷۵۷۳۴۰۴۰
سود(زیان)عملیاتی ۹۰۱۸۳۹۲۶۵۶
هزینه های مالی ۵۷۱۴۶۱۰۸۰
خالص سایر درآمدها وهزینه های غیرعملیاتی ۵۷۶۳۸۷۵۲۸
سود قبل از مالیات(زیان) ۹۰۲۳۳۱۹۱۰۴
مالیات ۲۰۰۹۸۵۳۱۹۱
سود(زیان)خالص ۷۰۱۳۴۶۵۹۱۳

 

تجزیه و تحلیل صورتهای مالی:
این روزها حسابداران فقط موظف به ثبت زنی رویدادهای مالی و فعالیتهای موسسات نیستند . روزگاری بود که مفهوم حسابدار و ماشین حساب تفاوت چندانی با هم نداشت و یک حسابدار تنها به منظور ثبت زدن و نگه داری حسابهای در هم پیچیده موسسات استخدام می شد . اما امروزه حسابداران وظایف سنگینی بر عهده گرفته اند که شاید بتوان گفت ، تعهد آنها را در مقابل صاحبکار بیشتر کرده است.

از جمله این وظایف ،تحلیل گری مالی را می توان نام برد که این روزها یک حسابدار موفق باید قادر به انجام آن باشد . هنگامی که یک حسابدار یک صورت مالی را تهیه و تنظیم می نماید باید خود نیز آن را تجزیه و تحلیل نموده ، و نقاط ضعف و قوت آن را به صاحبکار اطلاع دهد . این را به یاد داشته باشید که : درست است که صورتهای مالی بیانگر وضعیت موسسه می باشند اما هر کسی متوجه آن نمی شود.

تعريف و اهميت تجزيه و تحليل صورتهاي مالي:
تجزیه و تحلیل مالی فرایندی است که طی آن مشخصات و ویژگیهای بارز مالی و عملیاتی واحد اقتصادی با استفاده از صورتهای مالی و سایر اطلاعات مالی مشخص می شود و در امر تصمیم گیری ، استفاده کنندگان از صورتهای مالی را یاری می کند
به طور کلی هر واحد اقتصادی به منظور برنامه ریزی و تعیین خط مشی آینده ، اطلاعات و گزارشهای حسابداری را مورد بررسی قرار می دهد و از آنجا که اطلاعات حسابداری به خودی خود قابل استفاده نیستند باید ثبت و طبقه بندی شده و در قالب صورتهای مالی خلاصه گردند .

برای ثبت این اطلاعات ، حسابداران هر یک از فعالیتهای مالی را مورد تجزیه و تحلیل قرارداده و پس از طبقه بندی اقلام ثبت شده اثر آن را برمعادله حسابداری تعیین می نمایند ، سپس اقلام ثبت شده را در قالب اعداد قابل سنجش به پول خلاصه نموده سپس در این مرحله از ترکیب و تنظی

م حسابهای دفتر کل گزارشهایی را تهیه می کنند که حداکثر اطلاعات مورد نیاز کسانی که به این نتایج برای ادامه فعالیت خود نیاز دارند ، را به طور ساده و خلاصه به دست می دهد . این گزارشها را در اصطلاح حسابداری صورتهای مالی می گوییم .
این روزها اگر کسی بخواهد در زمینه بورس و سهام فعالیت کند باید بتواند نسبتهای مالی یک موسسه را محاسبه کند . نسبتها مانند کلیدهایی هستند که در های بسته را باز می کنند . وقتی که شما یک صورت مالی را در اختیار دارید و می خواهید به موسسه صاحب آن صورت مالی وام بدهید ، بهترین کار محاسبه نسبتهای نقدینگی موسسه مذکور است .
نسبتهای اهرمی نیز کارایی بالایی دارند . از طریق این نسبتها می توان نسبت بدهی به دارایی و نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام را مشخص نمود . ضمناً میتوان میزان توانایی یک موسسه در پرداخت بهره را محاسبه نمود . نسبت دیگری نیز وجود دارد که نشان می دهد که درآمد شرکت تا چه اندازه برای پوشش هزینه های ثابت کافی است .

نسبتهای فعالیت که شامل : نسبت گردش موجودی کالا ، نسبت متوسط دوره وصول مطالبات ،نسبت گردش حسابهای دریافتنی ، نسبت گردش دارائیهای ثابت و نسبت گردش مجموع دارایی هاست. نسبتهای سودآوری و مالکیت هم که اهمیت خاصی برای مدیریت سهام دارد معمولاً کمتر مورد توجه سهامداران قرار می گیرد . معمولاً سهامداران تنها با توجه به سابقه یک موسسه ، اقدام به خرید سهام آن موسسه می نمایند . شاید دلیل اصلی این اقدام ، دانش ناکافی سهامداران در ایران است . معمولاً در ایران سرمایه و تجربه حرف اول را میزند و دانش جایگاه خواصی ندارد . توجه داشته باشید که اگر تجربه و دانش در هم آمیخته شود و سرمایه در کنار این ترکیب قرار گیرد در این صورت نه تنها نتیجه مطلوب ت

ری حاصل می شود بلکه ریسک سرمایه گذاری نیز کاهش می یابد .
تجزیه و تحلیل صورتهای مالی
صورتهای مالی یک شرکت نشان دهنده اطلاعات خام در زمینه داراییها، بدهیها و ارزش ویژه آن در گزارش ترازنامه و درآمدها و هزینه های موسسه در

گزارش سود و زیان است بدون تجزیه و تحلیل صحیح این اطلاعات، نتایج گمراه کننده بسیاری ممکن است از این گزارشها استخراج گردد.
تجزیه و تحلیل نسبت ها
در تجزیه و تحلیل صورتهای مالی از یک «نسبت» که دو رقم متعلق به دو گروه مختلف از حسابها را به یکدیگر ارتباط می دهد، به عنوان ی ابزار اولیه استفاده می شود. تحلیلگران مالی از نسبتهای متعددی در تجزیه و تحلیلهای خود به قرار ذیل استفاده می کنند.
طبقه بندی نسبت ها
۱- نسبتهای نقدینگی :
نسبت نقدینگی به نسبتی اطلاق می شود که توانایی واحد تجاری را در واریز بدهیهای کوتاه مدت نشان دهد . اهم این نسبتها عبارتند از نسبت جاری و نسبت آنی .
۲- نسبتهای فعالیت :
هر گونه کسری که در صورت آن مبلغ فروش واحدتجاری و در مخرج آن یکی از اقلام ترازنامه آمده باشد نسبت فعالیت نامیده می شود . تنها در مورد موجودی جنسی بهتر است بجای رقم فروش ، بهای تمام شده کالای فروش رفته بکار رود . نسبتهای فعالیت ، کارآیی مدیران را در کاربرد دارائیها ( منابع مالی در اختیار مدیران ) نشان می دهند .

۳- نسبتهای سرمایه گذاری :
نسبتهایی را نشان می دهند هرگاه عملیات واحدتجاری زیان ببار آورد و کار به تصفیه بکشد ، تا چه اندازه طلبکاران و وام دهندگان به آن واحد تجاری به مطالبات خود می رسند ، نسبتهای سرمایه گذاری می نامند . در ضمن ، نسبتهای سرمایه گذاری طرز ترکیب سرمایه شرکت را به معنی اعم آن که کلیه منابع مالی را در بر می گیرد نشان میدهد . به عبارت دیگر نسبتهای سرمایه گذاری آنچه را به صاحبان سهام ( سرمایه ) تعلق دارد با سرمایه گذاریهای دیگران در واحد تجاری می سنجد .
۴- نسبتهای سود آوری :
هدف از کاربرد نسبتهای سود آوری تععین میزان موفقیت واحد تجاری در کسب سود است . موفقیت در کسب سوود را از تعیین نسبت سود به فروش یا دارایی ها و یا از راه سنجش سود با سرمایه گذاری صاحبان سهم در واحد تجاری به دست می آورند و بسته به موردمقایسه ، آن را بازده فروش ، بازده ارزش ویژه ، بازده دارایی و یا بازده سرمایه

در گردش می نامند .

– نسبتهای نقدینگی :
نسبتهای نقدینگی از مقایسه دارایی جاری یا اقلام تشکیل دهنده آن با بدهی جاری به دست می آید و بیشتر این نسبتها به صورت عدد و یا درصد نشان داده می شود . اهم نسبتهای نقدینگی عبارتند از نسبت جاری و نسبت آنی .
نسبت جاری :
هر گاه جمع دارایی جاری را بر جمع بدهی جاری تقسیم کنیم نسبتی را که به دست می آید نسبت جاری می گوئیم .
اهمیت نسبت جاری از توجه به تعریف دارائی جاری و بدهی جاری روشن می شود . دارایی جاری آنچه را که در مدتی کوتاه که معمولا کمتر از یک سال است به صورت نقد در اختیار واحد تجاری قرار می گیرد نشان می دهد و بدهی جاری مبالغی را که بای

 

د از محل دارایی جاری تامین و در کوتاه مدت پرداخت گردد ارائه می نماید.
در تفسیر نسبت جاری می باید به نوسانات آن در طول مدت هم توجه داشت گاه اتفاق می افتد که برای بهتر جلوه دادن این نسبت در صورتهای مالی در پایان سال به واریز موقت بعضی اقلام بدهی می پردازند و در اوائل سال بعد آنها را برگشت می دهند که این خود یک نوع حساب آرائی محسوب میشود.

نسبت آنی :
نسبت جاری نقصی بزرگ دارد و آن این است که همه اقلام دارایی جاری از لحاظ نقدینگی یکسان و مشابه در نظر گرفته می شوند در صورتی که از این اقلام دارایی جاری را باید به دو طبقه تقسیم کرد :
۱٫ آنچه نقداست یا در حکم نقد و یا بدون کوششی در راه فروش ، نقدا وصول خواهد شد . این تعریف ، موجودیهای نقدی اعم از صندوق و بانک و همچنین حسابها و اسناد دریافتی را در بر می گیرد . به جمع این ارقام دارائیهای سیال یا دارائیهای آنی گفته میشود .
۲٫ اقلامی از دارایی جاری که می باید از طریق فروش به پول نقد یا مطالبات تبدیل شوند . کلیه انواع موجودیهای جنسی اعم از مواد وکالا دراین طبقه قرار می گیرد .
شاید بتوان گفت که نسبت آنی یکی از مفیدترین نسبت هاست . این نسبت به وضوح نشان می دهد که آن قسمت ازدارایی جاری که از لحاظ ارزش ، ثبات بیشتری دارد و احتمال کاهش در آن کمتر است تا چه میزان می تواند پشتوانه طلبکاران کوتاه مدت قرار گیرد و به مراجعه آنان برای وصول مطالباتشان پاسخگو باشد
تجزیه و تحلیل درونی
تجزیه و تحلیل درونی به روشی اطلاق می شود که درآن اقلام یک ترازنامه و صورت سود و زیان یک سال و رابطه موجود بین آنها مورد بررسی قرار م

ی گیرد تا معیاری برای ارزیابی وضع مالی و اعتباری واحد تجاری که صورتها به آن مربوط می شود به دست آید .
مراحل تجزیه و تحلیل درونی
قدم اول در تجزیه و تحلیل درونی اطمینان یافتن از صحت و کامل بودن اطلاعاتی است که در ترازنامه مندرج می باشد .

حساب موجودی نقدی حاکی از وجوهی است که می توان آنها را برای واریز بدهیها مورد استفاده قرار داد . حسابها و اسناد دریافتی که آنها را جمعا مطالبات می نامیم ، مبالغ قابل وصول بابات فروش نسیه را نشان می دهد. حسابهای نقدی و مطالبات از یک جهت مشابهت دارند و آن این که اولی پول موجود و دومی پول قابل مطالبه و وصول است که به این استدلال آن دو را جمعا می توان با مبلغ لازم برای پرداخت بدهیها مقایسه کرد .
محاسبه و تفسیر نسبتها
درابتدا باید گفت که فایده گرفتن نسبت آن است که رابطه بین اقلام عمده صورتهای مالی دقت ریاضی پیدا می کند . بعضی از نسبتها از اهمیت بیشتری برخوردارند و برخی دیگر چندان فایده ای ندارند ولی در نظر گرفتن همه آنها تصویری جامع به دست می دهد . بنابراین از نسبتهای کم اهمیت هم نباید صرفنظر کرد .
ذکر این نکته ضرور می نماید که با وجود اهمیت محاسبه ومطالعه نسبتها ، نباید هیچ گاه خود را در اسارت آنها مقید کنیم و نتیجه گیری از آنها را مطلق و تغییر ناپذیر بدانیم
نسبتها وقتی بیشتر مفهوم پیدا می کنند که با سایر نسبتها در گذشته همان واحد تجاری و یا با موسسات مشابه و یا با استانداردهای مطلوب مقایسه شوند .
فرجه تدافعی :
فایده تعیین و بررسی نسبتهای نقدینگی را در این می دانند که توان واحدتجاری رادر پرداخت بدهیهای خود مشخص کند . ولی علاوه بر آنچه به صورت بدهی در حسابها و صورتحسابها منعکس می شود ، پرداختها ی نقدی بسیاری یه عنوان هزینه و به صورت روزمره انجام میگیرند که با حسابهای بدهی ارتباطی ندارند در حالی که از لحاظ نقدینگی وکاهش آن اثر مشابه دارند .
برطرف کردن ایراد بر نسبتهای نقدینگی :

نسبت گردش نقدی :
صورت و مخرج نسبت جاری هر دو از ترازنامه گرفته می شوند ومی دانیم که ترازنامه و اقلام مندرج در آن ثابت هستند و فاقد گردش و تحرک از لحاظ دیگر می بینیم که سنجش نقدینگی و توان واریز بدهیهای کوتاهمدت لزوما با گردش پول و یک نوع پویایی سرو کار دارند به منظور پویا کردن نسبت نقدینگی بسیاری بر این عقیده اند که در محاسبه نسبت جاری بجای دارایی جاری می باید از گردش نقدی حاصل از عملیات واحد تجاری استفاده کرد و نسبتی را که به این طرز محاس

به می شود به نام نسبت گردش نقدی تسمیه کرده اند .

جشاخص نقدینگی :

از لحاظ نقدینگی اقلامی که در محاسبه نسبتهای جاری و آنی مورد استفاده قرار می گیرند هم جنس و یکسان نیستند .کالا باید به فروش برسد و حسابهای بدهکاران باید وصول شوند تا هم جنس و هم پایه موجودیهای نقدی گردیده با هم قابلیت جمع پیدا کنند . برای رفع این ایراد اصولی که بر نسبتهای جاری و آنی وارد است ، از شاخص نقدینگی استفاده می کنند .

وضع موجود نقدی و بانکی :
گفتیم وقتی موجودی حسابهای نقدی نسبت به بدهی جاری بالا باشد معمولا خطر بروز ناتوانی در واریز بدهیهای کوتاه مدت کاهش می یابد و ظاهرا واحدتجاری مربوط از اعتبار بیشتری برخوردار است ولی بعضی عقیده دارند که داشتن موجودی نقدی و بانکی زیاد بر فقدان مدیریت صحیح دلالت دارد و حکایت از راکد شدن پول می کند که چه بسا مورد مصرفی سودمند می توانست داشته باشد . هر چند این استدلال را از نقطه نظر صاحبان سهام نکته ای بجا و درست می دانیم ولی از دید بستانکاران هرچه نقدینگی بیشتر باشد وضع مطلوبتر تلقی می شود .

در تفسیر نقدینگی توجه به نکات زیر حائز اهمیت است :
۱- معمولاطلبکاران موسسه برای حفظ منافع خود در رسیدن به مطالباتشان علاقمند هستند که نسبتهای جاری و آنی هر چه ممکن است بالا و دوره گردش عملیات تا حد امکان کوتاه باشد در اینجا از نقطه نظر مدیران موسسه ، تضادی بین نقدینگی و سود آوری پیدا می شود به این توضیح که وقتی نقدینگی و بخصوص نسبت آنی را بالا نگه دارند پول راکد می ماند و به تحصیل در آمد و سود لطمه می خورد .و اگر نقدینگی و نسبتها کاهش پیدا کنند ، اعتبار موسسه در نظر دیگران مخصوصا طلبکاران و بانکها تنزل می یابد .
۲- بعضی از مدیران به هنگام تنظیم صورتهای مالی به اقداماتی ناموجه مبادرت می ورزند و سرمایه در گردش را بهتر از آنچه هست نشان می دهند . به این منظور ثبت خریدهای پایان سال را معوق می گذارند تا موجودی جنسی کاهش یابد و در وصول مطالبات خودحداکثر کوشش می کنند تا کاهش این دو حساب موجب افزایش دوره گردش کالا و بهبود دوره وصول مطالبات شود . طبعا هر اقدامی که دارایی جاری و بدهی جاری هر دو را ولو به مبلغ یکسان کاهش دهد نسبت جاری را اگر یک یا بیشتر باشد بهتر می کند .
به این گونه کارها یعنی فعل و انفعالاتی که وضع حساب و صورتهای مالی را بهتر از واقع نشان دهد اصطلاحا حساب آرائی می گویند .
گردش مطالبات

هدف از تجزیه و تحلیل مطالبات بررسی کیفی حسابها و اسناد دریافتی است و گرنه از لحاظ کمی ثبت و ضبط و طبقه بندی مطالبات در دفترداری مطرح می شود . برای تحلیل مطالبات از دو روش استفاده می شود : یکی زمان بندی مطالبات و دیگری تعیین دوره وصول مطالبات .

زمان بندی مطالبات :
برای زمان بندی مطالبات ، حسابها و اسناد دریافتی بر حسب مدت از تاریخ سررسید طبقه بندی می شوند ، مثلا حسابهایی که تا یک ماه از سررسید آنها گذشته با

هم منظور و به همین ترتیب حسابهایی که دو ماه و سه ماه و … و یک سال از موعد وصول آنها گذشته است به تناسب مدت با یکدیگر طبقه بندی می گردند.
از رویاین صورت یا جدول بهتر می توان قابلیت وصول مطالبات را پیش بینی و برآورد کرد .مثلا وقتی جمع مطالباتی را که چند سال از سررسید آنها گذشته با مطالباتی که تازه سررسید آنها فرا رسیده است مقایسه می کنیم می بینیم که شاید ۱۰ درصد از حساب سالهای قبل هم در سال جاری وصول نشود در حالیکه بیش از ۹۵ درصد مطالبات اخیر به حیطه وصول در خواهد آمد .
دوره وصول مطالبات :
هر گاه زمان بندی حسابها و اسناد دریافتی مشکل باشد و یا بررسی بیشتری ضروری تشخیص شود تعیین دوره وصول مطالبات سودمند واقع خواهد شد .

گردش کالا :
کالارا مترادف موجودی جنس بکار می بریم و به این تعبیر شامل مواد اولیه ، کالای در جریان ساخت و کالای ساخته شده می شود و ملزومات تولید را هم در بر می گیرد .

روش حذف انبارداری
واضح است که با استفاده از روش حذف انبارداری ، نسبت گردش کالا، که معمولا از تقسیم کردن بهای تمام شده کالای فروش رفته یا مصرف شده در تولید بر موجودی آن در پایان سال (و یا میانگین موجودی هایی چند) به دست می آید، افزایش قابل ملاحظه ای پیدا میکند، حاکی از این که موجودی به مراتب بسیار گردش داشته است که خود بر کارآیی مدیران دلالت می نماید.
استفاده از روش حذف انبارداری ، تغییراتی را در حسابداری صنعتی به وجود آورده است. در بسیاری صنایع قبل از استفاده از این روش، تخصیص هزینه های سربار براساس سطح زیربنای انبار مورد استفاده هر واحد انجام می گرفت.

 

دوره گردش عملیات
معمولا دوره گردش عملیات از یک سال کوتاهتر است و در بسیاری موسسات در یک سال چندین دوره عملیات طی می شود. در مواردی که دوره گردش عملیات از یک سال کمتر باشد ملاک محاسبه و مقایسه را همان یک سال قرار می دهند ولی هرگاه دوره مزبور از یک سال تجاوز کند بجای سال تقویمی از دوره گردش عملیات واقعی استفاده می کنند.
دوره گردش عملیات را باید با ادوار گذشته در همان واحد تجاری و یا با م

وسسات مشابه مقایسه کرد. طولانی تر شدن دوره عملیات در مقایسه با ادوار گذشته نشانه ای نامطلوب تلقی می شود زیرا حکایت از کند شدن فعالیت در یک یا چند قسمت از دوره گردش عملیات می کند. سرعت زیاد دوره مزبور نیز مطلوب تلقی نمی شود و دلالت بر کمبود سرمایه جاری موسسه می کند که در صورت مواجهه با عاملی نامساعد مشکلات زیاد می آفریند.

نسبت کالا به سرمایه در گردش
حالت اول- وقتی است که با توجه به حجم معاملات انجام شده، شرکت کسر سرمایه نشان می دهد. این حالت ناشی از کمبود سرمایه حکایت از آن می کند که شرکت بیش از حد توان خود تجارت کرده است و به این نوع واحد تجاری شرکت پر مبادله اطلاق می گردد. در چنین موردی نسبت گردش کالا در شرکت خوب ولی نسبت جاری آن نامطلوب می باشد.
حالت دوم-هنگامی است که در شرکت مقدار قابل توجهی کالای منسوخ و متروک و یا دیر فروش وجود دارد. در این حالت نسبت جاری شرکت رضایت بخش ولی نسبت جاری آن نامطلوب است.

گردش سرمایه جاری
هدف از بررسی سرمایه در گردش یا سرمایه جاری آن است که تعیین کنیم آیا مقدار سرمایه در گردش کافی و متناسب با حجم فروش و فعالیت واحد تجاری می باشد یا خیر؟
در بررسی کفایت سرمایه در گردش باید به اعتبارات کوتاه مدت ، اضافه برداشت از حسابهای جاری در بانکها و استقراض کسانی که رابطه نزدیک با موسسه دارند توجه مخصوص کرد. ضمنا وقتی رقم اسناد پرداختی زیاد باشد قاعدتا باید حساب های پرداختنی یا بستانکاران مانده کمی نشان دهد.

نسبت های سرمایه گذاری
نسبت های سرمایه گذاری بر دو نوع هستند. یکی نسبتی که به وسیله آن میزان سرمایه گذاری در دارایی سنجیده می شود و دیگری نسبت هایی که رابطه منابع مالی مورد استفاده واحد تجاری را از لحاظ بدهیهای جاری و بلند مدت با ارزش ويژه تعیین و ارزیابی می کند و در واقع نحوه ترکیب آنها را بررسی می نماید. نسبت های نوع دوم را نسبت های اهرمی هم نامیده اند و وجه تسمیه آن ناشی از تشابهی است که بین سود حاصل از کاربرد مکانیکی اهرم و سود به دست آمده از کاربرد وجوه حاصل از بدهی بلند مدت به نفع صاحبان سهام وجود دارد.

مهمترین نسبت های سرمایه گذاری عبارتند از:
۱- نسبت دارایی ثابت به ارزش ويژه
۲- نسبت کل بدهی
۳- نسبت بدهی جاری به ارزش ويژه
۴- نسبت بدهی بلند مدت به ارزش ويژه
نسبت اول از چهار نسبت فوق از نوع اول و سه نسبت دیگر از نوع نسبتهای اهرمی هستند. اینک به توضیح هر یک از چهار نسبت سرمایه گذاری می پردازیم:

نسبت دارائی ثابت به ارزش ويژه
میزان سرمایه گذاری در دارایی ثابت بستگی به نوع صنعت دارد. از این رو اظهارنظر نسبت به کفایت، کم یا زیاد بودن آن کار آسانی نیستتعیین میزانی صحیح برای سرمایه گذاری در دارایی ثابت نشانه کاردانی و لیاقت مدیران بشمار می رود. اصولا هر قدر سرمایه گذاری در دارایی ثابت کمتر باشد سودمند تر تشخیص می شود مشروط بر اینکه تولید و فعالیت امکان پذیر باشد ولی ماهیت کار بعضی صنایع ایجاب می کند که در دارایی ثابت سرمایه گذاری سنگین کنند مانند صنایع آهن و فولاد که به لحاظ لزوم سرمایه گذاری بسیار در کارخانه و توسعه و تغییراتی که مرتبا داده می شود حد متوسط این نسبت اغلب از ۷۵ ٪ تجاوز می کند و در موارد استثنایی نسبت به بیش از ۱۰۰ درصد هم دیده می شود.
برعکس در مورد تولید ابزارآلات دستی ، حد متوسط نسبت مورد بحث کمتر از ۳۵درصد و در بعضی موارد به ۲۰ درصد ارزش ويژه هم می رسد.
نسبت کل بدهی

نسبت کل بدهی غالبا مبین اطمینان و تامینی است که بطور کلی بستانکاران برای وصول مطالبات خود می توانند داشته باشند.
این نسبت نشان می دهد که جمع بدهی اعم از جاری و بلند مدت چه سهمی از مایملک صاحبان سهام را در بر می گیرد و یا به عبارت دیگر از لحاظ مالکیت چه رابطه ای بین طلبکاران و سهام داران وجود دارد. طبعا هر چه این نسبت بزرگتر باشد طلبکاران تامین کمتری خواهند داشت و معمولا وقتی نسبت مذکور به حدود ۱۰

۰ درصد برسد و یا از آن تجاوز کند وضع غیرعادی تلقی می شود زیرا مفهوم آن این است که در صورت ورشکستگی و تصفیه ، طلبکاران به تمامی مطالباتشان نمی رسند.

نسبت بدهی جاری به ارزش ويژه
مسلما این نسبت از نسبت قبلی کوچکتر است چه در این مورد جزئی از کل بدهی با ارزش ويژه سنجیده می شود. هدف از کاربرد نسبت فوق تعیین وضع مطالبات طلبکاران کوتاه مدت است که در صورت بروز خطر چه پوششی برای تامین مطالباتشان از لحاظ حقوق صاحبان سهام پیدا می کنند.

نسبت بدهی بلند مدت به ارزش ويژه
بدهی بلند مدت آن قسمت از بدهی را تشکیل می دهد که یک سال یا بیشتر به سررسید واریز آن باقی است. بنابراین در کوتاه مدت این نوع بدهی فشاری بر واحد تجاری وارد نمی آورد. طبعا واحد تجاری که بدهی بلند مدت نداشته باشد از وضع بهتری برخوردار است مشروط بر اینکه فروش و سرمایه گذاری بلند مدت آن مطلوب باشد. دلیل این ادعا آن است که وقتی فروش و سرمایه گذاری بلند مدت خوب و بدهی بلند مدت هم وجود نداشته باشد هر زمان مدیران شرکت قصد کنند می توانند وام بلند مدت بگیرند.

توان سنجی بازپرداخت وام
در تحلیل نسبتهای سرمایه گذاری ،میبینیم که همه نسبتها فاقد تحرک هستند و اثری از گردش عملیات جاری واحد تجاری و پویایی آن از لحاظ تولیدی یا داد و ستد و ارزشهای اقتصادی دیده نمی شود. به بیان دیگر، همه نسبتها با استفاده از حساب های تراز نامه محاسبه شده اند و می دانیم که ترازنامه خود وضعیت مالی واحدی را در یک لحظه از زمان منعکس می کند و با وضع موجود لزوما مطابقت ندارد.
با وجود نقص مزبور، از نسبتهای سرم

ایه گذاری استفاده بسیار می کنند و شاید علت آن دو چیز باشد:یکی اینکه نسبتهای مزبور سهل المحاسبه هستند و دیگر اینکه بیشتر از روند نسبتهای سرمایه گذاری استفاده می شود که تغییرات را در طول زمان نشان می دهد.