آشنايي با نرم‌‌افزارهاي آماري
امروزه با شناخت بيشتر علم آمار و جايگاه آن در جامعه، آمار در سطح وسيعي توسط محققين رشته‌‌هاي اقتصادي، تجاري، كشاورزي و ….. بكار گرفته مي‌‌شود.در اين راستا كامپيوتر در جهت تسريع محاسبات آماري با حجم وسيعي از اطلاعات در خدمت آمار قرار مي‌‌گيرد. لذا تحليل‌‌گران با فراگيري نرم‌‌افزارهاي آماري، محاسبات و روشهاي پيچيده آماري را توسط كامپيوتر انجام مي‌‌دهند. و بدين ترتيب، فرصت بيشتري را صرف تجزيه و تحليل نهايي اطلاعات مي‌‌نمايند.

تاكنون نرم‌‌افزارهاي آماري QUATTRO PRO, SPSS , STATGRAPHICS و …. و اكنون SAS با قابليتهاي بيشتر و مطلوبتر سهم عمده‌‌اي درجهت تسريع عمليات آماري دارد.
به جهت كاملتر بودن نرم‌‌افزار آماري (Statistical Analysis system) SAS نسبت به ساير نرم‌‌افزارهايي كه تاكنون عرضه‌ شده‌‌اند، كتبي تحت عنوان آشنايي با نرم‌‌افزار آماري SAS تهيه و چاپ شده است.

(آشنايي با سامانه SAS تحت ويندوز )
(پنجره AWS (Application Work Space) )

هنگامي كه روي نشانه SAS دوبار كليك كنيد، بر روي صفحه ظاهر مي‌‌شود. پنجره AWS ( يا فضاي كار كاربردي) پنجره اصلي SAS مي‌‌باشد كه پنجره‌‌هاي ديگر SAS از طريق آن قابل دسترسي است. بخش‌‌هاي اصلي پنجره AWS به شرح زير است.

(نوار منو )
منوهاي موجود در پنجره فعال SAS را نشان مي‌‌دهد. زماني كه پنجره فعال را عوض مي‌‌كنيد. نوار منو نيز تغيير مي‌‌كند. بعلاوه زماني كه كليد سمت راست ماوس را در داخل پنجره فعال فشار مي‌‌دهيد، منوهاي Pop-Up ظاهر مي‌‌شوند. محتواي اين منوها مشابه منوهاي قبلي و وابسته به پنجره فعال است.

(نوار دستور )
اين امكان را به كاربر مي‌‌دهد تا دستورهاي مديريت نمايش را وارد كند. نوار دستور، فهرستي از دستورهاي وارد شده را نگهداري مي‌‌كند. براي اجراي مجدد دستوري كه قبلاً وارد كرده‌‌ايد، دستور مورد نظر را از فهرست انتخاب كرده سپس روي كليد «» كليك كنيد.
براي رفتن به نوار دستور علاوه بر استفاده از ماوس، از كليد F11 نيز مي‌‌توانيد استفاده كنيد.

(ميله‌‌ ابزار )
امكان دسترسي و اجراي دستورهايي را كه زياد با آنها سروكار داريد فراهم مي‌‌كند. هر يك از اين دستورها داراي نشانه‌‌اي خاص روي ميله ابزار بوده و براي اجراي آنها كافي است اشاره‌‌گر ماوس را روي نشانه مورد نظر برده سپس كليد سمت چپ ماوس را فشار دهيد.

(خط وضعيت )
شامل يك ناحيه پيغام و شاخه جاري سامانه SAS مي‌‌باشد. ناحيه پيغام متن راهنمايي منوها و ابزار را نمايش مي‌‌دهد. براي تغير شاخه جاري، روي ناحيه دوم دو بار كليك كرده و شاخه مورد نظر را از صفحه باز شده انتخاب نماييد.

(پنجره‌‌هاي اصلي SAS)
زماني كه SAS را فراخواني مي‌‌كنيد، پنج پنجره LOG، PGM،OUTPUT، EXPLORER، RESULTS را مشاهده مي‌‌كنيد. اينها پنجره‌‌هاي اصلي مديريت نمايش هستند.
به سه روش مي‌‌توانيد دستورها را اجرا كنيد.
– از منوها استفاده كنيد.
– دستور را در خط دستور يا نوار دستور وارد كنيد.
– از كليدهاي عملگر استفاده كنيد.

(پنجره (PGM) PROGM EDITOR)
ويرايشگري است كه مي‌‌توانيد برنامه‌‌هاي SAS را درآن وارد كرده، ويرايش و اجرا كنيد.

(پنجره LOG)
پيغام‌‌هايي را درباره SAS و برنامه‌‌اي كه درحال اجرا شدن است، نمايش مي‌‌دهد. احتمالاً متوجه شده‌‌ايد كه در هر زمان تنها چند خط در پنجره LOG قابل مشاهده مي‌‌باشد. شما مي‌‌توانيد پنجره فعال را آن قدر بزرگ كنيد تا تمام صفحه را دربر گيرد.

(پنجره OUTPUT)
زماني كه برنامه‌‌اي را اجرا مي‌‌كنيد كه خروجي توليد مي‌‌كند، به طور خودكار به پنجره OUTPUT منتقل مي‌‌شويد. اين پنجره‌‌ شما را قادر مي‌‌سازد تا خروجي دستورالعمل‌‌هاي برنامه خود را ببينيد.

(پنجره EXPLORER)
در اين پنجره مي‌‌توانيد فايلهاي SAS را مشاهده و مديريت كنيد و نيز ميان‌‌برهايي براي فايلهاي غير SAS ايجاد نماييد. از اين پنجره براي ايجاد فايلها و كتابخانه‌‌هاي جديد SAS، باز كردن فايلهاي SAS، و انجام بيشتر كارهاي مديريت پرونده، از قبيل انتقال، كپي، و حذف فايلها استفاده كنيد. مي‌‌توانيد نمايش يا عدم نمايش ساختار درختي را براي اين پنجره انتخاب كنيد.

(پنجره RESULTS)
اين پنجره شما را در هدايت و مديريت خروجيهاي حاصل از برنامه‌‌هايي كه اجرا كرده‌‌ايد، كمك مي‌‌كند. شما مي‌‌توانيد تك ‌‌تك اقلام خروجي را ببينيد، ذخيره كنيد، و چاپ نماييد. به طور پيش فرض اين پنجره در پشت پنجره EXPLORER قرار گرفته است.

(پنجره (MANAGER MGR ) OUTPUT MANAGER )
براي ديدن ليستي از مندرجات پنجره OUTPUT مي‌‌توانيد به آخرين پنجره اصلي SAS يعني Output Manager برويد. از طريق پنجره MGR، مي‌‌توانيد خروجي را ببينيد و آن را ويرايش، حذف، ذخيره و يا چاپ كنيد.

برنامه SAS
عبارتها در يك برنامه SAS در دو گام بكار مي‌‌روند: گام DATA و گام PROC معمولاً گام DATA، مجموعه داده‌‌هاي SAS ايجاد مي‌‌كند و گام PROC، مجموعه داده‌‌هاي SAS، كه فايل ويژه SAS براي ساماندهي و ذخيره داده‌‌ها است، را پردازش مي‌‌نمايد.

(گام DATA)
قبل از اينكه بتوانيم نرم‌‌افزار SAS را بمنظور مهيا ساختن داده‌‌ها براي تحليل با بكارگيري روش‌‌هاي SAS بكار بريم، نخست بايد داده‌‌ها را وارد يك مجموعه داده‌‌هاي SAS كنيم.
وقتي كه داده‌‌ها دريك مجموعه داده‌‌هاي SAS است، مي‌‌توان مجموعه داده‌‌ها را با ساير مجموعه داده‌‌هاي SAS تركيب كرده و هر روش آماري موجود در سامانه SAS را درباره آنها بكار گرفت.

(عبارتهايي كه در گام DATA به كار مي‌‌روند: )
(عبارت DO)
عبارت DO عبارتهاي بعد از DO را اجرا مي‌‌كند تا اينكه عبارت END ظاهر شود.
عبارتهاي بين DO و END را گروه DO مي‌‌نامند.

(- عبارت DO ي ساده )
عبارت‌‌ DO ي ساده غالباً با عبارتهاي IF-THEN/ELSE براي اجراي گروهي از عبارتها بسته به اينكه شرط IF درست باشد يا غلط، بكار مي‌‌رود.

(- عبارت DO ي مكرر )
اجراي مكرر گروه DO را مي‌‌توان با متغير شاخص در عبارت DO ي مشخص كرد. عبارت DO مكرر بر اساس مقدار متغير شاخص موجب تكرار اجراي عبارتهاي بين DO و END مي‌‌شود.

(عبارت OUTPUT)
عبارت OUTPUT از SAS مي‌‌خواهد مشاهده جاري را در مجموعه داده‌‌هايي كه در حال ايجاد شدن است، بنويسد. شكل عمومي عبارت OUTPUT به صورت زير است
…. [نام مجموعه داده‌‌ها] OUTPUT

(عبارت SET)
عبارت SET از سامانه SAS مي‌‌خواهد كه مشاهدات را از يك يا چند مجموعه داده‌‌هاي SAS بخواند. عبارت SET براي خواندن زير مجموعه يا در آميختن مشاهدات از چند مجموعه داده‌‌هاي موجود SAS در يك مجموعه داده‌‌هاي جديد بكار مي‌‌رود.