مقدمه
يکي از موارد بسيار مهم در کمکهاي اوليه که معمولاً ناديده گرفته مي شود ، محوطه تمرين و مسابقه هنرجويان است . محوطه تمرين. بايد عاري از هر گونه

خطر براي هنر جو باشد. در گوشه و کنار بعضي از محوطه هاي تمرين . صندليهاي تاشو به طور پراکنده يافت مي شود؛ وزنه هاي هالتر در پايان هر جلسه ي تمرين در محوطه‌ي تمرين روي زمين باقي مانده اند و يا يک طرح ساختماني بدون حصار حفاظتي در گوشه اي رها شده است . در صورتيکه اين عوامل به عنوان زمينه ي خطر مورد توجه قرار نگيرند، هر کدام مي تواند منجر به نوعي صدمه شود. هنگاميکه مربي و يا صاحب سالن، فضايي را براي فعاليت هنرجويان آماده مي سازد، بايد حداکثر ايمني را براي آنها در نظر گيرد. در اينجا به فهرستي اساسي از اصول ايمني که بايد در نظر گرفته شود اشاره مي شود :
۱) محوطه تمرين بازو و فاقد هر نوع مانعي باشد.

۲) کف زمين تمرين بايد صاف، مسطح و تميز باشد.
۳) محوطه تمرين بايد نور کافي داشته باشد.
۴) تهويه بايد به خوبي صورت گيرد.

۵) کليه لوازم (نگهداري و تعمير) بايد خارج از محوطه ي تمرين قرار گيرند.
۶) وسايل تمرين از جمله وسايل آموزش وزنه برداري و وسايل بدنسازي بايد در جاي ديگر نگهدار مي شوند.
۷) دفتر سالن ورزشي بايد در جوار محل تمرين و مجهز به شيشه نشکن يا بدون شيشه باشد تا ديد کافي از کل محوطه تمرين داشته باشد .

۸) جعبه کمکهاي اوليه با لوازم کافي بايد همواره براي استفاده ي فوري موجود و در دسترس باشد.
۹) فضاي کافي براي هر هنر آموز در نظر گرفته شود.
هنگاميکه هنر جويان کلاس، همگي با هم در حال انجام تمرينهاي ضربه زدن با پا هستند، وجود فضايي کافي در بين آنها بسيار اهميت دارد. براي فنوني که با دست اجرا مي شوند به فضاي کمتري احتياج است . در حرکات ضربه با پا به ويژه در گروههايي که درجه ي کمربند آنها پايينتر است، هنرجويان از هر سمت حداقل حدود ۲ متر فاصله داشته باشند . بدين ترتيب فضاي کافي به اندازه ي ۴ متر مربع براي هر هنر جو جهت اجراي بيشتر حرکات اصلي ، بجز فنون پرشي ايجاد مي شود. اين موضوع باعث جلوگيري از برخوردها در هنگام تمرينهاي زميني مي شود . بهتر است صاحبان سالنهاي ورزشي ورزشکاران را در مقابل آسيبهاي ايجاد شده در حين تمرين، آسيب در حين مسابقات، آسيبهاي احتمالي در طول سفرهاي ورزشي و حوادث حين هنرهاي رزمي ، بيمه درماني کنند . هنرهاي رزمي نيازمند آن است، که تحت پوشش بيمه درماني قرار گيرد . اين کار در تداوم سالنهاي ورزشي نقش موثري دارد .

 

فصل ۱
آسيبهاي صورت :

۱) آسيب هاي چشم
۲) آسيبهاي بيني
۳) آسيبهاي گوش
۴) شکستگيهاي صورت
۵) آسيبهاي زبان

آسيبهاي صورت
آسيبهاي چشم
ساختمانهاي استخواني اطراف چشم جاي امني را براي کره چشم، به خصوص در مقابل ضربه هاي ناشي از جسم بزرگ فراهم مي کنند . هر چه سطح جسم اصابت کننده با چشم کوچکتر باشد، احتمال آسيب ديدگي خود چشم بيشتر است.

بدين جهت از وارد کردن ضربه با انگشتان به چشم در هنگام تمرين يا مبارزه، به دليل وجود خطر جدي نابينايي دائمي يا اختلال ديد بايد جداً خودداري کرد. شرکت کننده اي که از قبل چشمش آسيب ديده است يا ضعف بينايي دارد بايد در حين تمرين و مبارزه از عينک محافظ استفاده کند. هنرجوياني هم که از لنز

چشمي استفاده مي کنند در هنگام تمرين لنز خود را بايد بردارند يا در صورتيکه استفاده از آن ضروري باشد، در حين تمرين و مبارزه بايد عينک محافظتي بزنند . شايعترين آسيب چشم کبود شدن اطراف آن بر اثر ضربه ي مستقيم است . نخست بايد مطمئن شد که آيا آسيب جدي به خود چشم وارد آمده يا خير . به

دنبال وارد آمدن ضربه به محل کاسه ي چشم، بخشهاي نرم دور چشم به طور ناگهاني متورم مي شوند و خونريزي مي کنند يک روش ساده براي تشخيص آسيب ديدگي چشم آن است که هر دو پلک چشم را معاينه کنيم و از حرکات طبيعي هر دو چشم به طور هماهنگ مطمئن شويم. (در صورتيکه چشمها هماهنگ با هم حرکت نکنند ممکن است استخوان دور چشم شکسته باشد، بنابراين بايد فوراً به پزشک مراجعه کرد.)

پس از مشاهده ي حرکت پلکها و چشمها، خود کره ي چشم را از نظر وجود خونريزي معاينه کنيد . وجود هر گونه خون در چشم که ناشي از زخم خارج چشمي نباشد، بدين معناست که زمينه ي تهديدي براي بينائي چشم وجود دارد و معاينه ي سريع توسط پزشک ترجيحاً چشم پزشک ضروري است .

آسيبهاي صورت
آسيبهاي بيني
در هنرهاي رزمي آسيب بيني بسيار شايع است، از اين لحاظ که بيني در وسط صورت قرار گرفته و از سطح صورت بيرون زده است. کوفتگي در بيني شايع است و اکثراً در نتيجه ضربه هاي مستقيم به آن در حين مبارزه آزاد رخ مي دهد.

کوفتگي در بيني را مي توان با تورم و حساسيت بيني مشخص کرد. با معاينه دقيق بر آمدگي بيني مي توان هر گونه تغيير شکل و انحراف آن را تشخيص داد. گذاشتن سريع يخ بر روي بيني حساسيت و تورم آن را کاهش خواهد داد. اين کار بايد با گذاشتن کيسه پلاستيکي يخ بر روي محل آسيب ديده ۲تا۳ مرتبه در روز هر بار به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقيقه انجام شود تا تورم فروکش کند. خونريزيهاي بيني نيز شايع هستند. اين صدمات ناشي از وارد آمدن آسيب به پوشش داخلي بيني، تيغه ي مياني، استخوانهاي مياني يا هر دو قسمت مي باشند . هرگاه تغيير شکل آشکار (پهن شدن) يا انحراف استخوانهاي بيني به يک سمت،

خونريزي مداوم يا انسداد تنفس در يک يا هر دو سمت بيني مشهود باشد، احتمال شکستگي بيني وجود دارد. لمس دقيق و آرام استخوانهاي بيني وجود هر نوع ناهنجاري در برآمدگي استخواني را مشخص خواهدکرد، که معمولاً به معني شکستگي است. زماني که به وجود شکستگي مشکوک شديد، شخص مصدوم بايد براي معاينه ي بعدي به پزشک خود يا به يک مرکز اورژانس مراجعه کند.

در صورت قطع نشدن خونريزي بيني از طريق وارد آوردن فشار خارجي به آن ، مي بايست با پوشاندن داخل آن (به وسيله گاز استريل) خونريزي را متوقف کرد؛ و اين کار بايد فقط توسط يک فرد مجرب آگاه به مسائل طبي صورت گيرد.

آسيبهاي صورت
آسيبهاي گوش
آسيبهاي گوش در کاراته شيوع کمتري دارند، اما در جودو به خصوص در هنگام انجام دادن حرکات بر روي حصير شايع هستند . بيشتر آسيب هاي گوش در اثر ضرباتي است که به قسمت خارجي آن نزديک به استخوانهاي جمجمه برخورد مي کنند . گذاشتن سريع يخ بر روي آن همراه با وارد آورد ن فشار اغلب از به وجود آمدن زخمهاي مزمن و نيز گوش گل کلمي پيشگيري مي کند. آسيبهايي که باعث خونريزي و تورم زياد در گوش شوند و با يخ و فشار قابل کنترل نباشند، بايد توسط پزشک براي جلوگيري از ايجاد برآمدگي و تغيير شکل دائمي گوش درمان شوند.

آسيب به پرده ي صماخ بايد هر چه سريعتر توسط پزشک مورد معاينه و درمان قرار گيرد تا از کري دائمي جلوگيري شود. اين آسيب در نتيجه وارد آمدن ضربه ي مستقيم به پهلوي سرو روي گوش به وسيله ي کف دست يا با انگشتان نيمه بسته ايجاد مي شود. معمولاً در اثر اين آسيب درد ناگهاني، کاهش شنوايي و احتمالاً خونريزي از مجراي گوش بروز مي کند. اجتناب از چکاندن قطره يا ساير مواد درماني در گوش در اين موارد اهميت دارد ، زيرا ممکن است باعث عفونت گوش مياني شود .

همچنين بايد به فرد مصدوم تذکر داد تا از فين کردن اجتناب کند، زيرا اين موضوع مي تواند باعث بروز عارضه بيشتر در گوش داخلي شود .
آسيبهاي صورت
شکستگيهاي صورت
شکستگي هاي صورت به علت وارد آمدن ضربه هاي شديد توسط دست يا پا رخ مي دهند. با توجه به اينکه شکستگيهاي صورت ، آسيبهاي بسيار جدي هستند. بيشتر شکستگيها در اطراف استخوان گونه ها، بيني يا فک روي مي دهند . در صورت بروز تورم و درد شديد پايدار پس از يک ضربه مستقيم به گونه ها، احتمال شکستگي اين ناحيه وجود دارد. فشار ملايم با شصت و انگشت بر روي موضع آسيب ديده حساسيت بارز و درد فزاينده را آشکار مي سازد . اگر مصدوم هنگام فشردن دندانها بر روي هم احاس درد کند ،ابتدا احتمال شکستگي فک وجود دارد وي همچنين در دو تورم دائمي را روي خود استخوان فک حس خواهد کرد. با داشتن هر گونه شک درباره ي شکستگي صورت، مصدوم بايد براي پرتو نگاري و معاينات بيشتر به درمانگاه اورژانس فرستاده شود. تحت اين شرايط نگذاريد فرد آسيب ديده تمرين يا مبارزه را ادامه دهد.

آسيبهاي صورت
آسيبهاي زبان
آسيب هاي زبان در اثر فشرده شدن يا بريده شدن زبان بين دندان ها، هنگام وارد آمدن ضربه به فک نيمه باز رخ مي دهند. براي جلوگيري از آسيب مزبور بايد همواره به هنر جو توصيه شود تا در طول مبارزه دندانهاي خود را فشرده و فک پايين را محکم نگاه دارد . محکم نگاهداشتن فک به وسيله ي فشار ملايم دندانها همچنين به کاهش اثر ضربه هاي وارده به پايين صورت کمک مي کند. اگر زبان يک هنرجو جراحت بردارد، معمولاً منجر به خونريزي مي گردد که مي توان آن را به وسيله ي فشار مستقيم و با استفاده از يخ کنترل کرد. اگر زبان کاملاً بريده شود، ممکن است نياز به بخيه زدن باشد .

فصل ۲
آسيب هاي سروگردن :

۱) آسيب هاي سينوس سباتي
۲) آسيبهاي گردن

آسيبهاي سر و گردن
آسيبهاي سينوس سباتي
در ورزشهايي که با برخورد جسمي همراهند، آسيبهاي سينوس سباتي نادرند. اما در صورت وارد آمدن ضربه يا فشار به گردن فرد امکان دارد اين آسيبها در هنرهاي رزمي اتفاق بيفتند. سينوس سباتي شامل گروهي از اعصاب است که در ديواره ي داخلي شريان سباتي قرار گرفته اند. کار اين اعصاب کشف کردن تغييرات فشار خون در شريان سباتي داخلي و دادن پاسخ به اين تغييرات است. تحريک اين اعصاب با فشار دادن شريان يا وارد آوردن ضربه ي مستقيم به يک طرف گردن که شريان در آنجا قرار دارد رخ مي دهد. محل اين شريان با قرار دادن انگشت در زير زاويه ي فک و عضله ي جناغي- پستاني گردن مشخص مي شود.

وارد آمدن آسيب به رشته هاي عصبي سينوس سباتي موجب پايين آمدن فشار خون، کندي ضربان قلب و احتمالاً از بين رفتن هوشياري مي شود. وارد آوردن فشار مداوم بر اين محل موجب ايست قلبي مي شود . درمان اين نوع آسيب بايد با معاينه و باز کردن راه هوا صورت گيرد.
فرد مصدوم را به پشت بخوابانيد و اندامهاي تحتاني وي را ۳۰ تا ۴۵ سانتيمتر از زمين بلند کنيد و اگر ضربان نبض يا تنفس غير محسوس باشد عمليات احياء قلبي – ريوي را اجرا کنيد .

آسيبهاي سرو گردن
آسيبهاي گردن
اغلب آسيبهاي گردن در هنرهاي رزمي کم اهميت اند و معمولاً به صورت کشيدگي عضلاني يا رباطي مي باشند. آسيبهاي جدي مانند آسيبهاي سر نادرند. اما اگر چنين آسيب جدي به گردن وارد آيد، مي تواند زندگي فرد را تهديد کند و احتمال معلوليت دائمي براي ورزشکار هنرهاي رزمي ايجاد کند. هرچند که آگاهي از امکان وقوع و اهميت خطر آسيبهاي جدي گردن براي مربي مهم است. ستون مهره هاي گردني تکيه گاه محکمي براي سر هستند و در عين حال با داشتن قابليت انعطاف، دامنه حرکتي وسيعي را براي سر ايجاد مي کنند. اين ستون همچنين طوري ساخته شده است تا گروههاي عصبي بزرگ را از مغز به ساير قسمتهاي بدن انتقال دهد، ساختن چنين ترتيبي در يک مجموعه از نظر مهندسي و طراحي تقريباً غير ممکن است.