ایدز

مقدمه
بيماري ايدز نوعي بيماري ويروسي است . اين بيماري بيش از بيست سال پيش شناخته شد و اكنون در سراسر جهان در حال گسترش است . اگر چه سرعت اين گسترش در كشورهاي مختلف متفاوت است . در حال حاضر مردم كشورهاي افريقايي بيش از كشورهاي ديگر به اين بيماري مبتلا شده اند .

اولين ايدزي در كشور ما ، سال ۱۳۶۶ شناخته شد . او يك كودك ۶ ساله ي مبتلا به هموفيلي بود . خون افراد مبتلا به هموفيلي بود . خون افراد مبتلا به هموفيلي هنگام زخم برداشتن و خونريزي منعقد نمي شود ، بنابراين احتمال مرگ اين افراد در اثر زخم هاي كوچك به دليل عدم انعقاد خون وجود دارد . ب

ه همين دليل بايد به طور مرتب به اين افراد عواملي را كه سبب انعقاد خون مي شوند ، ترزيق كرد و چون منعقد كننده ي خوني كه به اين كودك تزريق شده بود به ويروس ايدز آلوده بود ، كودك به بيماري ايدز مبتلا شد . متاسفانه چندي است كه تعداد وارد مبتلا به ايدز در كشور ما روبه افزايش است ، بنابراين بايد با شناخت كافي از ايدز در جلوگيري از گسترش اين بيماري بكوشيم و مانع از تبديل شدن اين بيماري به يك فاجعه ي بهداشتي شويم .

ايدز و HIV
ايدز ( AIDS ) يا بيماري نقص ايمني اكتسابي را ويروس به نـام HIVبـه وجـود مي آورد . اين ويروس به گروه خاصي از گلبول هاي سفيد حمله مي كند . مي دانيم كه اين گلبول ها از بدن در برابر عوامل بيماري زا دفاع مي كنند . در نتيجه قدرت دفاعي بدن به مرور زمان كـم مي شود و پس از مـدتي دستگـاه ايمني بدن آن قدر ضعيف مي شود كه فرد مبتلا به HIV حتي توانايي مقابله با كم ترين عفونت ها را ندارد و سرانجام در اثر ابتلا به انواعي از بيماري هاي باكتريايي ، قارچ ، ويروسي و يا سرطان ها جان خود را از دست مي دهد . در واقع ويروس ايدز با تخريب گلبولهاي سفيد ، زمينه را براي فعاليت عوامل بيماري زا فراهم مي كند .

HIV از خون و غشاهاي لوله هاي توليد مثلي وارد بدن مي شود ، به نوعي گلبول سفيد مي چسبد و ماده ي وراثتي خود را به درون آن مي فرستد . ژن هاي ويروس پس از نفوذ به درون گلبول سفيد ، همانند سازي DNA آن را در اختيار خود مي گيرند و در نتيجه ي ان ، گلبول سفيد توليد ويروس را شروع مي كند . گلبول سفيد پس از تكثير ويروس پاره مي شود و از بين مي رود و ويروس ها به درون خون رها مي شوند . هر كدام از اين ويروس ها ، گلبول سفيد ديگري را آلوده مي كند . تكرار اين فرايند سبب از بين رفتن سريع گلبول هاي سفيد و ايجـاد اختلال در كـار دستگـاه ايمني مي شود .

نشانه هاي ايدز
از زمان ورود ويروس ايدز به بدن تا آشكار شدن علايم بيماري ايدز ممكن است چند روز تا چند سال ( مثلا تا ده سال ) فاصله باشد . فرد در اين مدت اگر چه در ظاهر بيمار نيست ، اما ناقل ويروس است و مي تواند افراد ديگر را آلوده كند .
به جدول ۱ توجه كنيد . يك يا چند علامت از اين نشانه ها، ممكن است مربوط به بيماري ايدز باشد . در هر حال تشخيص اين بيماري فقط بر عهده ي پزشك متخصص است ، چون اين علايم ممكن است در افرادي كه به ايدز مبتلا نيستند نيز يافت شود .
جدول ۱- نشانه هاي بيماري ايدز
۱ تب طولاني بيش از يك ماه
۲ از دست دادن بيش از ۱۰% وزن بدن در مدت يك ماه
۳ اسهال مزمن و طولاني بيش از يك ماه
۴ احساس خستگي شديد به كدت طولاني
۵ سرفه ي مداوم وطولاني بيش از يك ماه
۶ عرق شبانه ي فراوان
۷ بثوارت پوستي خارش دار
۸ زخم هاي دهاني
۹ عفونت هاي قارچي دهان و گلو
۱۰ تب خال
۱۱ تورم غده هاي لفظي

تشخيص HIV
تشخيص قطعي HIV / ايدز با انجام آزمايش خون امكان پذير است . اين آزمايش ، آزمايش پادتن HIV ناميده مي شود . وقتي ويروس وارد خون مي شود ، گروهي از گلبول هاي سفيد عليه آن پادتن مي سازند . ساخته شدن پادتن ممكن است دو هفته تا چند ماه طول بكشد . وقتي مقدار پادتن در خون زياد شود ، با انجام آزمايش خون شناسايي مي شود و به اين ترتيب به وجود ويروس ايدز در فرد پي مي برند . در اين حالت گفته مي شود كه نتيجه ي آزمايش HIV مثبت است . بنابراين ، فردي رفتاري داشته است كه گمان مي رود به ايدز مبتلا شده باشد ، لازم است كه به متخصصان مشاوره ي ايدز در درمانگاه هاي وزارت بهداشت و درمان مراجعه كند .

راه هاي ورود ويروس ايدز به بدن
ويروس ايدز ممكن است از سه راه وارد بدن انسان شود :
۱- تزريق خون يا فرآورده هاي خوني آلوده به ويروس و يا استفاده از وسايل تيز و برنده اي كه به خون آلوده به ويروس ايدز آغشته باشند ، مانند سرنگ ، سوزن ، مسواك ( خونريزي لثه ) ، وسايل خال كوبي و حجامت .

۲- انتقال ويروس از راه تماس جنسي از فرد آلوده به ويروس به فرد سالم .
۳- انتقال ويروس از مادر آلوده به ويروس ايدز به نوزاد در مراحل بارداري ، زايمان و شير دادن .
پژوهش ها نشان مي دهند كه ويروس ايدز از راه هوا ، آب ، غذا ، گزش حشرات دست دادن ، صحبت كردن ، ويروسي ، بزاق ، اشك و ادرار از فرد آلوده به فرد سالم منتقل نمي شود . هم چنين تماس هاي معمولي مانند زندگي كردن در يك خانه با افراد الوده ع كار ، تحصيل و هم غذا شدن با ان ها سبب انتقال ويروس از افراد آلوده به ديگران نمي شود .

درمان ايدز
آيا درمـاني براي ايـدز وجود دارد ؟ از درمـان بيماري هـا در دو حالـت صحبـت مي شود . گاه وقتي مي گوييم يك بيماري درمان مي شود ، منظور اين است كه عامل بيماري بيماري به طور كامل از بين مي رود : مثلا درمان گلو درد چركي با پني سيلين . اما گاهي مواقع منظور از درمان ، كنترل بيماري و جلوگيري از پيشرفت ان و كاهش عوارض سوء بيماري تا حد امكان است . مثلا كسي كه فشار خون دارد هميشه بايد مراقبت كند و مانع از بالا رفتن آن شود .
ايدز هم از آن دسته بيماري هاست كه در حال حاضر درمان قطعي ندارد ، بلكه با مصرف داروهاي متفاوتي سعي مي شود كه از پيشرفت بيماري و فعاليت ويروس تا حد امكان جلوگيري كرد . داروهايي كه به افراد مبتلا به HIV / ايدز مي دهند ، اگر چه عوارضي براي بدن دارد ، اما به دستگاه ايمني كمك مي كند و طول عمر افراد مبتلا را بيش تر مي كند . به هر حال اين داروها تا حدودي موثرند و چون دستگاه ايمني افراد مبتلا به HIV / ايدز ضعيف است ، آن ها هميشه در خطر ابتلا به انواع عفونت هاي ديگر مانند سل هستند كه مي توانند هرگاه بدن بيمار ضعيف شود فعاليت خود را از سر گيرند .

از آن جايي كه بشر توانسته است براي بعضي از بيماري هاي عفونتي كه زمان عامل مرگ و مير مردم زيادي بوده اند ، واكسن بسازد ، محققان بر اين تلاشند كه براي ايدز نيز واكسن بسازند ، اما با وجود تلاش بسيار ، آن ها هنوز موفق نشده اند
بنابراين در حال حاضر تنها راه جلوگيري از ابتلا به HIV / ايدز آموزش و پرهيز از رفتارهايي است كه ما را در معرض آلودگي به اين ويروس قرار مي دهد .