بررسي نحوه گذراندن اوقات فراغت

مقدمه :
فراغت پديده اي است اجتماعي و فرهنگي و مي توان گفت از آن هنگام كه جامعه و فرهنگي به وجود آمده اين پديده نيز در زندگي مردمان به صورتي مورد يافته ، مطرح گرديده است . در گذشته اين اوقات به صورت كار وبازي تواما انجام مي پذيرفته كه بيشتر به خاطر مذهب و اعمال آن اين زمان را مي گذرانيدند ولي در طول تاريخ و تحولات جوامع ، به تدريج كار و بازي از همديگر جدا شدند و اهميتي كه بشر براي اوقات فراغت خود قائل شد انواع هنرها و بازيها و . . . بسط و توسعه باور نكردني پيدا كردند .
در كتاب مقدمه اي بر جامعه شناسي ايران ، شاپور راسخ خطاب به اوقات فراغت آن را چنين تعريف مي كند :
(( فراغت به اوقاتي اطلاق مي شود كه در ان آدمي نه تنها از تعهدات شغلي و اقتصادي بلكه از تكاليف شخصي و خانوادگي و اجتماعي آسوده باشد و آن را به طيب خاطر به امور صرف كند ، چون تفريح ، بازي ، ورزش و كارهاي ذوقي و تفنني فرهنگي ، مصرف دارد . ))
دانش آموزان مقطع اول در دبيرستان عطاركه در حال حاضر مشغول به تحصيل مي باشند .

هدف تحقيق :
از آنجا كه همواره به اين مسئله كه (( تشخيص ، نيمي از شناخت موضوع است )) معتقد بوده ام و اصولاً هر تحقيقي با هدف خاصي آغاز مي گردد و تحقيق بدون هدف نتيجه اي بار نمي آورد در اين تحقيق هدف بدست آوردن آن سري از علاقه و خواسته هاي اين دانش آموزان در چگونگي گذراندن اوقات فراغت خود مي باشد .

بيان مسئله :
ما با تمدني رو به رو هستيم كه در آن فراغت نقش مهمي دارد زيرا از يك طرف تكنولوژي به تدريج كار توان فرسا را از دوش افراد بر مي دارد مثل (( رايانه )) و از طرف ديگر زمان كار به علت افزايش حجم توليد ، كاهش مي يابد در نتيجه در آينده اي نه چندان دور افراد با ساعات فراغت زيادي روبرو خواهند بود .
براستي براي پركردن ساعات طولاني فراغت چه بايد كرد ؟ ساعات فراغت به چه نحو گذرانده شود كه در پرورش استعداد افراد موثر واقع گردد و از هدر رفتن وقت جلوگيري گردد ؟

روش تحقيق :
از آنجا كه تحقيق درباه ي چگونگي گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان مي باشد مطلوب ترين روش جهت انجام چنين تحقيق استفاده از روش ارائه پرسشنامه است .

جامعه آماري :
جامعه آماري اين تحقيق شامل دانش آموزان مقطع اول دبيرستان در مدرسه عطار شهرستان نيشابور در سال ۸۳ – ۸۲ مي باشد كه جمعاً تعدادشان ۲۵۴ نفر است .

حجم نمونه :
به دليل تعداد دانش آموزان كه در ۸ كلاس و با ميانگين ۳۲ نفر و مجموع دانش آموزان ۲۵۴ نفر تمام افراد را در يك برگ به ترتيب شماره نوشته و افرادي كه شماره راست آنها به صفر و پنج ختم شده به عنوان نمونه انتخاب كردم مثلاً : شماره هاي ۵ ، ۱۰ ، ۱۵ ، ۲۰ ، ۲۵ ، . . . ، ۲۵۰ در نتيجه تعداد افراد جامعه برابر ۵۰ نفر بوده كه مورد بررسي قرار مي گيرد .

تعيين پاياني پرسشنامه :
جهت تعيين پاياني پرسش نامه از حجم نمونه كل ۱۰ نفر را انتخاب كرده و پرسش نامه ها را به آنها داده و بعد از چند هفته باري ديگر همان سوالات را به همان افراد ارائه دادم . سپس جوابها را بررسي و با يكديگر تطبيق نمودم لذا سوالاتي كه متناسب نبوده است از جدول سوالات حذف كرده ام .

روشهاي آماري :
پس از استخراج پرسشنامه براي تجزيه و تحليل از فراواني مطلق و بشي استفاده مي شود و همچنين از ميانگين جهت تعيين متوسط زمان مصرف شده فعاليتها استفاده شده است .

مكان تحقيق و نحوه تكميل پرسشنامه :
مكاني كه تحقيق در آن انجام گرفه در دبيرستان عطار در شهرستان نيشابور در سال تحصيلي ۸۳ – ۸۲ مي باشد .
پرسشنامه به افراد انتخاب شده داده شده و خودشان به صورت آزادانه جواب داده اند و هيچ گونه محدوديتي نبود .

سوالات تحقيق :
۱- دانش آموزان مقطع اول دبيرستان به چه ميزان اوقات خود را صرف فعاليت هاي ورزشي مي نمايند ؟
۲- دانش آموزان مقطع اول دبير ستان به چه ميزان اوقات خود را صرف فعاليت هاي هنري مي نمايند ؟
۳- دانش اموزان اول دبيرستان به چه ميزان اوقات خود را صرف ديد و بازديد و مهماني مي نمايند

سوال ۱ )چه مدت را براي مطالعه بعد از مدرسه در اوقات فراغت قرار مي دهيد ؟ ( در هفته )
بيشترين مدتي را كه براي مطالعه بعد از مدرسه قرار مي دهند ۲۰ ساعت در هفته است كه ۱۸ نفر انجام مي دهند و ميانگين مدت مطالعه در طول هفته ۱۶ است .
Xi * Fi فراواني مطلق (Fi ) طول دسته
۲۰ ۴ ۵ ساعت كمتر
۵۰ ۵ ۱۰ساعت
۱۸۰ ۱۲ ۱۵ ساعت
۳۶۰ ۱۸ ۲۰ ساعت
۲۲۰ ۱۱ ۲۰ ساعت بيشتر
۸۳۰ ۵۰ جمع

سوال ۲ ) شما چند سال داريد ؟
جدول توزيع فراواني افراد جامعه مورد مطاله بر حسب سن
Xi*Fi Xi فراواني نسبي فراواني مطلق Fi طول دسته
۵۴ ۵/۱۳ ۸% ۴ ۱۴-۱۳
۷۱۳ ۵/۱۵ ۹۲% ۴۶ ۱۶-۱۵
۷۶۷ ۱۰۰% ۵۰ جمع
طبق جدول ميزان سن افراد مورد بررسي نشان داده شده كه از ۵۰ نفر مورد مطالعه ۴ نفر ۸ در صد آنها به گروه سني ( ۱۴ – ۱۳ ) متعلق مي باشند و ۴۶ نفر از آنها يعني ۹۲ درصد به گروه سني ( ۱۶ – ۱۵ ) متعلق مي باشند در نتيجه بيشترين درصد متعلق به گروه سني ( ۱۶ – ۱۵ ) مي باشد و ميانگين سني اين افراد مورد مطالعه ۳۴/۱۵ مي باشد .
Xi * Fi Xi فراواني نسبي فراواني مطلق Fi طول دسته
۵۴ ۵/۱۳ ۰۸/۰ ۴ ۱۴-۱۳
۷۱۳ ۵/۱۵ ۹۲% ۴۶ ۱۶-۱۵
۷۶۷ ۱۰۰% ۵۰ جمع

سوال ۳ ) در طول شبانه روز چند ساعت وقت آزاد داريد ؟
جدول توزيع فراواني افراد جامعه بر حسب داشتن وقت آزاد
Fi*Xi فراواني نسبي فراواني مطلق Fi طول دسته
۵ ۱/۰ ۵ ۱ساعت و كمتر
۲۰ ۱/۰ ۵ ۲ ساعت بيشتر
۱۲ ۰۸/۰ ۴ ۳ساعت بيشتر
۱۴۴ ۷۲/۰ ۳۶ ۴ساعت و بيشتر
۱۷۹ ۱۰۰/۰ ۵۰ جمع

طبق نتايج حاصل از جدول فوق و نمودار دايره اي كه ميزان ساعات وقت آزاد آنها را در طظول شبانه روز مورد بررسي قرار مي دهد از ۵۰ نفر ۱۰% آنها يك ساعت و كمتر وقت آزاد دارند ، ۱۰ % دو ساعت و ۸ % سه ساعت و ۷۲ % آنها چهار ساعت و بيشتر وقت آزاد دارند كه از اين تعداد بيشترين درصد آنها ۴ ساعت و بيشتر وقت آزاد دارند و كمترين درصد آنها متعلق به يك ساعت و كمتر از يك ساعت مي باشد . و در بررسي ميانگين اين ساعات وقت آزاد فوق الذكر مشخص شده كه ميانگين آنها ۵۸/۳ مي باشد .

نمودار دايره اي مربوط به جدول صفحه قبل

سوال ۴ ) آيا ورزش مي كنيد ؟
جدول توزيع فراواني افراد جامعه بر حسب ورزش كردن در وقت آزاد
Xi فراواني مطلق فراواني تجمعي
بلي ۴۲ ۸۴%
خير ۸ ۱۶%
طبق نتايج حاصله از جدول فوق كه پرداختي به ورزش و عدم آن را نشان مي دهد از ۱۰۰% جامعه مورد مطالعه ۸۴% آنها ورزش مي كنند و ۱۶ % آنها ورزش نمي كنند .

سوال ۵ ) نوع فعاليت ورزشي كه انجام مي دهيد ؟
طبق نتايج حاصله از جدول فوق كه نوع فعاليت ورزشي را بيان مي كند از ۱۰۰% افراد جامعه مورد مطالعه ۳۰% آنها به واليبال مي پردازد ۴ % آنها به شنا ، ۱۰% آنها به هندبال ، ۲۶% به بسكتبال ، ۱۸% آنها به تنيس و ۱۲% افراد مورد مطالعه به ساير موارد اشاره داشته اند .
جدول توزيع فراواني افراد جامعه بر حسب نوع فعاليت ورزش
Xi فراواني مطلق Fi فراواني تجمعي
هندبال ۵ ۱۰%
واليبال ۱۵ ۳۰%
بسكتبال ۱۳ ۲۶%
شنا ۲ ۴%
تنيس ۹ ۱۸%
ساير موارد ۶ ۱۲%