بودجه

بودجه (واژه‌ای فرانسوی) است که به صورت عمومی به لیستی از تمامی درآمدها و هزینه‌ها اتلاق می‌گردد. هدف بودجه به طور خلاصه به شرح زیر است:
۱- پیش بینی درآمدها و مخارج
۲-مقایسه عملکرد واقعی و پیش بینی شده در بودجه در آینده.
بودجه برنامه مالي دولت براي يك سال مالي مي باشد كه شامل پيش بيني درآمدها و منابع تامين اعتبار و هزينه هاي يك دستگاه مي باشد.

بودجه
بودجه كل كشور برنامه مالي دولت است كه براي يك سال مالي تهيه و حاوي پيش بيني درآمدها و ساير منابع تامين اعتبار و همچنين برآورد هزينه ها براي انجام عملياتي است كه منجر به دستيابي به اهداف دولت مي شود و از سه قسمت اساسي زير تشكيل مي شود :
۱) بودجه عمومي دولت شامل :
الف) : بودجه جاري
ب) : بودجه عمراني

۲) بودجه شركتهاي دولتي و بانك ها
۳) بودجه موسسات انتفاعي وابسته به دولت
بنابراين بودجه از مفاهيم فني است كه آحاد جامعه متناسب با ديدگاههاي خود از آن تعابير متفاوتي دارند
بودجه پيش بيني درآمد هزينه است

بودجه تخصيص پول براي هدف مشخص است
بودجه وسيله كنترل هزينه هاست
بودجه برآورد هزينه هاي آينده است

بودجه دولت در واقع به نوعي تراز عمليات مالي دولت مي باشد كه منابع و مصارف دولتي با عنوان دريافتها و پرداختها در آن منظور مي شود.
در هر كشوري كه از نظام پارلماني پيروي مي نمايد با اندك تفاوتي از چهار مرحله جداگانه تشكيل مي شود كه مجموع اين چهار مرحله را ، دوره بودجه اي ، مراحل بودجه ، يا سيكل بودجه ناميده اند كه به ترتيب عبارتند از

۱) مرحله تهيه و تنظيم پيشنهاد بودجه توسط دولت
۲) مرحله تصويب بودجه توسط مجلس
۳) مرحله اجراي بودجه توسط دولت
۴) مرحله نظارت بر بودجه توسط مجلس

– دريافت اصول، ‌سياستها و خط مشي هاي برنامه هاي توسعه و سياستها و خط مشي ها و برنامه هاي مصوب رئيس سازمان در زمينه فعاليتهاي جاري و عمراني.
– تهيه بودجه جاري و عمراني كل سازمان بر اساس برنامه هاي مصوب رئيس سازمان و در قالب قوانين و مقررات و ضوابط و معيارهاي مملكتي و ارائه بودجه كل به رئيس سازمان جهت تصويب.

– بررسي و شناسايي راههاي مختلف تامين اعتبارات و منابع مورد نياز از محل كمكهاي دولت و در آمدهاي اختصاصي و ناشي از فعاليتهاي سازمان و ارائه پيشنهاد جهت پيش بيني و درج موارد مذكور در بودجه سازمان و لايحه بودجه كل كشور.
– – بررسي و مطالعه مستمر در قوانين برنامه و بودجه كل كشور و ساير مصوبات قانوني و تصويب نامه هاي دولتي جهت شناسايي و تشخيص منابع حصول و اقدام و پيگيري در مورد تحقق تامين و تحصيل منابع مذكور.

– تهيه و تنظيم گزارشهاي تحليلي و توجيهي جهت ارائه به دولت و مجلس شوراي اسلامي و حضور مستمر و فعال در كميسيونهاي دولت،‌ سازمان برنامه و بودجه و مجلس شوراي اسلامي بهنگام بحث و بررسي بودجه سازمان.
– – تهيه و ارائه هر گونه آمار و اطلاعات و گزارشهاي مورد نياز مراجع مذكور در طول مراحل بحث و بررسي و تصويب بودجه كل سازمان.
– پيگيري مستمر مراحل تصويب بودجه و انعكاس اخبار و تحولات مرتبط با آن به معاونت اداري و مالي و رئيس سازمان از آغاز تا مرحله نهايي.
– تهيه و تنظيم موافقت نامه هاي بودجه جاري و عمراني سازمان و پيگيري اقدام هاي مربوط به امضاء‌ و مبادله موافقت نامه ها بين سازمان وسازمان برنامه و بودجه پس از تصويب و ابلاغ بودجه سازمان.

– – تهيه و تدوين ضوابط و معيارهاي مربوط به نحوه محاسبه و برآورد اقلام در آمدها و هزينه هاي بودجه و تهيه و تنظيم دستورالعملها و روشهاي بودجه بندي به حوزه ها،‌ واحدها و مراكز و ارائه خدمات مشورتي،‌تخصصي و كارشناسي جهت تهيه و تنظيم و پيشنهاد بودجه بر مبناي برنامه و بودجه مصوب كل سازمان.
– – دريافت بودجه پيشنهادي حوزه ها،‌ واحدها و مراكز و بررسي آنها بر اساس برنامه و بودجه مصوب و انجام تغييرات و اصلاحات لازم با هماهنگي معاونت برنامه ريزي و تحقيقات و با مشورت،‌ تبادل نظر و همكاري مديران و مسئولان ذيربط هر حوزه،‌ واحد يا مركز و مديران حوزه هاي تخصصي حسب مورد و نياز .
– – تهيه و تنظيم بودجه تفصيلي حوزه ها، مراكز و واحدها و تهيه گزارش هاي تحليلي و توجيهي جهت ارائه به رئيس سازمان به منظور تصويب بودجه پيشنهادي با همكاري معاونت برنامه ريزي و تحقيقات .

– ابلاغ بودجه تفصيلي مصوب به همراه ضوابط و دستورالعمل اجرايي بودجه و ارائه مشورت ها و رهنمودهاي تخصصي در جهت ايجاد وحدت رويه و هماهنگي در اجراي بودجه و در جهت فراهم آوردن زمينه مساعد و تسهيلات لازم به منظور اعمال نظارت و ارزيابي بر عملكرد بودجه .
– بررسي و مطالعه راه هاي مختلف اعمال صرفه جويي در هزينه ها و نيز نحوه تحصيل درآمد بيشتر و افزايش منابع و اعتبارات مورد نياز و ارائه پيشنهاد به معاونت اداري و مالي همراه با گزارش هاي تحليلي و تخصصي.
– اقدام در مورد تامين و دريافت اعت

بارات تخصيص يافته و ساير درآمدها و منابع از وزارت امور اقتصادي و دارايي
– (خزانه داري كل) و همچنين پيگيري وصول سهميه ارزي سازمان از سازمان برنامه و بودجه و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران .
– تهيه و ارائه گزارش هاي تحليلي از وضعيت منابع و مصارف سازمان در مقاطع مختلف زماني.

– – تهيه و تدوين روش ها، ضوابط و معيارهاي ارزيابي و نظارت بر عملكرد بودجه و ابلاغ به حوزه ها، واحدها و مراكز و اعمال
روش ها و مقررات مذكور در جهت تطبيق و مقايسه عملكرد بودجه با مصوبات ابلاغ شده و ارائه گزارش نتايج حاصل به معاون اداري و مالي.
بودجه چيست؟ عبارتست از يك ابزار مديريتي براي طراحي فعاليت هاي آينده مديريت كه شامل برآورد فروش,‌ هزينه ها, توليد و غيره مي باشد. بودجه بندي براي مشخص كردن نتايج مورد انتظار كسب و كار و خطوط عملياتي ممكني كه در آينده بايد براي دست يابي به اين نتايج پيموده شود انجام مي شود.

نتايج مورد انتظار يا به صورت دوره هاي مالي و يا ساير ارقام از قبيل كميت توليدات برحسب واحد, نفر ساعت, ساعات كار ماشين و غيره برنامه ريزي مي شوند. بودجه بندي را مي توان به صورت «پيش بيني برنامه عمليات بر اساس بازدهي مورد انتظار عمليات» تعريف نمود.
بودجه بايد بر اساس نيازهاي برآورد شده آتي براي يك دوره زماني مشخص بنا شود. بودجه بايد با كمك اطلاعات آماري قبلي آماده شود. بنابراين بودجه بندي را همچنين مي توان به صورت زير تعريف نمود :

پيش بيني و طــرح ريزي دوره زماني بعدي بــا استفاده از تجــربه قبلي و گرايش هاي بازار و موقعيت فعلي
بودجه از پيش استانداردهاي عملكرد را براي هدايت كوشش ها و فعاليت ها در كسب و كار تأمين مي كند. از آنجا كه بودجه ها استاندارد هاي عملكرد را تأمين مي كنند, در نتيجه تبديل به مبنائي براي كنترل مي شوند. كنترل مورد استفاده براي اجراي بودجه «كنترل بودجه» ناميده مي شود. بنابراين بودجه بندي به نقش برنامه ريزي مديريت مربوط مي شود, در صورتي كه «كنترل بودجه» شامل نقش كنترل در سازمان مي شود.

اهداف بودجه بندي :
بودجه بندي اهداف اصلي زير را دنبال مي كند:
. ارزيابي دوره اي سياست هاي مديريت(۱
ايجاد مبنائي براي بررسي دستاوردهاي صنعت. (۲
. كنترل هزينه ها در بخش هاي مختلف(۳

ايجاد برنامه اي براي پيشرفت سيستماتيك.(۴
اتخاذ مبنائي براي هزينه كردن سرمايه.(۵
ايجاد مبنائي براي كنترل كاركرد بخش هاي مختلف مربوط به سازمان(۶ (تجاري) از طريق بازبيني بازدهي و صرفه اقتصادي آنها .
مزيت هاي بودجه بندي :
بودجه بندي به خاطر دارا بودن مزيت هاي زير از هر نظر حائز اهميت زيادي است:
مسئوليت عملكرد بخش ها تثبيت مي شود. بنابراين كنترل لازم را (۱ روي تغيير و تحول مسئوليت اعمال مي كند.
موقعيت اقتصادي سازمان مربوطه مشخص و روشن مي شود(۲
كنترل عملكرد و بازدهي صنعت انجام مي شود(۳
با كنترل تمام سطوح سازمان, مديريت بهبود مي يابد. بنابراين بازدهي(۴ نيز بهبود مي يابد. در هنگــام دريافت وام از بانك ها نشان دادن بودجه اهميت زيادي دارد بــه طوريكه مــا مي توانيم از موقعيت مالي سازمان(۵ مربوطه آگاه شويم .