نگاهي اجمالي به سيستم نت كارخانه:
سيستم تعميرات و نگهداري در كارخانجات دارو پخش به صورت نيمه متمركز است. در اين سيستم بيش از ۱۰۰ نفر در سطوح مختلف مهارتي در بخشهاي گوناگوني مشغول به كارند كه همگي وظايف خود را زير نظر مديريت فني مهندسي انجام مي‌دهند. واحد برنامه ريزي فني مهندسي نيز تحت نظر اين مديريت اقدام به برنامه ريزي فعاليتهاي نت و كاليبراسيون در اين واحد توليدي مي‌نمايد.

ديگر زير مجموعه‌هاي مديريت فني مهندسي را مي‌توان به بخشهاي مرتبط با توليد و غير مرتبط با توليد تقسيم كرد.
بخشهاي ساختماني، تاسيسات، نوسازي، تراشكاري، برق و الكترونيك را بخشهاي پشتيباني يا غير مرتبط با توليد مي‌خوانيم كه در تعمير و نگهداري تجهيزات خطوط مختلف توليدي اين كارخانه نقشي ندارند و به صورت غير متمركز بيشتر به تعمير و نگهداري از تجهيزات جانبي كل كارخانه نظير سيستمهاي تهويه، خطوط انتقال انرژي و…… مي‌پردازند. تقسيم كار بين اين بخشها فراتر از خطوط مختلف بوده و ملزم به ارائه خدمت خاص خود به تمام كارخانه مي‌باشند.
اما بخشهاي مرتبط با توليد در دارو پخش به حسب خطوط گوناگون توليد تقسيم كار كرده‌اند.

فني مهندسي ۱ مسئول تعمير و نگهداري از تجهيزات خطوط استريل، شربت و پماد مي‌باشد و
فني مهندسي ۲ مسئوليت تعمير و نگهداري از خطوط ساخت، پرس و بسته بندي قرص و كپسول را برعهده دارد.
فني مهندسي ۳ در ارتباط با خطوط سرم سازي و مگومين كامپوند فعاليت مي‌كند.
نكته حائز اهميت اين است كه هر كدام از اين سه بخش به دو دسته برق و مكانيم تقسيم مي‌شوند و با ديدي تخصصي و تفكيك شده اقدام به انجام سرويسهاي تعمير و نگهداري در بخش خود مي‌نمايند.

وجود تكنسينهاي متخصص و كار آزموده در اين بخشها شركت را از عقد هرگونه قرارداد جانبي با پيمانكاران خارج از كارخانه جهت انجام عمليات تعميرات و نگهداري تجهيزات خطوط توليدي بي نياز ساخته است. البته واضح اصت كه توان بخش تراشكاري كارخانه نياز گسترده و متنوع واحدهاي فني و مهندسي را تامين نمي‌كند و كارخانه جهت تامين نياز اين واحدها در اكثر موارد از پيمانكاران خارج از كارخانه نيز بهره مي‌گيرد.

واحد برنامه ريزي فني مهندسي با تلاش چند ساله اي موفق به ايجاد يک سيستم تعميرات و نگهداري براي کارخانه شده است مجموعه اي از يک نرم افزار به نام PMS و چندين فرم اطلاعاتي هماهنگ با آن که نرم افزار PMS بصورت يک بانک اطلاعاتي حاوي اطلاعات و گزارشهاي عملکرد سيستم مي باشد و بخشهاي در ارتباط با نت موظفند عملکرد خود را توسط فرمهاي تهيه شده (که هماهنگي کاملي با نرم افزار دارند) به برنامه ريزي اطلاع دهند.

اينک ضمن تشريح چگونگي عملکرد سيستم به بيان فرايند انتقال اطلاعات توسط فرمهاي مذکور مي پردازيم. نمونه اي از کليه فرمهاي موجود در کارخانه جهت اطلاع خواننده در انتهاي همين بخش آورده شده است.
درباره بررسي و تعميرات پيشگيرانه در اين کارخانه بايد گفت که

:
ابتدا با همفکريث بخشهاي برنامه ريزي نت و روساي بخشهاي فني، فرم اطلاعات تعميرات و نگهداري براي دستگاههاي مختلف تهيه مي شود و فعاليتهاي تعميراتي، روزانه،‌هفتگي و ماهانه در آن ثبت مي شود. اين اطلاعات به واحد روزانه وماهانه تقسيم مي شود، اطلاعات روزانه در برگه هاي چک ليست براي هر دستگاه نوشته مي شود و اپراتور را موظف مي سازد براساس دستور العمل آمده در چک ليست عمل کند. عملکرد او بايستي توسط سرپرست بخش توليدي مربوطه تاييد شود. در مورد تعميرات هفتگي نيز همين گونه عمل ميشود.

انجام تعميرات PM‌ ماهانه نيز در اين کارخانه با درخواست برنامه ريزي فني مهندسي و از واحدهاي فني مهندسي انجام مي گيرد. فعاليتهاي PM براي دستگاه هاي مختلف کاملا مشخص و داراي شناسنامه مي باشد به طوريکه واحد برنامه ريزي تعميرات و نگهداري کارخانه براي انجام PM در برگه درخواست کار فني کد کارت فعاليت مورد نظر نيروهاي تعميراتي نسبت به PM مورد نظر به خوبي توجيه مي شوند.

در اين کارت اطلاعات مفيدي براي تعمير کار موجود دارد اطلاعاتي از قبيل مدت تخمين انجام فعاليت، ابزار آلات مورد نياز، روغنها و روانسازهاي لازم، شرح دقيق فعاليت تعميراتي، نکات ايمني و… همانگونه که اشاره شد بطلاعات اين فرم و سيستم کدبندي آن نيز با نرم افزار برنامه ريزي نت کارخانه تيمار هماهنگ مي باشد.

عملکرد سيستم در مواجهه با شکست يک تجهيز نيز به اينگونه است که بمحض مشاهده يک عيب يا نقص در عملکرد يک بخش توليدي اپراتور دستگاه با پر کردن فرم درخواست کار فني اين مطلب را به سرپرست خود اعلام نموده و پس از تاييد سرپرست به واحد تعميراتي مربوطه ارجاع مي دهد و متناسب با ماهيت اشکال دستگاه يکي از بخشهاي مکانيک يا برق واحد فني مهندسي مرتبط ضمن بازديد از تجهيز مورد نظر درجه فوريت رسيدگي و تعمير آن را بر روي برگه مشخص کرده و در صورت نياز حياتي به رفع نقص مربوطه در همان زمان اقدام مي نمايد.

برگه هاي درخواست کار فني که با همفکري گروههاي مختلف در ارتباط با اين امر تهيه شده است حاوي اطلاعات بسيار مفيدي جهت ايجاد يک بانک اطلاعات کارآمد نت مي باشد. اطلاعاتي از قبيل نوع اشکال، علت آن، تعداد و کد قطعات مصرفي، زمان انجام کار تعميراتي، زمان غيرکاري، نيروهاي تعميراتي مشغول و کد مرکز هزينه بخش مربوطه.

اين فرم با تاييد سرپرست واحد فني مهندسي مربوطه جهت انتقال در نرم افزار تيمار به واحد برنامه ريزي فني مهندسي کارخانه ارسال مي شود و کليه اطلاعات مندرج در آن براي تحليل وبررسي وضعيت کلي سيستم ذخيره مي شود.

فرم درخواست کار فني براساس اطلاعات مورد نياز نرم افزار تيمار تهيه گرديده است. سيستم کدگذاي دقيق اين نرم افزار اني اجازه را به تحليل گر مي دهد که از بيشترين ميزان خرابي دستگاهها و مهمترين علتهاي آن مطلع شود. رسم نمودارهاي علت و معلول (استخوان ماهي) با اتکاء بر همين اطلاعات سيستم را قادر مي سازد تا در مواجهه با هر عيب مجموعه علل محتمل آن را در نظر بگيرد و با رفع مجموعه اي از اين علتها به بهبود فرايند توليد کارخانه کمک کند.

علاوه بر اين فعاليتهاي تعميراتي کارخانه در تعطيلات عيد نوروز مدت زمان ۱۷ روزه اي را به انجام تعميرات عمومي (General Service) اختصاص مي دهد که در طي آن به بازرسي و تعويض قطعاني از دستگاه مي نمايد که محل قرار گرفتن آنها در دستگاه بازرسي و تعويض آنها را به سادگي امکانپذير نمي سازد و مستلزم توقف چند روزه توليد خواهد بود. اين توقف به سبب رفع آلودگيهائي است که اين بازرسيها در يک محيط داروئي با خود به همراه دارد. در اين باره بعدا توضيحات مفصل تري ارائه خواهد شد.
خلاصه اي از رويه عملکرد سيستم

براي آشنائي هر چه بيشتر خواننده از عملکرد سيستم و گردش اطلاعات در آن، روش و دستورالعمل نگهداري و تعميرات کارخانجات دارو پخش در پي مي آيد.
عنوان: دستورالعمل نگهداري و تعميرات؛
هدف: مدون نمودن عمليات نگهداري و تعميرات پيشگيرانه و نيز تعميرات اضطراري ماشين آلات تاسيسات و تجهيزات به منظور حصول اطمينان از استمرار فرايند و همچنين نگهداري آنها در شرايط قابل قبول؛

دامنه کاربرد: کليه ماشين آلات توليدي، تاسيسات و تجهيزات پشتيباني توليد؛
مسئوليتها: مسئوليت نظارت بر حسن اجراي اين دستورالعمل بر عهده مدير فني مهندسي مي باشد.
مراحل و روش
الف- نگهداري روزانه ماشي

ن آلات
۱- رئيس برنامه ريزي فني و مهندسي اطلاعات بازديد و نگهداري روزانه ماشين آلات را از طريق کاتولوگهاي مربوطه و نيز تجربه پرسنل فني با همکاري روساي بخشهاي و سرپرستان فني جمع آوري مي نمايد.
۲- او همچنين چک ليست نگهداري روزانه ماشين آلات را از روي اطلاعات فوق با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت و روساي بخشهاي فني و مهندسي تهيه مي نمايد.

۳- روساي بخشهاي فني و مهندسي چک ليست نگهداري روزانه ماشين آلات را جهت نصب بر روي دستگاهها به روساي بخشهاي توليدي تحويل مي نمايند.
۴- روساي بخشهاي توليدي بر صحت انجام کار نگهداري روزانه اپراتورهاي دستگاهها نظارت نموده و در پايان هر ماه چک ليستهاي تکميل شده را تاييد و با همکاري ناظر بخش به روساي بخشهاي فني و مهندسي تحويل مي دهند.
۵- روساي بخشهاي فني و مهندسي در طول مه بر حسن انجام کار اپراتورها در خصوص نگهداري روزانه ماشين آلات نظارت نموده و پس از دريافت چک ليستهاي ارسالي از بخش هاي توليدي، با همکاري سرپرستان فني نظر خود را بر روي آن درج نموده و سپس آن را جهت رئيس برنامه ريزي فني و مهندسي ارسال مي نمايند.

۶- رئيس برنامه ريزي فني و مهندسي پس از کنترل چک ليستهاي نگهداري روزانه ماشين آلات، گزارشي از وضعيت ماشين آلاتي که مکررا داراي ايراد مي باشند تهيه و به همراه چک ليست نگهداري روزانه ماشين مربوطه جهت مدير فني مهندسي ارسال مي نمايد که البته اين کار را با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت به انجام مي رساند.
۷- مدير فني و مهندسي پس از گزارش فوق، در خصوص رفع مشکل از اينگونه ماشين آلات، با همکاري رئيس برنامه ريزي فني مهندسي، اقدام به برنامه ريزي در اين زمينه مي نمايند.
ب- نگهداري پيشگيرانه
رئيس برنامه ريزي فني مهندسي:
۱- اطلاعات مربوط به نگهداري ماشين آلات را از کاتالوگ دستگاهها و نيز تجربه پرسنل فني و با همکاري روساي بخشهاي و سرپرستان فني استخراج و در فرم اطلاعات نت جمع آوري مي نمايد.

۲- پس از بررسي و جمع بندي اطلاعات فوق، کارت راهنماي فعاليت دوره اي را با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت، تکميل مي نمايد
۳- عناوين فعاليتهاي فوق را با ذکر کد کارت راهنماي فعاليت دوره اي وارد برنامه تيمار کامپيوتر مي نمايد.
۴- ساعت کارکرد ماشين آلات را به صورت ماهانه از واحد مهندسي صنايع دريافت مي نمايد.

۵- با توجه به دروه تناوب سرويس دستگاهها و نيز ساعت کارکرد ماهانه هر ماشين، اقدام به تهيه برنامه اوليه نت مي نمايد
۶- برنامه اوليه نگهداري پيشگيرانه ماشين آلات و تجهيزات را در کميته برنامه ريزي نت با همکاري مديران بخشهاي توليدي،‌مطرح مي نمايد.
۷- برنامه سرويسهاي مربوط به نگهداري و تعميرات ماشين آلات را با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت در فرم درخواست توقف دستگاهها جهت سرويس پيشگيرانه ثبت مي نمايد

۸- فرم درخواست توقف ماشين آلات را که براساس برنامه مصوب تاييد گرديده،‌ جهت اخذ تاييد نهائي براي مديران توليد و برنامه ريزي ارسال مي نمايد
۹- پس از دريافت فرم تاييد شده برنامه توقف ماشين آلات، يک نسخه از فرم مذکور را جهت مديران واحدهاي توليد و برنامه ريزي ارسال نموده، نسخه ديگر را در واحد مربوطه بايگاني و رونوشتي از آنرا جهت اطلاع، به روساي بخشهاي فني مهندسي ابلاغ مي نمايد.

۱۰- ودر نهايت اقدام به صدور برگ درخواست کار فني براي ماشين آلات ه توقفشان تاييد شده نموده و يک نسخه از آنرا به بخش فني مربوطه ارسال مي نمايد؛ البته با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت.

۱۱- سرپرستان فني براساس فرمهاي درخواست کار فني دريافتي و با همکاري تعميرکاران بخش اقدام به انجام سرويس پيشگيرانه ماشين آلات مي نمايند.
۱۲- روساي بخشهاي فني مهندسي در پايان هر ماه گزارشي از سرويسهاي انجام شده و انجام نشده را با همکاري سرپرستان فني جهت رئيس برنامه ريزي فني مهندسي تهيه و ارسال مي نمايند.

۱۳- رئيس برنامه ريزي فني مهندسي با توجه به گزارشهاي دريافتي از عملکرد سيستم نگهداري پيشگيرانه و برگهاي انحراف از برنامه توليد که توسط واحد برنامه ريزي گزارش مي شود، اقدام به اصلاح برنامه هاي نگهداري پيشگيرانه مي نمايد.
۱۴- او همچنين درپايان هرماه گزارشي از تاثير اجراي PM تهيه و به همراه تحليلهاي آماري مربوطه، جهت مدير فني مهندسي ارسال مي نمايد.
ج- تعميرات اضطراري

۱- مديران واحدهاي توليد وکنترل کيفيت در صورت بروز اشکال فني براي اشکال فني براي ماشين آلات و تجهيزات اقدام به صدور برگ درخواست کار فني نموده،‌ نسخه اول را به واحد فني توليد مهندسي تحويل داده و بر روي نسخه دوم تاييد تحويل فرم را اخذ مي نمايد. نسخه دوم به لحاظ پيگيريهاي بعدي تا انجام تعميرات نزد در خواست کننده باقي مي ماند.
۲- روساي بخشهاي فني مهندسي پس از دريافت برگهاي درخواست کار فني اقدام به مشخص نمودن وضعيت دستگاه نموده و اقدامات لازم جهت تعمير و راه اندازي دستگاه را بعمل مي آورند.
۳- ايشان همچنين در صوتر نياز دستگاه به قطعه يدکي و در صورت موجواد بودن آن در انبار قطعات يدکي، براساس دستورالعمل DPW1410002 اقدام به دريافت و تعويض قطعه و راه اندازي دستگاه مي نمايند.
۴- مدير فني مهندسي در صورتي که قطعه جديد و بدون کد باشد با همکاري روساي بخشهاي فني مهندسي اقدام به صدور درخواست خريد و ارسال به معاونت بازرگاني مي نمايد.

۵- روساي بخشهاي فني مهندسي پس از انجام تعميرات، برگ درخواست کار فني را به تاييد واحد درخواست کننده رسانده و آنرا با همکاري سرپرستان فني به دفتر برنامه ريزي فني مهندسي ارسال مي نمايند.
۶- رئيس برنامه ريزي فني مهندسي اطلاعات مربوط به برگهاي درخواست کار فني را به برنامه PM کامپيوتر وارد نموده و سپس برگهاي مذکور را با همکاري کارشناس برنامه ريزي نت بايگاني مي نمايد.

۷- او همچنين بهمنظور تعيين فواصل نگهداري و تعميرات و تحليل استهلاک و جايگزيني ماشين آلات، اقدام به تهيه گزارشهاي دوره اي نموده و يک نسخه از آنرا جهت مدير فني مهندسي ارسال مي نمايد؛ اينکار با همکاري روساي بخشهاي فني مهندسي و کارشناس برنامه ريزي نت انجام مي گيرد.
با توسعه نيازهاي انساني افزايش نرخ توليد با استفاده از دستگاه ها و تجهيزات، روز به روز ضرورت بيشتري يافته و در اين ميان با پيچيده تر شدن سيستمهاي توليدي و افزايش اتوماسيون آنها، نگهداري و تعميرات در سازمانها از اهميت بيشتري برخوردار گرديده است.

رکود توليد که در اثر خرابي دستگاهها حادث مي شود در سيستمهاي توليدي اتوماتيک زيانهاي هنگفتي را به کارخانجات وارد ساخته و لذا لزوم بکارگيري سيستم نت و مديريت فني (تروتکنولوژي) در سازمانها بوضوح احساس مي شود.
در اين ميان شرکتهاي پيشرو در صنايع کشور از جمله شرکت دارو پخش بعنوان يک قطب اصلي در جهت رفع نيازهاي دارويي ملت شريف، هميشه سعي در بالا بردن بهره وري توليد و جوابگويي موثر به تقاضاي جامعه داشته اند.
در اين راستا با عنايت مديريت محترم شرکت، جهت مرور اهم فعاليتهاي مديريت فني، دوره کوتاه مدتي تنظيم گرديده است و اميد ميرود با اتکا به لطف حق شاهدت استقرار و اثر بخشي بيش از نظام نت در سطح سازمان باشيم.
۱- سيستم هاي اطلاعاتي و اهميت آنها

سيستم به مجموعه اي از عناصر که براي انجام ماموريت و يا رسيدن به هدف خاصي با کميت وکيفيت معلوم، طراحي و ساخته شده و با ترتيب معيني با يکديگر ترکيب شده اند اطلاق مي شود.
هدف يک سيستم اطلاعاتي جمع آوري اطلاعات اوليه بعد از انجام هر تراکنش؛ طبقه بندي، فيلتراسيون و نهايتا اخذ گزارشات مديريتي است تا با تجزيه و تحليل اين گزارشات، مديريت از چگونگي عملکرد زير مجموعه هاي متشکل سيستم آگهي يافته و در جهت افزايش کارايي و رفع نواقص احتمالي در آنها اقدامات اصلاحي لازم را پيش بيني و به انجام رساند.

پس از ذکر اين تعريف اجمالي از سيستم ها، در قسمت بعد به تبين دقيق سيستم مديريت فني (تروتکنولوژي) و اهم وظايف آن مي پردازيم.
۲- مديريت فني يا حفاظت فني Terotechnology

براساس تعريف به کار رفته در مجموعه واژه هاي فني به شماره BS3811-1974 تروتکنولوژي عبارتست از: ترکيب از فعاليتهاي مديريتي، مالي، مهندسي و ساير اموري که در راستاي هزينه هاي تامين يک سيکل عمر اقتصادي (بهينه) بر روي دارائيهاي فيزيکي اعمال مي شود. تروتکنولوژي مشخصات فني و طراحي کارخانه، داده، و در دوران نصب و راه اندازي و بهره برداري از آنها مسائل نگهداري و تعمير و بهسازي را زير نظر داشته و تا لحظه جايگزيني ادامه مي يابد. امور اطلاعات بازتابي نيز در مسائل طرح، کارآئي وهزينه هاي سيستم در چهارچوب تروتکنولوژي مد نظر قرار مي گيرد.

با توجه به تعريف فوق اهم اهداف مديريت فني را مي توان بشرح زير خلاصه نمود:‌
۱- بالا بردن عمر مفيد دارارئيهاي فيزيکي (ماشين آلات، ساختمانها،…)
۲- اطمينان از حصول اقتصادي ترين شرايط بهره برداري از دارائيهاي فيزيکي

۳- اطمينان ار آماده بودن کليه تجهيزات اصظراري نظير سيستمهاي آتش نشاني، برق اضطراري و….

۴- فراهم آوردن شرايطي که ايمني کليه کارکنان را ضمن استفاده وبهره برداري از تجهيزات تامين مي نمايد.
۳- جايگاه مديريت فني
با افزايش سطح اتوماسيون در سازمانها اهميت مديريت فني افزايش يافته است. با يک نگاه اجمالي به روند رشد صنعت از يکسو، واز سوي ديگر ماهيت تقاضاي کالا، اصولا سيستمهاي توليدي را به سطوح:
۱- توليد سفارشي

۲- توليد دسته اي يا انبوه
۳- توليد پيوسته

تقسيم بندي مي کنيم. بديهي است که خصوصا در سيستمهاي توليدي انبوه و پيوسته، با بکار گيري سطوح بالاي اتوماسيون و استفاده از ماشين آلات تک منظوره، به سرعتهاي بالاي توليد براي تامين نيازهاي افزاينده تقاضا دست رسي يافته اند.
لذا در اين سيستمهاي توقف توليد به دليل خرابي دستگاه ؟ از دست دادن مقادير زيادي از توليد خواهد بود و اين به دليل نگهداري و تعميرات در اين نوع سازمانها از بالاترين سطح اهميت برخوردار مي گيرند.