شبكه هاي احتمالي، روش و مسير بحراني و نمودار گانت
قبل ار تلاش جهت استفاده از اين ابزار (Pert، CPM و Gantt) اطاعات پروژه بايد از طريق معيني جمع آوري شده باشند. لذا لازم است يك توضيح پايه اي و اساسي در مورد قدم هاي ارتباطي ابتدايي كار داده شود.
فرايند طراحي يك پروژه شامل مراحل زير است:
۱-مشخص كردن تاريخ شروع پروژه
۲-مشخص كردن روز تكميل پروژه
۳-انتخاب كردن روش و شيوه هاي اجراي پروژه و طول عمر استفاده از پروژه.
۴-مشخص كردن حوزه و ميزان وسعت پروژه در دوره و مرحلة انتخاب شدة روش اجراي پروژه و طول عمر پروژه
۵-مشخص كردن با انتخاب روش هايي كه جهت مرور پروژه مورد استفاده قرار مي گيرند.
۶-مشخص كردن و از پيش تعيين كردن نقاط عطف يا تاريخ هاي بحراني پروژه كه بايد به آنها پرداخت و رسيدگي كرد.
۷-ليست كردن فعاليتها، با دورة پروژه، در رابطه با اينكه هركدام از آنها بايد سر موقع به پايان رسند.
۸-برآورده كردن تعداد پرسنل لازم براي به پايان رساندن هر فعاليت
۹-برآورد كردن پرسنل آماده به كار جهت به پايان رسانيدن هر فعاليت
۱۰-مشخص كردن سطح مهارت مورد نياز جهت تشكيل دادن هر فعاليت.
۱۱-مشخص كردن وابستگي ها و پيش نيازي هاي هر پروژه.
-كدام فعاليت ها مي توانند بطور موازي و هم زمان انجام شوند؟
-شروع كدام فعاليتها مستلزم تكميل فعاليتهاي ديگر است:
۱۲-نقاط كنترلي و نقاط بازديد و مورد مرور پروژه
۱۳-تشكيل دادن برآورد هزينة اجراي پروژه و تحليل هزينه – منافع.
توسعة طرح يك پروژه مستلزم داشتن دقت بالا و درك جزئيات همة فعاليتهايي است كه شامل مي شودو مقدار زماني كه براي مدت زمان طول انجام هر فعاليت تخمين زده است، وابستگي هاي ميان اين فعاليتها، و توالي زماني كه اين فعاليتها بايد به اجرا درايند به علاوه، آماده بودن منابع بايد مشخص گردد تا هر فعاليت با مجموعه فعاليتها جهت اختصاص به كار گرفته شود.
يك روش مورد استفاده براي توسعه ليست فعاليتها، خلق كردن چيزي است كه به تجزية ساختار كار معروف است.

يك تعريف:
تفكيك ساختار (WBS): يك انحلال و متلاشي كردن سلسله مراتب و يا تجزية يك پروژه يا فعاليت اصلي به مراحل متوالي است كه در آن هر مرحله يك تجزيه كاملتر از قبلي است. در شكل نهايي يك WSB در ساختار و چيدمان بسيار شبيه طرح اصلي است. هر مورد در يك مرحلة خاص از WBS متوالياً شماره گذاري شده است (براي مثال: ۱۰ و ۱۰ و ۳۰ و ۴۰ و ۵۰) هر مورد در مرحلة بعدي در طي شمارة منشاء اصلي خود شماره گذاري شده است. (براي مثال ۱/۱۰ و ۲/۱۰ و ۳/۱۰ و ۴/۱۰) WBS ممكن است در شكل يك دياگرام كشيده شود. (چنانچه ابزارهاي خودكار آماده باشند.) يا در يك نمودار شبيه كشيدن يك طرح.
WBS با دو فعاليت رو يهم رفته شروع مي شود كه نمايندة كليت كارهايي هستند كه پروژه را تشكيل مي دهند. اين نام طرح پروژه WBS مي شود. استفاده از روش كار يا طول عمر مسيستم (تحليل، طراحي و اسباب تكميل) بعنوان يك راهنما قدم مي گذارد پروژه به قدم هاي اصلي اش تقسيم شده است. اولين مرحلة پروژه وارد كردن اطلاعات است. مرحلة دوم اصلي تحليلي است كه پيرو طراحي، ترسيم، تست كردن، تكميل و پيگيري دقيق انجام وظايف است. هركدام از اين مراحل بايد به مرحلة بعدي جزئياتش شكسته شوند و هركدام از آنها، بازهم به مراحل كاملتر جزئيات، تا به يك فعاليت قابل مديريت برسد. اولين WBS براي طول عمر پروژه به اين صورت خواهد بود.
توصيف فعاليت شمارة WBS
وارد كردن اطلاعات پروژه ۱٫۰
طرح كردن نقشه پروژه ۱٫۱
مرحله آناليز و تحليل ۲٫۰
گزارشات استفاده كنندة نقشه ۲٫۱
گزارشات استفاده كننده جدول ۲٫۲
امتحان و آزمايش ۳٫۰
طراحي ۴٫۰
تست كردن ۵٫۰
تكميل كردن ۶٫۰
مرور پيگيري انجام وظايف ۷٫۰

فعاليت هاي هر مرحله كاملتر متوالي از جزئيات شماره گذاري شده اند تا فعاليتي كه از آن سرچشمه مي گيرند را منعكس كنند. لذا اولين مرحلة هر فعاليت بصورت ۰/۱ و ۰/۲ و ۰/۳ و الي آخر شماره گذاري مي شوند. هركدام از اين «زيرفعاليتها» داراي يك شمارة دوقسمتي هستند: قسمت اول نشان دهندة فعاليت سرمنشاء است و قسمت دوم شمارة خود زيرفعاليت است. مانند ۱/۱ و ۲/۱ يا ۳/۱ و مانند اينها، به نوبت، متلاشي شده يا تجزيه شده به فعاليت هاي تركيب كننده (اجزاء فعاليت)، هر جزء يك شماره را دريافت مي كند كه شامل شمارة منشاء اصلي آن بعلاوة شمارة فردي خودش است.

يك تعريف:
يك فعاليت قابل مديريت، فعاليتي است كه در آن نتايج مورد انتظار به راحتي قابل تشخيص باشند.
موفقيت، مردود شدن و يا كامل شدن فعاليت به راحتي قابل تعيين و تحقق بخشيدن باشند. زمان تكميل فعاليت بسادگي قابل تعيين باشد و منابع مورد نياز فعاليت به راحتي قابل تعيين و تعريف شده باشند.

PERT
نمودارهاي تكنيك مورد ارزيابي برنامه (TERT)، كارها، مدت زمان، و اطلاعات وابستگي را رسم مي نمايند. هر نمودار با وارد كردن يك گره كه اولين كار يا كارها از آن سرچشمه مي گيرند شروع مي شود. اگر كارهاي متعدد در يك زمان شروع شوند همة آنها از گره يا شاخه شروع مي شوند، تا از نقطة شروع منشعب مي شوند. هر فعاليت با يك خط كه نام و يا معرف، طول دوره آن، تعداد افراد استخدام شده براي آن، و در برخي موارد امضاي مختصر پرسنلي كه استخدام شده اند را معين مي كند، نشان داده مي شود. انتهاي ديگر خط فعاليت به يك گروه ديگر، يا شروع يك زمان شناور كه وقت انتظار بين كارها است را تعيين مي كند، منتهي مي شود.
هر فعاليت مرتبط است با كارهاي جانشين، و بدين طريق تشكيل يك شبكه از گروه ها و خطوط مرتبط مي دهند. نمودار زماين تكميل خواهد شد كه همة كارهاي نهايي در گره تكميلي يك جا بيايند. هنگاميكه زمان شناوري بين انتهاي يك كار و شروع كار ديگر وجود دارد، روش معمول اين است كه خط شكسته يا نقطه چين مابين انتهاي فعاليت اول و ابتداي فعاليت وابسته بعدي رسم شود.
يك نمودار PERT ممكن است چندين كار موازي و هم زمان يا اتصال شبكه‌هاي فعاليت ها داشته باشد. اگر جداول پروژه داراي نقاط عطف، نقاط كنترل مروري (بازنويسي) باشند (همة اينها قوياً در يك جدول پروژه معرفي شده اند)، نمودار PERT خاطرنشان مي كند كه همه كارهايي كه به اين نقطه مي آيند، به گروه مروري منتهي مي شوند. بايد در اينجا متذكر شد كه مرورهاي پروژه، تصويبها، مرورهاي استفاده كننده و غيره همه وقت مي برند. اين وقت هرگز نبايد هنگام ترسيم طرح پروژه دست كم گرفته شود. صرف يك يا دو هفته براي يك مرور امري غيرعادي نيست. فراهم آوردن مديريت و تصويبهاي مصرف كننده شايد حتي وقت بيشتري بگيرد.
هنگام ترسيم نقشه مطمئن شويد كه شامل كارها براي مستند كردن نوشته ها، مستند كردن ويرايش، نوشتن گزارش پروژه و ويرايش و دوباره ايجاد كردن گزارش مي شود. اين كارها معمولاً وقت گير هستند،‌لذا دست كم نگيريد كه چقدر طول مي كشد تا اينها تكميل شوند.
نمودارهاي PERT معمولاً بطور قاعده روي كاغذ طوري كشيده مي شود كه محور افقي نشان دهندة تقسيمات پريود زماني به روزها، هفته ها و ماه ها و غيره است. اگرچه اين امكان پذير است كه يك نمودار PERT براي يك پروژه دست نخورده رسم شود، تجزيه معمول اين است كه نقشه ها به كوچكتر و بخش هاي معني دار بيشتر شكسته شوند. اين بسيار مثمر ثمر است كه نمودارها از نو كشيده شوند به علل مختلف مانند كارهاي حذف شده و تخمين هاي نادرست.
بسياري از نمودارهاي PERT در نقاط مرور اصلي خاتمه پيدا مي كنند، مانند پايان تحليل، بسياري از سازمانها شامل مرورهاي اوراق مشاركت در مورد دورة عمر پروژه هستند. وقتي چنين موردي است هر نمودار در مورد اوراق مشاركت گره خاتمه پيدا مي كند.
عرضه اوراق مشاركت، مي تواند موجب انعكاس پروژه شود كه طي آن آنها ممكن است هم مشاركت را افزايش دهند. در چنين موردي اكثر مردم بايد آگاه باشند، يا آنها مشاركت را كاهش مي دهند، در چنين موردي مردم كمتري ممكن است آكاده باشند، بديهي است كه بيشتر يا كمتر مردم بر طول زماني كه مي گيرد تا پروژه كامل شود تأثير مي گذارد.

CPM:
نمودارهاي روش مسير بحراني (CPM) شبيه نمودارهاي PERT هستند و گاهي اوقات به PERT/CPM معروف هستند. در يك نمودار CPM، مسير بحراني مشخص است. يك مسير بحراني مشخص است. يك مسير بحراني شامل يك سري كارهاي وابسته بهم است. (هر وابستگي به يك پيش نياز) كه با هم وقت بيشتري مي گيرند تا تكميل شوند.
اگرچه اين بطور نرمال نشده است، يك CPM مي تواند چندين مسير بحراني مساوي تعريف كند. كارهايي كه روي مسير بحراني مي افتند بايد بعضي طرق مورد توجه قرار گيرند، پس بايد توجه ويژه به آنها صورت گيرد.يك راه حل اين است كه كارهاي مسير بحراني با دو خط كشيده شوند و بجاي يك خط.
فعاليت هايي كه روي مسير بحراني افتاده اند بايد توجه ويژه اي دريافت كنند، چه از طرف مدير پروژه و چه از سوي پرسنل تحت استخدام آنها. مسير بحراني براي يك روش اتخاذ شده، ممكن است طي پيشرفت پروژه تغيير مكان دهند. اين مي تواند زماني رخ دهد كه كارها يا زودتر يا ديرتر از جدول تكميل شده اند. و اين باعث مي شود كه ساير كارها كه ممكن است هنوز در جدول باشند روي مسير بحراني بيافتند.

GANTT
يك نمودار گانت يك ماتريس است كه كلية فعاليت هايي كه بايد اجرا شوند را روي محور عمودي ليست مي كند. هر خط شامل تعيين تنها يك فعاليت مي شود كه معمولاً يك شماره و يك اسم است. در رأس محور افقي ستونهايي قرار دارند كه زمان تخمين زده شده را تعيين مي كنند، سطح مهارت لازم جهت اجراي كار و نام شخص استخدام شده براي كار، با يك ستون براي هر پريود در طول مدت پروژه، معلوم مي شود. هر پريود ممكن است در ساعت ها، روزها، هفته ها، ماهها و ديگر واحدهاي زماني فشرده شده باشد. در برخي موارد ممكن است لازم باشد كه ستونهاي پريود نام گذاري مي شوند مانند پريود ۱، پريود ۲ و الي آخر. بخش گرافيك نمودار گانت شامل يك جعبه افقي براي هر فعاليت كه مرتبط با دورة شروع و دورة پايان است. يك پست از ماژيك ها معمولاً استفاده مي شود تا شروع و پايان تخمين زده شده و حقيقي را معين كنند.
هر جعبه روي يك خط جدا و نام هر شخص استخدام شده براي كار روي يك خط جدا. در بسياري موارد وقتي اين نوع از طراحي پروژه ها استفاده مي‌شود، يك رديف سفيد بين كارها رها مي شود، وقتي كه پروژه در راه است اين رديف استفاده مي شود تا پيشرفت را معين كند كه با يك جعبه دوم كه در ستون پريود شروع مي شود وقتيكه كار واقعاً آغاز شده و ادامه پيدا مي كند تا وقتيكه كار واقعاً تمام شده است معين مي شود. مقايسه بين شروع و پايان تخمين زده شد و شروع و پايان حقيقي بايد وضعيت پروژه را روي يك مأخذ «فعاليت – به فعاليت» معين كند.