شرکت صنعتی و معدنی چادرملو

مقدمه و تاريخچه معدن
کانسار چادرملو در سال ۱۳۱۹ توسط يک مهندس ايراني به نام آقاي مهندس سبحاني و تحت نظر زمين شناس آلماني بنام کومل شناسائي گرديد. پژوهشهاي اوليه زمين شناسي در خلال سالهاي ۴۳-۱۳۴۲ با حفر تونلهاي اکتشافي انجام شد.
اکتشافات کلي منطقه و مغناطيس سنجي هوائي که از سال ۱۳۴۷ در مساحتي به وسعت ۴۰ هزار کيلومتر مربع آغاز شده بود منجر به ثبت ناهنجاري (Anomaly) مغناطيسي در کل منطقه بافق ساغند و زرند کرمان گرديد.

اکتشافات تکميلي در سالهاي ۱۳۵۷-۱۳۵۲ انجام شد. پس از پيروزي انقلاب اسلامي ايران، کانسار چادرملو به عنوان يک طرح مستقل مورد توجه قرار گرفت، در سال ۱۳۶۲ مذاکره براي ادامه مطالعات و طراحي تفصيلي با شرکت LKAB سوئد آغاز شد که به نتيجه نرسيد. در سال ۱۳۶۵ مهندسين مشاور آلماني شرکت E.B.E به منظور انجام مطالعات اوليه و طراحي تفصيلي انتخاب و قرارداد مهندسي فاز يک در سال ۱۳۶۵ و فازهاي ۲ و ۳ در سال ۱۳۶۹ بين شرکت ملي فولاد ايران و مهندسين مشاور مذکور منعقد گرديد. پس از انجام مطالعات فاز ۱ مشاور مزبور، با تائيد شرکت ملي فولاد ايران روش فرآوري سنگ آهن چادرملو را از طريق جداکننده ميدان ضعيف، جداکننده مغناطيسي ميدان قوي، فلوتاسيون کنسانتره غير مغناطيسي به منظور کاهش فسفر و بازيابي آپاتيت (کنسانتره فسفر) انتخاب و طراحي تفصيلي را بر اساس اين روش آغاز نمود.

بموازات فعاليتهاي مهندسي فوق، مجوز شروع عمليات اجرائي در اواخر سال ۱۳۶۸ از طرف سازمان برنامه و بودجه وقت صادر و طرح بمورد اجراء گذاشته شد که حجم عمليات پروژه هاي طرح تا خاتمه عمليات در نمودار پيوست منعکس شده است.
خلاصه تاريخچه معدن و سابقه طرح از زمان کشف کانسار تا خاتمه عمليات تجهيز و راه اندازي و بهره برداري به شرح نمودار پيوست مي باشد.

توليدات شركت و مصرف كنندگان:
توليدات اصلي شركت كنسانتره، سنگ آهن دانه بندي شده (درشت دانه و ريز دانه) و كنسانتره آپاتيت مي باشد.
مصرف كنندگان محصول سنگ آهن، مجتمع هاي فولادسلزي، كه به روش احيا مستقيم مبادرت به توليد محصولات فولادي مي نمايند، مي باشند. سنگ آهن به عنوان ماده اوليه اصلي مورد نياز در صنايع فولاد است. بنابراين يكي از مزيتهاي مهم اقتصادي در توليد فولاد هر كشور، استفاده از سنگ آهن داخلي مي باشد. در ايران مجتمع هاي فولاد سازي، به خصوص فولاد مباركه و ذوب آهن اصفهان كاملا از اين مزيت برخوردار مي باشند. با استفاده از سنگ آهن داخلي با توجه به ملاحضات موجود علاوه بر صرفه جويي هاي ارزي، زمينه كاهش عمده در قيمت محصولات فولادي را در اين دو واحد فراهم مي كند.
مشخصات معدن

• ذخيره معدن: ۴۰۰ ميليون تن
• ذخيره قابل استخراج: ۳۲۰ ميليون تن
• عمر معدن: با توجه به ظرفيت توليد فعلي ۵۰ سال
• کل محصول نهائي توليدي: ۲۰۰ ميليون تن

• کيفيت ذخاير سنگ آهن معدن شامل:
عيار متوسط آهن = ۵۵٫۲%
عيار متوسط فسفر = ۰٫۹۴%
عيار متوسط گوگرد = ۰٫۱۹%
متوسط درجه اکسيدگي = ۴٫۰۲%
موسسان و صاحبان سهام شركت

شركت معدني و صنعتي چادرملو (سهامي خاص) در خرداد ماه سال ۱۳۷۱ با سرمايه‌گذاري بانك سپه با ۴۹درصد سهام و شركت ملي فولاد ايران با ۵۱درصد سهام تاسيس و براساس مصوبه مورخ ۱/۲/۱۳۸۲ مجمع عمومي، شخصيت حقوقي آن به سهامي عام تغيير و در تاريخ ۱۲/۷/۱۳۸۲ سهام آن در سازمان بورس اوراق بهادار تهران پذيرفته گرديد.
تركيب سهامداران در پايان خرداد ماه سال ۱۳۸۵ به شرح ذيل مي‌باشد:

مشخصات كالاي توليدي:
۱ -توليدات اصلي: كنسانتره سنگ آهن با عيار آهن ۶۸درصد – ۵/۶۷درصد = Fe
2 -توليدات جانبي: سنگ‌آهن دانه‌بندي درشت‌دانه Lump Ore و ريزدانه Fine Ore با عيار آهن ۶۴درصد – ۶۰درصد = Fe
3 -توليدات فرعي: كنسانتره آپاتيت

مصرف محصولات توليدي:
مصرف‌كنندگان محصول سنگ‌آهن كنسانتره مجتمع‌هاي فولادسازي كشور مي‌باشد كه به روش احياي مستقيم محصولات فولادي توليد مي‌نمايند.
همچنين سنگ‌ آهن‌هاي دانه‌بندي جهت مصرف در صنايع فولاد به روش كوره بلند و كنسانتره آپاتيت براي توليد اسيد فسفريك يا كود فسفاته در مجتمع‌هاي پتروشيمي مصرف مي‌گردد.

صنايع فولادكشور كه با روش احياي مستقيم DIRECT REDUCION توليد مي‌نمايند، (فولاد مباركه و فولاد خوزستان) در ظرفيت‌هاي فعلي طبق برنامه سال ۱۳۸۵، به منظور توليد حدود ۳/۶ميليون تن فولاد خام نياز به حدود ۲/۱۰ميليون تن سنگ‌آهن كنسانتره دارند كه مقدار ۵ميليون تن آن از محل توليدات چادرملو مي‌باشد.

ظرفيت و توان توليدات:
كارخانه تغليظ براساس كيفيت سنگ‌آهن‌هاي تغذيه شده بر مبناي ۶۰درصد= Fe و ۶۱/۶درصد = Fe/Feo و ضريب بازيافت كنسانتره حدود ۶۸درصد طراحي و ظرفيت توليد به مقدار ۱/۵ميليون تن محاسبه گرديد.

با عنايت به كيفيت سنگ‌هاي استخراجي و عيار آهن متوسط ۵/۵۵ -۵۴درصد متوسط ضريب بازيافت قابل دسترسي حدود ۶۰درصد و كاربرد ظرفيت كارخانه فرآوري موجود حدود ۵/۴ميليون تن و حداكثر ۶/۴ميليون تن كنسانتره سنگ‌آهن پيش‌بيني گرديده.
تولید و فروش شرکت

 

تولیدات شامل کنسانتره سنگ آهن، سنگ آهن شکسته دانه‌بندی شده و کنسانتره آپاتیت می‌باشد. ظرفیت تولید کنسانتره سنگ آهن و سنگ دانه‌بندی در حال حاضر ۱/۴ میلیون تن در سال است، ظرفیت تولید سنگ‌آهن شکسته دانه‌بندی شده یک میلیون تن و کنسانتره آپاتیت ۱۰۰ هزار تن در سال می‌باشد.
مصرف کنندگان محصول سنگ آهن، مجتمع فولاد اهواز و فولاد مبارکه می‌باشند. کنسانتره آپاتیت برای تولید اسیدفسفریک یا کود فسفاته در صنایع پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سنگ آهن دانه بندی شده در ذوب‌آهن اصفهان استفاده می‌شود. صنایع فولاد کشور که با روش احیاء مستقیم تولید می‌کنند در ظرفیت‌های فعلی طبق برنامه سال ۱۳۸۵ به منظور تولید حدود ۳/۶ میلیون تن فولاد خام نیاز به حدود ۱۰ میلیون تن سنگ آهن کنستانتره دارند که ۵ میلیون تن آن از محل تولیدات چادرملو می‌باشد. در سال ۱۳۸۴ دو شرکت در کشور سنگ آهن کنستانتره تولید کرده‌اند که کل تولیدات بالغ بر ۸/۹ میلیون تن گردیده است که ۵۵% آن سهم چادرملو بوده است.

چادرملو در سال ۱۳۸۴ معادل ۳۳/۵ میلیون تن کنستانتره سنگ آهن تر و ۸۰۷ هزارتن سنگ آهن دانه بندی شده تولید کرد که در حدود ۱۱۶ درصد برنامه تولید سال(تولید ۳/۵ میلیون تن شامل ۵/۴ میلیون تن کنستانتره سنگ آهن و ۸۰۰ هزارتن سنگ آهن دانه‌بندی شده) بوده‌است.
وضعیت تولید و فروش کنسانتره سنگ آهن در مقایسه با ظرفیت حقیقی این شرکت طی سالهای گذشته به شکل جدول زیر است.
جدول میزان تولید و فروش شرکت طی سال‌های گذشته و پیش بینی سال ۱۳۸۵

 

شرح واحد پیش بینی ۱۳۸۵ ۱۳۸۴ ۱۳۸۳ ۱۳۸۲ ۱۳۸۱
مقدار تولید تن ۵۳۲۵۰۰۰ ۶۱۳۸۰۰۰ ۵۴۴۳۰۰۰ ۴۸۲۰۰۰۰ ۴۵۳۹۰۰۰
مقدار فروش تن ۵۲۲۵۰۰۰ ۵۵۸۷۲۷۲ ۵۰۳۹۰۱۸ ۴٫۴۱۲٫۹۲۰ ۳٫۶۳۱٫۱۹۲
همانگونه که در جدول بالا مشخص است روند تولید شرکت صعودی بوده و هر سال پیوسته افزایش یافته است. در نمودار زیر روند مقایسه ای فروش و سود خالص شرکت مشاهده می شود.

این نمودار به خوبی نشان دهنده روند رو به رشد حاشیه سود خالص شرکت است. البته به نظر می‌رسد جادرملو پیش بینی سال جدید را با محافظه کاری اعلام کرده است.
بررسی بودجه سال ۱۳۸۵
از کل فروش پیش‌بینی‌شده شرکت که ۱۷۲۷ میلیارد ریال است مبلغ ۱۶۱۵ میلیارد ریال معادل ۵/۹۳ درصد از محل فروش کنستانتره سنگ‌آهن و ۱۱۲ میلیارد ریال معادل ۵/۶ درصد از محل فروش سنگ‌آهن دانه بندی شده تامین می‌گردد. در بودجه شرکت برای سال جاری نرخ فروش هر تن کنستانتره سنگ آهن ۳۵۷۰۰۰ ریال و هر تن سنگ آهن دانه بندی شده ۱۶۰۰۰۰ ریال محاسبه شده است. در جدول زیر میزان دستیابی شرکت به بودجه سال قبل و بودجه سه ماهه سال جاری را می‌بینیم.

پیش بینی ۸۴ واقعی ۸۴ پیش بینی ۸۵ واقعی سه ماهه ۸۵
کنستانتره سنگ آهن ۳۲۴۸۰۰ ۳۳۴۳۲۸ ۳۵۷۰۰۰ ۳۵۷۹۷
سنگ آهن دانه بندی شده ۱۴۰۰۰۰ ۱۴۰۰۰۰ ۱۶۰۰۰۰ ۱۵۰۹۲

قیمت هر تن به ریال
همانگونه که مشخص است سال گذشته متوسط نرخ فروش سنگ آهن حدود ۳ درصد بالاتر از پیش‌بینی بوده است. در سه ماهه سال جاری نیز فروش کنستانتره با قیمتی در حدود پیش بینی انجام می‌شود، با این حال سنگ‌آهن دانه‌بندی شده با قیمتی پایین‌تر از پیش‌بینی فروخته می‌شود که البته به دلیل سهم اندک این محصول در بودجه فروش ،شرکت چادرملو مشکلی از لحاظ دستیابی به بودجه سالانه فروش ندارد.

طرح توسعه و پروژه‌های در دست اجرا
۱- طرح گندله سازی اردکان

میزان تولید سالانه گندله در کشور ۱۰ میلیون تن در سال است که با توجه به افزایش ظرفیت تولید فولاد تا ۲۹ میلیون تن در پایان سال ۱۳۸۸ به حدود۳۸ میلیون تن گندله نیازاست. تولید سالانه این طرح ۴/۳

میلیون تن گندله است که عمدتا” در صنایع فولاد سازی به روش احیاء (فولاد مبارکه و فولاد خوزستان) مصرف می‌شود، سرمایه‌گذاری طرح بالغ بر ۱۳۵۴ میلیارد ریال است، مدت اجرای پروژه ۴۸ ماه و راه‌اندازی آزمایشی آن در پایان سال ۸۵ پیش‌بینی می‌شود. پیشرفت فیزیکی طرح تا پایان سال ۸۴، معادل ۶۵ درصد می‌باشد. متوسط قیمت جهانی گندله به صورت F.O.B در سال ۲۰۰۵ هر تن حدود ۸۵ دلاربوده است که ارزش تولیدات سالانه طرح را به ۲۸۹ میلیون دلار بالغ می‌کند.

.
۲- احداث خط چهارم فرآوری سنگ آهن
با اجرای این طرح تولید کنسانتره سنگ آهن از ۲/۴ میلیون تن فعلی به ۶/۵ میلیون تن و کنستانتره آپاتیت از ۱۰۰ هزار تن به ۱۳۵ هزار تن افزایش می‌یابد. سرمایه‌گذاری این طرح ۶۷۵ میلیارد ریال می‌باشد. پیش‌بینی می‌شود این طرح سال ۸۶ به بهره برداری برسد. درصد پیشرفت طرح تا پایان سال ۱۳۸۴ در حدود ۲۲ درصد بوده است.

برنامه آتی شرکت
برنامه‌های زیر در دستور کار شرکت می‌باشد.
۱- احداث خط پنجم فرآوری سنگ آهن به ظرفیت ۴/۱ میلیون تن سنگ آهن و ۳۵ هزار تن کنسانتره آپاتیت
۲- پروژه تولید اسید فسفریک و کودهای فسفاته (۳۰۰۰)تن اسید فسفریک و ۸۵۰۰ تن کود شیمیایی
۳- طرح تولید مواد شیمیایی مورد نیاز مجتمع
۴- پروژه احداث کارخانه ریخته گری گلوله های آسیابی و قطعات ریخته‌گری
چکیده

معدن سنگ آهن چادرملو در قلب کوير مرکزي ايران، در دامنه شمالي کوههاي خاکستري رنگ چاه محمد در حاشيه جنوبي نمک زار ساغند بفاصله ۱۸۰ کيلومتري شمالي شرقي شهر يزد و ۳۰۰ کيلومتري جنوب طبس قرار گرفته است.
چادرملو بواسطه موقعيت جغرافيايي کويري داراي آب و هواي خشک و سرد در زمستان و گرم در تابستان مي باشد ميزان سرما در شبهاي زمستان گاه تا ۱۶ درجه زير صفر ميرسد و گرماي هوا در تابستان تا ۴۵ درجه بالا مي رود. سرعت باد تا ۹۰ کيلومتر در ساعت هم رسيده است که باعث طوفانهاي شن مي گردد.