شناخت قسمت های مختلف خودرو

خودرو چيست
در اصل خودرو ترجمه کلمه vehicle ميباشد و به طور کلي هر نوع وسيله چرخدار يا بدون چرخ که باعث سهولت در جابجايي انسان يا بار شود خودرو ناميده ميشود مانند ( دوچرخه ، درشکه ، موتورسيکلت ، اتومبيل ، هواپيما و هليکوپتر و…) البته امروزه منظور از خودرو بيشتر وسايل نقليه اي هستند که نيروي خود را از انسان يا حيوان تامين نميکند ( که در نتيجه دوچرخه و درشکه و گاري و… حذف ميشوند) گرچه بطورعام منظور از خودرو در زبان فارسي معادل انگليسي کلمه Automobile ميباشد که يعني وسيله چرخدار متحرک زميني با يک مولد قدرت مکانيکي ( مثل قطار ، اتومبيلهاي سواري ، کاميون ها و…)

بهر حال در اينجا منظور ما از خودرو تعريف اخير ميباشد اگرچه درصورت امکان درمورد هواپيما و هلي کوپتر نيز صحبت خواهد شد.
در اينجا قرار نيست که از تاريخچه اتومبيل بطور دقيق و کامل صحبت بشود فقط گاهي بطور ساده و مختصر . البته شخص ديگري در يک وبلاگ ديگر قرار بود (تاريخ اتومبيل) اين کار را انجام بدهد اما ظاهرا که به دلايلي بعد از يک مدت کوتاه وبلاگش را تعطيل کرده است ، بنابرين جا براي کساني که مايلند اين کار را انجام بدهند کاملا باز است . (کي مي دونه شايد هم خودم اين کار رو انجام دادم)
دسته بندي خودرو ها

روشهاي مختلفي براي دسته بندي خودرو ها مورد استفاده قرار ميگيرد که معروفترين اين روشها عبارتند از عبارتند از :
دسته بندي از نوع موتور ( درون سوز – برون سوز) دسته بندي از نظر نوع سوخت ( بنزين – گازوييل – ..) دسته بندي از نظر سيستم کاري موتور ( چهار زمانه – دوزمانه ) دسته بندي از نظر تعداد مسافر يا حجم بار ( سواري – سبک ….. سنگين) دسته بندي از نظر محل مورد استفاده ( شهري – بياباني – چند منظوره و..) دسته بندي از نظر شکل موتور ( ايستاده يا خطي – خوابيده – وي شکل يا خورجيني – ستاره اي …) و….

همانطور که ملاحظه ميگردد روشهاي بسيار زيادي براي دسته بندي خودرو ها وجود دارد بنابراين در ابتدا سعي ميشود مشترکات بين خودرو ها مورد بررسي قرار گيرد

دسته بندي قسمتهاي خودرو
هر خودرو داراي تعداد زيادي قطعه ( بين ۱۰ تا ۲۰ هزار قطعه) ميباشد .براي سهولت آشنايي با اجزاء خودروها معمولا قطعاتي که براي رسيدن به يک هدف مشترک ( مثلا توليد نيروي لازم براي حرکت)لازم است در کنار هم کار کنند را در يک دسته قرار ميدهند .معمولا خودروها را بصورت زير دسته بندي ميکنند
موتور( مولد قدرت) ، انتقال قدرت ، تعليق ، شاسي و بدنه ، فرمان و چرخها ، تجهيزات برقي .
دسته مولد قدرت فقط موتور خودرو را شامل ميگردد

دسته انتقال قدرت شامل : کلاچ ، جعبه دنده ( گير بکس – gear box ) است
دسته تعليق : فنربندي هاي خودرو جرء اين دسته ميباشند

شاسي و بدنه : معمولا مجموعه سيستم ها ي خودر روي شاسي نصب ميشوند و بدنه مکانيست براي جابجايي مسافر يا حمل بار
فرمان و چرخها :شامل جعبه فرمان و اهرمهاي فرمان بندي و چرخها
تجهيزات برقي: شامل مجموعه باتري ، سيستم راه اندازي ، سيستم شارژ ، جرقه …..
در مورد زانتيا بيشتر بدانيد

خوب شايد فکر کنيد که اين خودرو فقط قابليت بالا و پايين رفتن به صورت دستي و بوسيله دکمه مربوطه را دارد، اما چنين نيست ، اين خودرو براي حفظ تعادل، قابليت بالا و پايين بردن اتاق خودرو بر روي هر يک از چرخها به وسيله کمک فنرهاي هيدروليکي را در مواجه با موارد زير، داراست.
۱-در سر پيچها از خم شدن شاسي به سمت خارج پيچ و سر خوردن چرخها جلوگيري مي کند.
۲- جلوگيري از تکانهاي شديد در دست اندازها.

۳-جلوگيري از پايين رفتن سطح خودرو در هنگام افزايش وزن (بار-مسافر).
۴-جلوگيري از پايين رفتن بيش از حد جلوي خودرو در هنگام ترمزهاي شديد.

۵-جلوگيري از بر هم خوردن تعادل در هنگام ترکيدن لاستيک.

همچنين به وسيله دستي و با دکمه کنار ترمز دستي نيز قابليت پايين و بالا بردن خودرو براي قراردادن آن در ۴ حالت مختلف، ميسر است، که از اين حالتها براي مقاصد مختلفي استفاده مي شود که ۲ حالت آن براي انجام سرويسهاي خودرو، يکي براي رانندگي عادي و ديگري براي رانندگي در جاده هاي نامناسب و پردست انداز با سرعت پايين در نظر گرفته شده.

اين سيستم شامل چندين سنسور براي تشخيص وضعيت خودرو مي باشد که دائما در حال ارسال اطلاعات وضعيت تعادلي خودرو به ECU (كامپيوتر مركزي)مي باشند، همچنين يك پمپ و يك مخزن و لوله هاي اتصال كه حاوي روغن هيدروليك مي باشند را شامل مي شود و كمكها نيز با هيدروليك كار مي كنند.سنسورها وضعيت را به ECU ارسال كرده ،ECU براي تنظيم تعادل، بسته به قرار گرفتن در پيچ يا مواجهه با دست انداز يا موارد ديگر براي متعادل كردن خودرو، بوسيله پمپ، فشار هيدروليك را در سمتهايي كه لازم است بالا مي برد و اگر لازم باشد در سمتهاي ديگر پايين مي آورد و بدين ترتيب سمتي كه فشار هيدروليك بيشتري بر آن وارد شده،بالا ميرود و سمتي كه فشارهيدروليك آن كم شود پايين مي آيد و ميله تعادل (Anti Roll Bar) در حالت تعادل قرار مي گيرد،تمامي اين مراحل در ۱۰ ميلي ثانيه انجام مي شود.

 

اين سيستم پيشرفته فقط توسط چند خودروساز بزرگ استفاده مي شود،از آن جمله مي توان به كمپاني هاي بنز، BMW، جاگوار، كاديلاك، لندروور، پژو و سيتروئن اشاره كرد، و هر يك نيز نام خاص خود را بر اين سيستم نهاده اند، مثلا بنز آنرا ABC يا Active Body Control مي نامد ،BMW آنرا Dynamic Drive و سيتروئن Hydractive مي نامند، اما در كل اين سيستم را Active Suspension (تعليق فعال) يا Active Roll Control System (سيستم كنترل چرخش فعال)مي نامند.

لازم به ذكر است كه مثلا در خودروهاي BMW اين سيستم فقط در سري هاي۸،۷ وZ8 استفاده شده و هر ۳ آنها خودروهاي لوكس و گرانقيمتي هستند كه اين امر نشاندهنده تكنولوژي بالاي خودروي زانتيا است كه با وجود اينكه توليد سال ۹۸ فرانسه است با اين حال، بدليل داشتن سيستم ذكرشده، همچنين ترمز ABS و كيسه هوا ، ايمن ترين خودروي موجود در كشور است ،و از لحاظ قيمت نيز در مقايسه با ديگر خودروهاي موجود در ايران كاملا با صرفه است.
سيستم تعليق هيدروليکي يا hydraulic Suspension چيست؟

کاربرد سيستم هاي هيدروليک در طراحي خودروها با جايگزيني ترمز هيدروليکي بجاي ترمزهاي مکانيکي نوع کابلي و يا اهرمي آغاز شد. در اين سيستم و با توجه به قابليت هاي انعطاف پذيري مايعات و با ايجاد فشار روي مايع امکان انتقال نيروي ترمز به تمام چرخها بوجود آمد. بعدها از سيستم هيدروليک و به روش مشابهي با ترمزهاي هيدروليکي در مکانيزم کلاچ خودروها استفاده شد. در ادامه روند توسعه تکنولوژي در ساخت خودروها، کاربرد هيدروليک وسعت بيشتري يافت و در سيستم هاي ديگر خودرو مانند جذب کننده ضربات (کمک فنر)، فرمانهاي هيدروليکي و گيربکس اتوماتيک بکار گرفته و متداول شد.

ايده بکارگيري سيستم هيدروليک در مکانيزم تعليق خودروها اولين بار در سال ۱۹۵۲ در شرکت خودرو سازي سيتروئن مطرح شد. طراحان شرکت سيتروئن در طراحي و ساخت سيتروئن مدل DS19 از تمام مکانيزم هاي هيدروليکي که تا آن زمان ابداع شده بود استفاده کردند. آنها در طرح اين خودرو بجاي استفاده از سيستم هاي هيدروليکي متعدد و مستقل براي هر کدام از مکانيزم ها، اقدام به طراحي يک سيستم هيدروليکي مرکزي نمودند. به اين ترتيب از نصب پمپ،

مخزن و روغن و مکانيزم هاي جداگانه خودداري کرده و يک مجموعه مشترک و اصلي جايگزين تجهيزات فوق گرديد. اين سيستم هيدروليک مرکزي و مشترک چندين زير مجموعه که هر کدام عمل مستقلي در خودرو انجام مي دادند را تغذيه مي کرد. اين طرح باعث آسانتر شدن طراحي و يکپارچگي بيشتر خودرو گرديد. ميزان قابل توجه توان هيدروليکي که توسط موتور براي سيستم هيدروليک اين خودرو در نظر گرفته شده بود به طراحان آزادي عمل و ابتکار بيشتري مي داد. در اينجا بود که ايده بکارگيري سيستم هيدروليک در مکانيزم تعليق نه فقط بعنوان ضربه گير (کمک فنر) بلکه بعنوان يک سيستم تعليق کاملاً هيدروليکي شکل گرفت. طراحان سيتروئن به اين فکر افتادند که مي توانند بجاي استفاده از روشهاي متداول در سيستم تعليق، يعني استفاده از انواع فنرها و يا ميله هاي پيچشي که تا آن زمان بکار مي رفت، سيستم هيدروليکي جديدي را جايگزين کنند که ضمن تحمل بار خودرو عمل ضربه گيري را نيز انجام دهد.

اين يک طرح آزمايشي بود که در سال ۱۹۵۵ روي خودروي سيتروئن مدل DS19 نصب گرديد. اين روش بطور باورنکردني باعث نرمي خودرو و بي تکان شدن رانندگي شده بود و ويژگي را بوجود آورده بود که به هيچ وجه با روشهاي متداول سيستم تعليق قابل تصور نبود. جالب ترين ويژگي در اين خودرو امکان تغيير و تنظيم ارتفاع بود. براي اين کار با تنظيم حجم روغن ارسالي به جک هاي هيدروليکي که جايگزين فنر شده بودند امکان بالا و پايين بردن اتاق خودرو نسبت به سطح جاده بوجود آمده بود. از ويژگيهاي ديگر اين خودرو تراز اتوماتيک سطح ماشين هنگام قرار گرفتن در سطوح ناهموار بود و اين عمل با توجه به موقعيت بازوهاي سيستم تعليق نسبت به بدنه و تغيير اتوماتيک حجم روغن در جک هاي خودرو انجام مي گرديد.

طراحان DS19 به مرور زمان تغييرات زيادي در سيستم هيدروليک نمونه اوليه ايجاد کردند ولي آنچه که اهميت داشت بکارگيري روش کاملاً جديدي از کاربرد هيدروليک در خودرو بود که قبلاً هرگز انجام نشده بود.

اصول کار سيستم تعليق هيدروليکي که در بعضي مواقع بنام هيدروپنوماتيک نيز از آن نام برده مي شود بر اصل تراکم پذيري گازها و غيرقابل تراکم بودن مايعات بنا نهاده شده است. هر کدام از جک هاي بکار برده شده در سيستم تعليق که جايگزين فنرهاي معمولي شده اند شامل يک سيلندر و پيستون ساده و يک مخزن يا انباره که تحت فشار گاز نيتروژن است و در بالاي جک نصب مي شود هستند. روغن هيدروليک مي تواند بين جک و انباره حرکت رفت و برگشت داشته باشد. وزن بدنه خودرو که روي چرخها وارد مي شود باعث بالا آمدن پيستون در سيلندر شده و در نتيجه خروج روغن از جک و ورود آن را به انباره در پي خواهد داشت. با اضافه شدن روغن به انباره تراکم گاز نيتروژن حبس شده در داخل انباره افزايش مي يابد تا با وزن خودرو به تعادل برسد. به اين ترتيب گاز نيتروژن داخل انباره با متراکم شدن بيشتر مانند يک فنر عمل مي کند. با قرار دادن يک اورفيس (مجراي تنگ) بين پيستون و انباره سرعت نوسان پيستون کاهش داده مي شود و ضربات ناشي از سطوح ناهموار جذب مي گردد، عملي که در خودروهاي معمولي توسط کمک فنر انجام مي شود.

در مدلهاي جديد خودروهاي شرکت سيتروئن که با نام زانتيا به بازار معرفي شده اند. نمونه هاي بسيار پيشرفته و جديدي از سيستم هاي هيدروليکي نصب شده اند در اين خودرو قابليت هاي متعددي ايجاد گرديده است. کنترل الکترونيکي زانتيا که به آن هيدرواکتيو مي گويند به سيستم اجازه مي دهد که مکانيزم

تعليق آن براي جذب ضربات متناسب با وضعيت ناهمواري جاده تغيير کند در اکسل هاي بکار گرفته شده در اين خودروها بجز انباره هاي بالاي جکها يک انباره در مرکز اکسل نصب شده است و با وصل شدن و يا قطع شدن ارتباط اين انباره به مدار تعليق هيدروليکي ماشين ميزان نرمي و يا سفتي حرکتهاي بدنه تغيير مي کند براي اين منظور با قرار دادن تعدادي سنسور شرايط مختلف رانندگي مانند سرعت ماشين، سرعت و ميزان فرمانگيري، نوسانات مربوط به جاده، شتابگيري و يا توقف را دريافت و به کامپيوتر دستگاه ارسال مي کنند و بعد از پردازش داده هاي ورودي سيگنال ارسالي از کامپيوتر به شير برقي تعبيه شده در مدار

هيدروليک ارسال مي شود و از طريق اين شير رگلاتورهاي کنترل نرمي (stiffness regulator) مقدار دهانه اورفيس بين جکهاي دو طرف اکسل و انباره مرکزي را تغيير مي دهند، در نتيجه مقدار و سرعت تبادل روغن بين جکها و انباره تغيير کرده و به اين ترتيب شدت نوسانات جک ها متناسب با شرايط جاده تنظيم مي گردد. با اين روش ترکيب بي نظيري از سواري راحت و کنترل بالاي جاده اي ايجاد مي گردد با اضافه شدن امکانات جديد الکترونيکي سطح تراز دستگاه با توجه به سرعت فرمانگيري و پيچ هاي تند، شتاب گيري و ترمزهاي ناگهاني حفظ مي گردد و در سخت ترين شرايط رانندگي راحتي سرنشينان و امکان کنترل خودرو را به حداکثر مي رساند و تمام اين قابليت ها با توجه به بکارگيري سيستم تعليق هيدروليکي خودرو امکان پذير شده است.

امروزه از سيستم هاي تعليق هيدروليکي در بسياري از ماشين آلات سنگين و خودروهاي نظامي استفاده مي شود
جايي که بکارگيري سيستمهاي مرسوم فنري مشکلات فراواني به همراه دارد و کيفيت و کارايي لازم را نيز نخواهد داشت بگونه اي که تصور عدم استفاده از سيستم تعليق هيدروليکي در ماشين آلاتي نظير کاميونهاي معدن و بسياري از جرثقيل هاي غول پيکر و تريلرهاي بزرگ با تعداد چرخهاي فراوان تا حدودي غيرممکن بنظر مي رسد.
آشنايي با پنوماتيك

پنيوماتيك يكي از انواع انرژي هايي است كه در حال حاضر از آن استفاده وافر در انواع صنايع مي شود و مي توان گفت امروزه كمتركارخانجات يا مراكز صنعتي را مي توان ديد كه از پنيوماتيك استفاده نكند و در قرن حاضر يكي از انواع انرژي هاي اثبات شده اي است كه بشر با اتكا به آن راه صنعت را مي پيمايد.
پنيوما در زبان يوناني يعني تنفس باد و پنيوماتيك علمي است كه در مورد حركات و وقايع هوا صحبت مي كند امروزه پنيوماتيك در بين صنعتگران به عنوان انرژي بسيار تميز و كم خطر و ارزان مشهور است و از آن استفاده وافر مي كنند.