علل تشکیل کلاس های درس چند پایه

مقدمه:
بر پايه آمار موجود حدود يک ميليون دانش آموز در کلاس هاي درس چند پايه در کشور ما مشغول به تحصيل مي باشند که اکثر دانش آموزان کلاس هاي چند پايه را دانش آموزان روستايي يا دانش آموزان حومة شهرهاي کوچک و دورافتاده تشکيل مي دهند.

که شايد بي مهري و تا حدودي عدم توجه خاص به آموزش در مدارس چند پايه از سوي نظام آموزشي اين محروميت را دو چندان ساخته و مي توان به جرأت گفت که همان گونه که دانش آموزان مدارس چند پايه از محروميت خاصي در امربرخورداري از امکانات مختلف رفاهي برخوردارند معلمان و مدير آموزگاران شاغل در اين مدارس نيز مظلوم و محروم از خيلي امکانات خصوصاً آموزشي واقع گرديده اند. اميد است که برگزاري چنين همايشي بتواند تا حد امکان از جنبه هاي

مختلف اهميت و ارزش کار در اين مدارس را به ظهور و اثبات رسانده و مسئولين محترم نظام آموزشي نيز با علم و آگاهي از آن بتوانند زمينه هاي لازم را براي رفع محروميت هاي موجود فراهم نموده تا ان شاء الله در آينده اي نه چندان دور شاهد حضور نيروهاي کارآمد، توانمند وفعال در امر آموزش مدارس چند پايه باشيم. چرا که کار در چنين مدارسي نعمت بزرگي است که شايد خيلي از ما معلمين اهميت آن را درک نکرده و بيشتر سمتي کار در اين مدارس برايمان

تداعي شود امّا بنده مطمئن هستم زمينه تحقق اهداف مدرسه زندگي در چنين مدارس فراهم مي باشد. اميد است با شناخت چالش ها و مشکلات موجود بتوانيم حداکثر بهره را از ظرفيت ها و ظرافت هاي موجود در راه خدمت به دانش آموزان محروم در مدارس چند پايه را نام ببريم. ان شاء الله

وضعيت موجود
قطعاً براي رسيدن به وضعيت مطلوب نيازمند بررسي همه جانبه ي وضعيت موجود مي باشيم تا بتوانيم با شناخت کامل اهداف، برنامه ها، ابزارها و امکانات و روشها و محتواي آموزش و… در مدارس کوچک وضعيت مطلوبي را پي ريزي نمائيم که تحقق بخش شعار مدارس کوچک، مديريان بزرگ- آينده ي سبز باشيم.
ان شاء الله

علل تشکيل کلاس هاس درس چند پايه:
به منظور تبيين هر چه بهتر وضع موجود لازم است نگاهي گذرا به علل تشکيل کلاس هاي درس چند پايه در سطح کشور داشته باشيم که تيتر وار به آن اشاره اي گذرا مي نمايم:
۱- کاهش جمعيت دانش آموزي
۲- رفع نيازهاي آموزشي افراد واجب التعليم
۳- موقعيت جغرافيايي خاص
۴- نيازهاي اداري- مالي
۵- ايجاد امکان دسترسي همگاني به مراکز آموزشي
۶- فضاي فيزيکي- آموزشي
۷- امکانات و تجهيزات آموزشي
۸- نيروي انساني و ….
با توجه به دلايلي که ذکر آن گذشت بهتر مي توان وضعيت موجود کلاس هاي چند پايه را تبيين نمود.
۱- وضعيت موجود (فضاي فيزيکي – آموزشي)
وضعيت موجود در خصوص فضاهاي فيزيکي مورد استفاده در امر آموزش مدارس کوچک (چند پايه) نشان مي دهد که به نسبت مدارس مستقل از فضاي مناسب مبتني بر استانداردهاي فني و مهندسي برخوردار نمي باشد به طور مثال کلاس هاي مدارس چند پايه از لحاظ اندازه، زير بناي مفيد، و نوردهي وضعيت مناسب ندارد.

۲- تجهيزات و امکانات
امروزه مدارس چند پايه همان گونه که گفتم اگرچه در مناطق محروم و غيربرخوردار تشکيل گرديده ولي از لحاظ تجهيزات و امکانات نيز متأسفانه محروم واقع گرديده و ما کمتر شاهد مدارس کوچک با امکانات و تجهيزات کافي در زمينه هاي مختلف خصوصاً امکانات آموزشي از جمله مواد و وسايل آموزشي و رسانه ها مي باشيم.

۳- انتخاب معلم
شايد يکي از مهمترين مسائل تأثيرگذار بر روند آموزش کلاسهاي چند پايه انتخاب معلم براي چنين مدارسي مي باشد.
در حال حاضر به دليل مسائل و مشکلات معيشتي بيشتر مدير آموزگاران مشغول به کار در مدارس چند پايه، معلمين با مدارک تحصيلي پايين و سابقة بالا مي باشند که بتوانند از مزاياي مديرآموزگاري آن بهره مند گردند و از سوي ديگر معلمين چند پايه باز معلميني هستند که داراي سوابق پايين و امتيازات پايين در نقل و انتقالات مي باشند که اين مهم در جاي خود نيازمند توضيح و تفسير مي باشد که در اين مقوله نمي گنجد.

۴- وجود دانش آموزان در اندازه هاي سني و سبک هاي مختلف يادگيري و بعضاً داراي مشکلات خاص رفتاري و… قطعاً در وضعيت موجود وجود دانش آموزان در اندازه هاي سني مختلف و داراي مشکلات بعضاً يادگيري و رفتاري يکي از مشکلاتي است که وجود داشته و بايد راهکارهايي براي رفع آن انديشيده شود.
۵- عدم تسلط بر امر برنامه نويسي و اجراي صحيح آن در کلاس هاي چند پايه

در وضعيت موجود به دليل عدم آموزشها و مهارتهاي لازم حرفه اي خاص معلمين چند پايه اکثر معلمين ما با نحوه برنامه نويسي و ايجاد هماهنگي و تلفيق بين دروس پايه هاي مختلف دچار ضعف مي باشند.
۶- مشکل کمبود وقت
شايد يکي از مشکلات مهمي که اکثر معلمين در مدارس چند پايه به آن اشاره مي نمايند کمبود وقت و زمان کافي براي آموزش مي باشد که باز هم به نظر بنده به دليل عدم آشنايي به شيوه هاي فعال و تعاملي در امر تدريس مي باشد.
۷- نبود برنامه مدون و آموزشي در جهت بالا بردن سطح تخصص و توانايي هاي حرفه اي معلمين چند پايه به جرأت مي توان گفت در طول بيست سال سابقه معلمي ام حتي يک دوره يا جلسه در خصوص بالا بردن سطح اطلاعات و آگاهي هاي شغلي و حرفه اي براي معلمين چند پايه در زمينه هاي مختلف که مي توانسته راهگشا باشد برگزار نگرديده است.

۸- حجم بالاي تدريس محتواي آموزشي
تدريس محتواي آموزشي ۳۰ کتاب درسي (۱۳۲ ساعت تدريس در هفته) را مي طلبد که معلم چند پايه بايد چنين محتوايي را در ۲۸ ساعت در هفته تدريس نمايد که اين امر باعث گرديده در خيلي از موارد بعضي از دروس را نيمه تمام رها کرده و يا حتي بعضي از کتب درسي تدريس نگردد.
۹- عدم آشنايي معلمان راهنمايي تعليماتي با ويژگي هاي و شرايط خاص مدارس چند پايه

قطعاً يکي از مشکلاتي که مزيد بر علت در فشار بر معلمان کلاس هاي چند پايه گرديده عدم درک شرايط خاص کلاس هاي چند پايه از سوي معلمان راهنما مي باشد که اين امر باعث گرديده معلمان راهنما صرفاً در زمان حضور در مدارس عادي به اعمال اداري توجه کرده و با پرسيدن چند سئوال از دانش آموز و با نوشتن صرفاً جملاتي مانند ضعيف مي باشد و نياز به تلاش بيشتر دارد سال تحصيلي را به پايان رساند بدون اينکه نقش تسهيل کننده و مشاوره اي و ارائه اطلاعات شغلي و حرفه اي را به معلمين ايفا نمايند.

۱۰- نقصان تجربه و کمبود اطلاعات معلمان چند پايه
کمبود تجربه لازم در امر تدريس در کلاسهاي چند پايه حتي براي نيروهاي جوان و فارغ التحصيل از تربيت معلم که هيچ آموزشي پيش از خدمت خود که زمينه ساز تجربه عملي و تفکر جدي دربارة تدريس در کلاس هاي چند پايه باشد برخوردار نيستند.
۱۱- عدم هماهنگي بين مدرسه و خانواده

عدم ارتباط و تعامل سازنده بين اولياء دانش آموزان و مدارس در وضعيت موجود قطعاً تاثير بسيار زيادي در روند آموزشي و کيفيت آموزشي در مدارس چند پايه دارد که در جاي خود نيازمند تفسير و توضيح مي باشد.
۱۲- انجام امور آموزشي و اداري در حجم بالا

در مدارس چند پايه در مواردي معلم به عنوان مدير، دفتردار، خدمتگزار، معاون، نامه رسان هم ايفاي نقش مي کند که اين هم يکي از ديگر مسائل مهم و مورد توجه در وضعيت موجود مي باشد.
۱۳- نوع نگرش مسئولين
با توجه به مشکلات عديده در مدارس چند پايه نگرش مسئولين آموزشي در يک منطقه يا اداره نيز داراي اهميت خاص مي باشد به گونه اي که در خيلي از موارد در طول سال حتي يکبار هم يک مسئول حتي براي خسته نباشيد گفتن هم به مدارس چند پايه سر نمي زند.
۱۴- عدم آشنايي معلمين با رسانه هاي آموزشي و تأثير گذار بر فرآيند آموزش
خيلي از معلمين محترم چند پايه به ندرت از رسانه هاي آموزشي که تا حدود زيادي مي تواند در کيفيت بخشي آموزشي در کلاس هاي چند پايه مؤثر باشد استفاده مي کنند.
۱۵- آشنا نبودن معلمين با شيوه هاي نوين ياددهي- يادگيري
امروزه استفاده از يافته هاي علمي در زمينه هاي آموزشي بايد در اولويت کار معلم قرار گيرد ولي متأسفانه خيلي از معلمين ما با شيوه هاي نوين آشنا نيستند و هنوز که هنوز است از شيوه هاي سنتي و ناکارآمد خصوصاً در مدارس چند پايه بهره مي برند.
۱۶- عدم بهره مندي از تجارب موفق معلمين توانمند و کارآمد
تاکنون حتي يکبار هم نشده که آموزش و پرورش زمينه هاي لازم را براي تهيه و تدوين تجارب سودمند و موفق معلمين چند پايه را براي ساير معلمين فراهم نمايد.
۱۷- عدم رضايتمندي شغلي و حرفه اي معلمان چند پايه
زماني که يک معلم سه پايه آن هم در يک روستاي محروم را تدريس مي نمايد با يک معلم تک پايه در يک روستا يا مدرسه برخوردار از لحاظ مزاياي شغلي، سختي کار و… يکسان باشد قطعاً عدم رضايتمندي شغلي را به دنبال خواهد داشت که اين امر در کيفيت کار آموزشي معلم تأثير گذار خواهد بود.
۱۸- وضعيت معيشتي و اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي و… اولياء فراگيران

قطعاً به دليل محروميت روستاهايي که کلاس هاي چند پايه در آن تشکيل مي گردد اين امر و پايين بودن سطح درآمد و اطلاعات و آگاهي هاي والدين، عدم توجه به نياز فرزندان و ارتباط با مدرسه نيز يکي از مسائلي است که در وضعيت موجود قابل تأمل مي باشد.
۱۹- عدم يک نگرش سيستمي و هدفمند در فرآيند آموزشي مدارس چند پايه

نبود يک برنامه مدون و سيستمي از سوي نظام آموزشي و تهيه برنامه جامع ميان مدت و بلند مدت در جهت رفع مشکلات و ارتقاء جايگاه مدارس چند پايه باعث گرديده در طول ۲۷ سال پس از انقلاب تغيير محسوسي در فرآيند آموزشي و ارتقاء کيفيت آموزشي در مدارس چند پايه احساس نشود.
۲۰- نبود يک عزم عمومي بين مسئولان محلي و منطقه اي در راه رفع موانع موجود بر سر راه مدارس چند پايه
۲۱- وجود گويش هاي محلي و دوزبانه يا چند زبانه بودن فراگيران مدارس چند پايه
۲۲- حضور کودکان و دانش آموزان در صحنه کار و تلاش و ايجاد وقفة تحصيلي در مدارس چند پايه

۲۳- متناسب نبودن ميزان کار و فعاليت معلمين چند پايه با پاداش و حقوق دريافتي
۲۴- عدم وجود نگاه ويژه و خاص هم به مدارس چند پايه و هم معلمين چند پايه از سوي مسئولين
۲۵- رابطه مدار بودن انتخاب مدير آموزگاران در مدارس چند پايه
۲۶- انعطاف ناپذير بودن برنامه هاي درسي و محتواي آموزشي در مدارس چند پايه
۲۷- عدم بهره گيري از توانمنديها و استعدادهاي فراگيران در کلاس هاي چند پايه

۲۸- عدم بهره مندي از حمايت هاي ساير معلمين

۲۹- طولاني بودن راه و مسير مدارس چند پايه و خستگي ناشي از آن براي معلمين
۳۰- ناهماهنگي و ناهمگوني تربيتي- آموزشي خانواده هاي دانش آموزان
۳۱- تمرکز فعاليتهاي آموزشي معلمان چند پايه بر سطح *** (حفظ طوطي وار مطالب) در فرآيند آموزش
۳۲- آشنا نبودن با طراحي آموزش (تفکر تدريس) معلمين چند پايه
۳۳- عدم ايجاد تغيير در فرآيند ياددهي- يادگيري مختصر مدارس چند پايه

۳۴- آشنا نبودن مدير آموزگاران با مباحث مديريتي خصوصاً مديريت زمان و راه هاي استفاده بهتر از وقت
۳۵- عدم توجه به شناخت درون داد سيستم کلاس در کلاس هاي چند پايه از سوي معلمين
۳۶- عدم آشنايي معلمين با فرهنگ خاص و ويژه در بعضي از منا

طق
۳۷- عدم بهره گيري از محيط هاي يادگيري تعاملي
۳۸- متمرکز بودن فعاليت هاي آموزشي معلم در محدودة کلاس درس (of line) بودن آموزش
۳۹- آشنا نبودن با سبک هاي يادگيري
۴۰- عدم وجود برنامه هاي حمايتي و مشاوره اي هم براي معلمين و هم براي فراگيران کلاس هاي چند پايه
۴۱- عدم تسلط بر شيوه هاي کنترل رفتار و پيامدهاي آن در فراگيران توسط معلمين چند پايه با توجه به شرايط خاص کلاس هاي چند پايه
۴۲- به روز نبودن شيوه هاي ارزشيابي در کلاس هاي چند پايه

۴۳- آشنا نبودن معلمين با ارزشيابي هاي جايگزيني که جايگاه خاصي در روند آموزشي کلاس هاي چند پايه دارد.
۴۴- وجود مشکل در بهداشت، ايمني و تغذيه فراگيران در مدارس چند پايه
۴۵- نبود و عدم ايجاد فرصت هاي مناسب براي رشد شغلي بلندمدت معلمين چند پايه

۴۶- تغيير و جابجايي معلمين به صورت متوالي (ساليانه) در مدارس چند پايه
۴۷- محروم بودن دانش آموزان چند پايه از برنامه هاي متنوع فرهنگي- تفريحي و…
۴۸- به حاشيه رفتن و خنثي شدن دروس مهمي چون هنر- ورزش- انشا در کلاس هاي چند پايه
۴۹- فراهم نبودن مقدمات حضور فعال فراگيران کلاس هاي چند پايه در فرآيند تصميم گيري مسائل آموزشگاه
و…. البته قلم زدن و نوشتن مطلب در خصوص موضوع وضعيت موجود و مطلوب مدارس کوچک و تبيين آن با توجه به حجم تعيين شده آسان نيست و بنده به همين مقدار بسنده نموده و وارد مقوله وضعيت مطلوب مي شوم.

وضعيت مطلوب مدارس کوچک
با توجه به تعدد و فراواني مدارس چند پايه به خاطر گستردگي جغرافيايي مناطق محروم وجود تعداد بيش از يک ميليون دانش آموز در مدارس چند پايه امري است اجتناب ناپذير که بايستي نظام آموزشي ما زمينه هاي لازم را براي رسيدن چنين مدارسي به وضعيت مطلوب فراهم نمايد تا ان شاء الله با فراهم شدن چنين شرايطي دانش آموزان محروم و مشغول به تحصيل از فرصت هاي برابر در برخورداري از امکانات وشرايط آموزشي استفاده نموده و ضمن تحقق شعار عدالت آموزشي در آينده شاهد تحقق اهداف (EFA) باشيم.

مدارس کوچک بايد در وضعيت مطلوب داراي ويژگي هاي زير باشند
۱- مدارس کوچک، بايد برخوردار از فضاي فيزيکي لازم از لحاظ استانداردهاي فني و مهندسي بوده و از نظر فضاي مناسب کلاسي (ميز و نيمکت، نوردهي مناسب، استفاده از رنگ و رعايت اصول علمي آن در رنگ آميزي فضاي کلاس ديوارها، ميز و نيمکت، … وسايل گرمايشي و سرمايشي، محيط مناسب به منظور استفاده فراگيران جهت فعاليت هاي خاص، توجه به امور بهداشتي، ايجاد سرويس هاي بهداشتي مناسب- حصار و ديوارکشي محدوده آموزشگاه، و… فضاي سبز محيط مد نظر قرار گيرد.

۲- امکانات و تجهيزات
امروزه فراهم نمودن امکانات و تجهيزات در مدارس کوچک بايد بيش از مدارس مستقل مورد توجه و اهتمام مسئولين محترم قرار گيرد.
تجهيزات و لوازم اداري- بايد مدارس کوچک در وضعيت مطلوب از تجهيزات و امکانات اداري به طور کامل غني باشد.
تجهيزات و لوازم و وسايل آموزشي- شايد يکي از مهمترين مسائلي که در مدارس کوچک وجود داشته و دارد اين است که اين مدارس را با توجه به کوچک بودن آنها و تعداد کم دانش آموزان ملاک برخورداري در بهره مندي از تجهيزات و وسايل آموزشي قرار مي دهند که اين امر ظلم بسيار بزرگي است در حق دانش آموزان اين مدارس. پس لازم است اين مدارس از لحاظ تجهيزات مختلف آموزشي از جمله وسايل پيشرفته آموزشي، وسايل چند رسانه اي- غني گردند.
۳- منابع انساني و ويژگي هاي آنها در وضعيت مطلوب
امروزه بايد تأمين نيروي انساني توانمند و داراي تخصص و آگاهي هاي شغلي و حرفه اي مناسب با کار در مدارس چند پايه مد نظر مسئولين محترم قرار گيرد.
مديران و معلمان که در مدارس کوچک به کار گرفته مي شوند بايد داراي ويژگي هاي ذيل باشند:
۱- بايد از حداقل توانمندي هاي حرفه اي و شغلي درزمينه کاري خود برخوردار باشند.
۲- داراي سواد علمي و مدرک علمي مناسب با کار خود باشند.
۳- آشنا به اصول علمي مديريتي باشند.

۴- از اعتماد به نفس بالا برخوردار باشند.
۵- داراي روحيه مشارکت و استفاده از نظر مشورتي را در پيشبرد اهداف و امور آموزشي باشند.
۶- داراي انگيزه هاي لازم جهت برخورداري از اطلاعات علمي روز در جهت حفظ و ارتقاء توانمندي خود برخوردار بوده و توان انتقال آن را به سايرين (معلمين- فراگيران) را داشته باشد.

۷- داراي تعهد کاري باشد يعني واقعاً عاشق کارش باشد.
۸- برنامه ريز باشد- توان برنامه ريزي و پيشبرد اهداف را در برنامه داشته باشد.
۹- بتواند در برقراري ارتباط مناسب و سازنده با اولياء و فراگيران موفق باشند.

۱۰- داراي اهداف (کوتاه مدت، ميان مدت، و طولاني مدت) در اجراي برنامه هايش باشد.
۱۱- آشنا به مشکلات کار در مدارس کوچک (چند پايه) باشد.
۱۲- بتواند نقاط قوت و ضعف کاري- آموزشي- اداري و… را بشناسد.
۱۳- داراي تقويم کاري مدون بر اساس زماني که در اختيارش است باشد.

۱۴- قبل از شروع کار در مدارس چند پايه حداقل آشنايي نسبي را با فرهنگ خاص منطقه، خصوصاً آداب و رسوم و اعتقادت و… را کسب نمايد.
۱۵- داراي فکري خلاق و نوع آور در زمينه مديريتي و آموزشي باشد.
۱۶- از حداکثر ظرفيت هاي مديريتي و آموزشي خود استفاده نمايد.

۱۷- آشنا به اصول آموزشي موفق مبتني بر طراحي- اجراء و ارزشيابي باشد.
۱۸- دانايي همراه با توانايي را محوريت کار مديريتي و آموزشي قرار دهند.
۱۹- بتواند متناسب با حال و هواي همکاران و فراگيران تغييرات لازم را در فضا، مکان و زمان ايجاد نمايد.
۲۰- مديريت زمان را در برنامه هاي کاري خود لحاظ نمايد.

اين همه کار زياد و اين همه وقت کم
چگونه مي توان از پس اين همه کار برآمد
»قبل از شروع به کار، کاملاً خود را آماده سازيد»
«سيسرو»
۲۱- قدرت تجزيه و تحليل سبک هاي سازماني و ايجاد سبک خاص را بر مبناي اطلاعات و تجارب شخصي خود داشته باشد.
۲۲- با همکاران خود در اجراي برنامه هاي مديريتي و آموزشي سهيم شود.
۲۳- بتواند بر مواد و وسايل آموزشي مديريت نموده و حداکثر بهره را از آن ببرد.

۲۴- انتظار وقوع امور غيرمنتظره و برخورد منطقي با آنها را داشته باشد.
۲۵- بتواند برنامه آموزشي خود را ارزيابي نموده و فهرستي از تمامي مواردي که براي آغاز سال تحصيلي نياز دارد آماده نمايد.
۲۶- نظم و ترتيب و پيوستگي در انجام امور را همه گير نمايد.
۲۷- چيزهاي کوچک ولي اثرگذار بر فرآيند مديريت و آموزش را در شلوغي روزمره مدرسه کم نکند.

۲۸- از يک سيستم بايگاني مستند و يکپارچه مبتني بر اصول علمي برخوردار باشد.
۲۹- قدرت به روز کردن برنامه هاي مديريتي و آموزشي را داشته باشد.
۳۰- علاوه بر تقويم آموزشي داراي تقويم شخصي جهت انجام امور باشد.
کتابچه برنامه ريزي مي تواند بهترين دوست شما باشد.

نظم مسري است، اين بي نظمي است.
«مؤلف ناشناس»

۳۱- آمادگي لازم را براي انعطاف پذيري داشته باشد.
۳۲- کلاس ها را به سوي آرامي و تعادل پيش ببرد.

۳۳- قدرت ورود به دنياي دانش آموزان را داشته باشد.
قلب انسان گنجينه هاي پنهاني دارد که در خفا حفظ شده و در سکوت پنهان مانده اند.
«شارلوت برونته، آرامش شب»

۱- يک معلم موفق در مدارس چند پايه بايد بتواند در درجه اول در امر برقراري ارتباط مناسب و سازنده و عاطفي با فراگيران به خوبي عمل نمايد.
قلب و فکر کودک، قلعه اي است که هرگز نمي توان آن را با پنهان کاري يا با خشم تصرف کرد، بلکه يک راه طبيعي و نزديک و يک دروازه وجود دارد که ورود به آن براي کسي که مي داند چگونه آن را پيدا کند باز و آسان است. «مؤلف ناشناس»
۲- مدير آموزگار چند پايه بايد يک طراح آموزشي باشد تا بتواند يک آموزش موفق را پي ريزي نمايد.
۳- او بايد داراي تفکر تدريس باشد.

۴- از منزن آموزشي و روش هاي نوين ياددهي- يادگيري اطلاعات مناسب و کافي را داشت باشد.
۵- او بايد بداند در فرآيند آموزش چه چيزي را به چه کساني و چگونه بايد ارائه نمايد.
۶- توان کنترل رفتارهاي ديگران را در محيط آموزشي داشته باشد.
۷- انتظارات خود را هم در امر مديريت آموزشگاه و هم در امر آموزشي کلاسي به صورت واضح و به صورت قوانين مديريتي و يا کلاس تهيه و به آنان ارائه نمايد (البته با همفکري و استفاده از نظرات همکاران و فراگيران)
بطور مثال
«قوانين کلاس ما»
الف- هميشه براي کلاس آماده باشيد.
ب- به موقع حاضر باشيد (براي سياست مقابل با تأخير، پرسيدن رئوس مطالب و ارائه مهارتها درس ترجيح داده شود)
ج- به يکديگر و تعلقات شخصي هر کس احترام بگذاريد.
د- به گونه ي تعيين شده گوش دهيد.
و- اگر مي خواهيد در بحث شرکت کنيد دست خود را بالا ببريد.
د- از تجهيزات فراهم شده در کلاس با دقت و درست استفاده کنيد.
قوانين انتظارات گوش دادن، قوانين انتظارات سخن گفتن، قوانين انتظارات خواندن- قوانين و انتظارات نوشتن فراهم نمودن و نصب قوانين و انتظاراتي که ذکر آن گذشت قطعاً فرآيند آموزشي را تسهيل و يادگيري را عميق مي نمايد.
– به استعدادهاي فردي فراگيران و توانمنديهاي آنان توجه کرده و آن را در فرآيند آموزشي ملاک عمل قرار دهد.
کتاب هاي تاريخ پر از داستان هايي از افراد نابغه اي است که استعداد آن ها به وسيله ي مردم کشف نشده بود تا هر شخصي آن ها را باور کند «اينشتين» چهار ساله بود که توانست صحبت کند و هفت ساله بود که توانست بخواند.
«ايساک نيوتن» نمرات ضعيفي در مدرسه مي گرفت، دبير نشريه اي «والت ديزني» را به دليل نداشتن ايده هاي خوب اخراج کرد «لئو تولستوي» از دانشگاه اخراج شد و…
همه اين ها مي تواند دلايلي باشد که ما معلمين مدارس چند پايه صرفاً به دلايل ضعيف بودن و يا تنبل بودن بچه ها آنها را از فرآيند آموزشي کنار نگذاريم.
– قدرت تهيه و تدوين ارزشيابي هاي جايگزين را داشته باشد به طور مثال مي تواند
به جاي امتحان از دانش آموزان از آنها بخواهيد

۱- يک گزارش بنويسند ۲- يک مجموعه بسازند ۳- براي کلاس يک نمايش به صحنه بياورند ۴- طرح هاي گروهي بيافرينند ۵- نمودارهاي آماري يا نقشه تهيه کنند ۶- يک تصوير يا نقاشي ديواري بکشند ۷- يک بازي طراحي کنند ۸- يک تجربه به کار برند ۹- يک موسيقي يا بازي ارائه دهند ۱۰- يک مجله راه اندازي کنند ۱۱- يک برنامه رايانه اي توليد کنند ۱۲- براي حل مسأله فن ارائه دهند. ۱۳- با يک کارشناس مصاحبه کنند و…
– حداکثر استفاده را از نهادها، سازمانهاي دولتي، خصوصي در جهت پيشبرد اهداف مديريتي و آموزشي را ببرد.
وظايف مسئولين در تحقق وضعيت مطلوب مدارس کوچک

– ايجاد يک نگرش سيستمي و يکپارچه در امر روان سازي امور جاري و اداري مدارس چند پايه
– پشتيباني مالي و معنوي از مديران و معلمان مدارس چند پايه
– وضع دغدغه هاي مختلف مدير آموزگاران و معلمان و مدارس چند پايه از سوي مسئولين
– ارزش قائل شدن براي مديران و معلمان چند پايه با توجه به حجم بالاي کاري آنان
– فراهم نمودن زمينه دلگرمي و ايجاد انگيزه هاي کاري توسط مديران ادارات براي *** کوچک
– توجه ويژه و نگرش خاص به مدارس کوچک توسط مديران

– ايجاد ارتباط مستمر در طول سال توسط مسئولين
– انتصاب معلمين توانمند- متخصص و داراي تجربه لازم در امر انجام وظيفه به عنوان معلم راهنما در مدارس
– برگزاري دوره هاي دانش فزايي مرتبط با مدارس چند پايه

– فراهم نمودن زمينه برگزاري گردهمايي و همايش هاي علمي- آموزشي مختص مدارس چند پايه
– ايجاد رشته آموزشي ابتدايي با گردش آموزشي در مدارس چند پايه
– توجه به وضع معيشتي معلمين چند پايه
– برخوردار شدن مدير آموزگاران و معلمين چند پايه از سختي کار متناسب با وظايف شغلي آنان و…
در خاتمه لازم مي دانم از تمامي دست اندرکاران برگزاري چنين همايشي تشکر نمايم که زمينه ي لازم را براي بيان ديدگاه ها، نقطه نظرات، انتقادات و پيشنهادات مدير آموزگاران و معلمان چند پايه را فراهم نمودند تا آنان بتوانند با توجه به تجارب علمي و آموزشي و مديريتي خود در چنين مدارسي در راه تحقق اهداف همايش گام برداشته باشد که ان شاء الله با کاربردي شدن نتايج اين همايش شاهد کيفيت بخشي و ارتقاء جايگاه مدارس کوچک در نظام آموزشي کشور باشيم و خداوند هم توفيق خدمت به دانش آموزان محروم مدارس چند پايه را به همه خدمتگزاران سنگر تعليم و تربيت عنايت فرمائيد.
ان شاء الله
والسلام- سيد محمد حسيني دقيق
مدير آموزگاران پنج پايه و مدرس مرکز تربيت معلم دانشور
منطقه ميان جلگه
ديماه ۸۶