والیبال

مقدمه :
محبوبيت بازي واليبال در بين مردم به علت سادگي اين بازي است بااينحال مهارتهاي اين بازي بايد فراگرفته شود و اين كتاب به زباني ساده تمام نكاتي كه براي بهتر بازي كردن واليبال لازم است را به شما مي آموزد و شما را قادر مي سازد كه هم خوب بازي كنيد و هم از بازي لذت ببريد .
در سال ۱۹۹۵ بازي واليبال صدمين سال بوجود آمدنش را جشن گرفت . اين بازي در سال ۱۸۹۵ در ايالات متحده آمريكا پديد آمد .
ريچارد كاليكات ،رئيس فدراسيون واليبال انگلستان
تاريخچه واليبال :

در سال ۱۸۹۵ ويليام جي . مورگان پسر يكي از مهاجران ولزي در ايالات متحده آمريكا در سالن ورزشي هوليوك د رماساچوست ، يك بازي جديد به نام مينويت طراحي كرد كه در اين بازي دو تيم در دو طرف يك طناب مي ايستادند و به يك توپ بسكتبال ضربه مي زدند .

در اين بازي هر كس حق داشت كه فقط يك ضربه به توپ بزند و مجاز نبود كه توپ را بگيرد يا نگه دارد . مورگان مي خواست بازي طراحي كند كه هر كسي و در هر جايي بتواند آنرا بازي كند مورگان متوجه شده بود كه بازي بسكتبال را هر كسي نمي تواند بازي كند و به همين دليل دنبال ابداع يك بازي ساده بود .

محبوبيت بازي واليبال در بين مردم به خاطر همين سادگي در مراحل اوليه پيدايش بازي مينونت در هر تيكم ۹ نمفر در سه رديف سه تايي بازي مي كردند تمام بازيكنان بايد به ترتيب جاي خود را با نفر بعدي عوض مي كردند تا همه در تمام موقعيتهاي زمين قرار بگيرند . زمين بازي در ابتدا ۵۰ فوت ( ۱۵ متر و ۲۴ سانتيمتر ) در ۲۵ فوت ( ۷ متر و ۶۲ سانتيمتر ) بود كه توسط يك تور ( كه بجاي طناب قرار گرفته بود ) به ارتفاع حدود دو متر به دو نيمه شده است .

در كنفرانسYMCA در سال ۱۸۹۶ نام اين بازي جديد به نام واليبال تغيير پيدا كرد . بعدها تور واليبال را بالاتر برده و در ارتفاع دو متر و ۲۸ سانتيمتر قرار دادند و تعداد بازيكنان نيز از ۹ نفر به ۶ نفر كاهش يافت . زمين بازي نيز كمي بزرگتر شد و توپ بازي كه قبلا از توپ بسكتبال استفاده مي شد ، سبكتر شد .

اندازه و وزن توپي كه امروز استفاده مي شود بسيار متفاوت بود . كم كم قوانين تكنيكهاي بازي واليبال بوجود آمد و بازيهاي قهرماني اجرا شد .
در سال ۱۹۱۸ باز ي واليبال با ورود تيمهاي آمريكايي به فرانسه به اروپاي غربي هم معرفي شد و سپس در تمام جهان بازي واليبال شناخته شد . در ژاپن و روسيه بازي واليبال طرفداران بسياري پيدا كرد وخيلي محبوب شد . از آن هنگام ، بازي واليبال از يك بازي تفريحي به عنوان يك بازي مسابقه اي قهرماني در نظر گرفته شد .
اولين اقدام براي سازماندهي و استاندارد كردن بازي واليبال در المپيك برلين در سال ۱۹۳۶ اتفاق افتاد و نمايندگان ۲۲ كشور جهان د راين مورد به بحث پرداختند . اولين مسابقه بين المللي واليبال در سال ۱۹۳۹ و در بازيهاي دانشگاهي جهان برگزار شد . در سالهاي جنگ جهاني دوم ، بازي واليبال پيشرفت كرد .
بسياري از سربازان در پادگانها و بسياري از اسيران جنگي در بازداشتگاهها واليبال بازي مي كردند .

قبل از به پايان رسيدن جنگ جهاني دوم سه كشور فرانسه ،لهستان و چكسلواكي اقدام به ايجاد فدراسيون واليبال در كشورشان نمودند . در سال ۱۹۴۶ هنگامي كه مسابقه واليبال بين دو تيم چكسلواكي و فرانسه در پاريس برگزار مي شد ، رئيس فدراسيون واليبال لهستان نيز در آنجا حضور داشت . اين حضور باعث شد كه سه كشور فرانسه چكسلواكي و لهستان اقدام به تشكيل فدراسيون واليبال نمايند .

در ماه آوريل سال ۱۹۴۷ فدراسيون بين المللي واليبالFIVB با حضور ۱۴ كشور و با مركزيت پاريس تاسيس شد . اين ۱۴ كشور عبارت بودند از : بلژيك ، برزيل ، چكشلواكي ، مصر ، فرانسه ، هلند مجارستان ، ايتاليا ، لهستان ، پرتغال ، روماني ، اوروگوئه ، ايالات متحده آمريكا و يوگسلاوي .

اولين مسابقه جام جهاني واليبال مردان در شهر پراگ در سال ۱۹۴۹ برگزار شد كه در اين مسابقات ، اتحاد جماهير شوروي به مقام قهرماني دست يافت اولين مسابقه جام جهاني واليبال زنان در سال ۱۹۵۲ برگزار شد كه در اين مسابقات هم اتحاد جماهير شوروي به مقام قهرماني دست يافت . از سال ۱۹۶۲ مسابقات جام جهاني واليبال هر ۴ سال بطور مرتب برگزار مي گردد .

در سال ۱۹۵۷ بازي واليبال از طرف كميته المپيك به عنوان يك بازي به رسميت شناخته شد . در سال ۱۹۴۶ به لطف تلاش كشور ژاپن بازي واليبال در بازيهاي المپيك ۱۹۶۴ شركت داده شد .
امروزه تيمهاي ايتاليا هلند بعنوان قويترين تيمهاي مردان شناخته شده اند د رحاليكه تيمهاي كوبا و برزيل بعنوان قويتريت تيمهاي واليبال زنان مطرح هستند .
امروزه حدود ۲۱۰ كشور عضو فدراسيون جهاني واليبال هستند و تقريبا ۸۴ ميليون نفر بازيكن واليبال ثبت شده در جهان وجود دارد كه باعث مي شود باري واليبالل بعنوان دومين بازي بزرگ جهان مطرح شود .

زمين بازي واليبال :
تمام زمين هاي واليبال استاندارد و به يك اندازه هستند كف زمين واليبال مي تواند از كفپوشهاي چوبي يا مواد مصنوعي ساخته شده باشد . فدراسيون بين المللي واليبال بازي بر روي سطحي كه براي بازيكن خطرناك است را ممنوع اعلام كرده است ( سطوح خيس لغزنده و خشن مثل سيمان ) بازي واليبال را مي توان در داخل سالن يا در خارج سالن بازي كرد اما اكثر بازيهاي مهم د رداخل سالن بازي مي شوند .

سطح زمين واليبال بايد صاف ، افقي و يكنواخت باشد ابعاد بازي ۱۸ متر در ۹ متر مي باشد حداقل ۳ متر فضاي آزاد در اطراف آن باشد . در سالن بازي نيز ارتفاع سقف بايد حداقل ۷ متر باشد . در بازيهاي مهم جهاني منطقه فضاي آزاد بايد حداقل ۵ متر ا زخط هاي كناري و ۸ متر از خط هاي انتهايي فاصله داشته باشد . فاصله سقف تا كف زمين نيز بايد حداقل ۵/۱۲ متر باشد .

قوانين بازي واليبال ايجاب مي كند كه زمين بازي داخل سالن بايد از يك رنگ باشد كه اين رنگ بايد روشن باشد بطور ايده آل منطقه آزاد اطراف زمين بايد با رنگ زمين اصلي متفاوت باشد .

قطر خطي كه در اطراف زمين كشيده مي شود ۵ سانتيمتر مي باشد طول زمين ۱۸ متر و عرض آن ۹ متر است يك خط عرضي از وسط كشيده شده و زمين را به دو قسمت مساوي تقسيم مي كند .

از خط وسط ، دو خط به موازات آن و به فاصله ۳ متر در هر نيمه زمين كشيده مي شود اين خطوط به نام خطوط حمله معروف هستند و منطقه بين اين خطوط و خط مركزي را منطفه جلو مي نامند منطقه جلو ناحيه اي است كه بازكنان خط عقب از آنجا نمي توانند آبشار بزنند پشت خط انتهاي زمين منطقه سرويس مي باشد .
نور و درجه حرارت در بازي واليبال اهميت زيادي دارد دماي هوا نبايد از ۱۰ درجه كمتر و شدت نور نيز بايد بين ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ لوكس باشد .

در وسط زمين يك تور به طول ۵/۹ متر و عرض يك متر قرار دارد يك كابل قابل ارتجاع از بالاي تور كشيده شده و تور را محكم نگه مي دارد دو نوار سفيد در محل اتصال خط وسط و خط كناري از بالا تا پايين تور كشيده شده است در دو طرف اين نوارها دو عدد آنتن قرار دارد قطر اين آنتنها كه قابل ارتجاع هم هستند ۱۰ ميليمتر و طول آنها ۱۸۰ سانتيمتر آن بالاتر از تور قرار مي گيرد .
اين آنتن ها قسمتي از تور را تشكيل داده و محدوده تور را مشخص مي كنند بطور ايده آل اين آنتنها به رنگ قرمز و سفيد هستند تا به راحتي قابل مشاهده باشند .
فاصله كف زمين تا قسمت بالايي تور در بازي مردان ۲۴۳ سانتيمتر و براي زنان ۲۲۴ سانتيمتر مي باشد تور توسط دو ديرك ( ترجيحاً قابل تنظيم ) به ارتفاع ۲۵۵ سانتيمتر نگهداشته مي شود ديركها بايد بين نيم تا يك متر از خطوط كناري فاصله داشته باشند و نبايد توسط سيم كابل به زمين ثابت شده باشند .
در كنار زمين ميز امتياز نگهدار و نيمكت بازيكنان تيم قرار دارد .

توپ :
توپ بازي واليبال گرد بوده و از چرم انعطاف پذير ساخته شده كه توپي آن هم لاستيكي ( يا مشابه آن ) مي باشد . محيط توپ بين ۶۵ تا ۶۷ سانتيمتر بوده و وزن آن بين ۲۶۰ تا ۲۸۰ گرم مي باشد .
فشار باد توپ هم بايد بين ۳۰/۰ يا ۳۲۵/۰ كيلوگرم بر سانيمتر مربع باشد .

تمام توپ۱هايي كه در يك مسابقه استفاده مي شوند بايد از خصوصيات مشتركي در مورد محيط وزن و فشار برخوردار باشند .
در بازيهاي مهم بين المللي بر اساس قوانين بين المللي واليبال از سه توپ استفاده مي شود .

در بازيهايي كه از سه تپ استفاده مي شود ۶ نفر توپ جمع كن بايد وجود داشته باشد كه در چهار گوشه از منطقه آزاد يك نفر هم در پشت هر داور قرار مي گيرند هدف از قرار گذاشتن اين توپ جمع كن ها در زمين اين است كه تيم سرويس زننده به سرعت به توپ دسترسي داشته باشد .
تجهيزات بازيكنان :

تمام اعضاء يك تيم به جزء بازيكن ليبرو بايد از لباس متحد الشكل استفاده نمايند رنگ كفشها بايد روشن بوده و پاشنه نداشته باشند . شماره پيراهن بازيكنان از ۱ تا ۸ نوشته مي شوند .

در مواقعي كه لباس هر دو تيم يك رنگ روشن مي باشد بستگي به تيم ميزبان دارد كه رنگ لباس خود را تغيير دهد در مواردي كه بازي در يك زمين بي طرف برگزار مي شود تيمي كه نامش بر روي صفحه امتيازات اول نوشته شده است بايد رنگ لباسش را در صورتي كه همرنگ با تيم مقابل است تغيير دهد .
بازيكنان نبايد از گردنبند ، سنجاق يا دستبند كه مي تواند براي آنها خطرناك باشد استفاده نمايند .
كفش ها :

كف كفشها بايد به اندازه كافي راحت و ضخيم باشد تا ضربه اي كه بر اثر بالا پريدن به بازيكن ايجاد مي شود را به خود جذب كند و از انتقال اين ضربه به پا جلوگيري نماي . گاهي اوقات اين ضربه به قدري زياد ايت كه آنرا با سقوط از يك ساختمان چند طبقه مقايسه مي كنند .
لباسها :

لباسهاي بازي واليبال بايد خيلي تنگ باشند آستين لباسها بايد به اندازه كافي آزاد باشد كه براي انجام تمام حركات آزادي كامل وجود داشته باشد جنس لباسها بايد نخي باشد و از الياف مصنوعي استفاده نشده باشد تا در هنگام زمين خوردم دچار سوزش و سوختگي نشويد شورتها نيز بايد آزاد و شل باشند بسياري از واليباليستها داراي رانهاي قوي هستند با در آينده داراي رانهاي قوي مي شوند بنابراين وقتي لباس بازي واليبال مي خريد ، در خريد شورت دقت بيشتري نماييد كه برايتان تنگ نباشد .
از آنجايي كه در بسياري از موراد براي زدن يك توپ نياز به شيرجه رفتن وجود دارد به شما توصيه مي كنم كه از زانوبند و آرنج بند براي محافظت ا ززانوها و آرنجهايتان استفاده نماييد .
اصطلاحات باري واليبال :

ايس : سرويسي كه بدون اينكه تيم مقابل بتواند روي توپ اثر بگذار به زمين فرود آيد و يك امتياز به دست آورد .
آئريال : نامي ديگر براي آنتن روي تور مي باشد .
حمله : به عمل بازي كردن با توپ بطرف و بالاي تور گفته مي شود .

مهاجم : به هر بازيكني كه سرويس مي زند آبشار مي زند و يا با دفاع كردن توپ را به زمين مقابل مي فرستد مهاجم گفته مي شود .
دفاع حمله : دفاعي كه سعي به فرود آوردن توپ در زمين تيم مهاجم مي نمايد.
خط حمله : خطي است كه موازي تور و ۳ متر از آن فاصله دارد .

سيستم حمله : سيستمي است كه تيم براي از هم پاشيدن دفاع مقابل از آن استفاده مي كند .
منطقه عقب زمين : منطقه بين خط حمله ( خط يك سوم ) و خط انتهاي زمين مي باشد .

آبشار زدن ازمنطقه عقب زمين : آبشاري كه توسط بازيكن منطقه عقب زده مي شود .
پاس دادن به پشت : پاسي كه توسط پاسور از بالاي سر به بازيكني كه پشت سر او قرار گرفته داده مي شود .
بازيكنان منطقه عقب : هر يك از سه بازيكن مناطق ۱ ، ۶ ، ۵ كه در منطقه عقب زمين مي باشند .

دفاع : عمل پريدن به هوا و استفاده از دستها و قسما بالاي بدن براي بستن راه توپ يا تغيير جهت آن مي باشد بازيكني كه عمل دفاع را انجام مي دهد مي تواند دو بار با توپ تماس پيدا كند بدون اينكه خطاي او اعلام شود و اين اولين تماس تيم او به شمار مي آيد .
پوشش دفاع : بازيكناني كه در دفاع شركت نمي كنند توپي را كه از دفاع عبور كرده را پوشش مي دهند .
مدافع : بازيكني كه در دفاع شركت مي كند .

خط انتهاي زمين ك خط موازي تور كه ۹ متر از آن فاصله دارد . كساني كه سرويس مي زنند بايد پشت اين خط قرار بگيرند .
دفاع گروهي : هنگامي كه دو يا سه بازيكن در دفاع شركت مي كنند .

تماس با توپ : به هر نحوي كه توپ بازيكن تماس پيدا كرده باشد .
زمين : تمام منطقه بازي ، به جزء منطقه آزاد اطراف زمين بازي مي باشد .
پوشش : عمل حفاظت از منطقه اي از زمين كه توپ ممكن است به آنجا فرستاده شود اين مهم است كه بازيكنان عقب زمين آماده پوشش دادن به قسمتهاي محتافظت نشده زمين در هنگامي كه بازيكنان تيم خودي تهاجم انجام مي دهند باشند .
توپ مرده : توپي كه ديگر در بازي نباشد خواه به وسيله كسب امتياز ، عوض شدن سرويس ، متوقف شدن بازي توسط داور يا براي زمان استراحت .
پاس عمقي : پاسي كه از تور فاصله زيادي دارد .

بازيكن تدافعي : هر يك از بازيكنان تيم كه صاحب توپ نباشد .
پائين رفتن : عمل پائين رفتن تا حد زير كمر براي زدن توپ با هر دو دست .
خطاي دو بار زدن توپ ك وقتي بازيكن توپ را دو بار پشت سر هم لمس كند ( اين شامل تماس مجدد با توپ بعد از دفاع نمي شود ) دوبار توپ را زدن خطا است .
انداختن جاي خالي : وقتي كه مهاجم وانمود مي كند آبشار خواهد زد ولي توپ را به جاي خاليس مي اندازد يا آنرا پاس مي دهد .
خطا : هر گونه قانون شكني از قواعد بازي خطا مي باشد .

دنبال كردن حركت : انجام حركات بطور كامل چه در هنگام آبشار زدن ، پائين رفتن يا زدن روشهاي ديگر توپ .
خطاي پا : كسي كه سرويس را مي زند اگر در حين زدن سرويس پايش با خط انتهاي زمين تماس پيدا كند يا از خط انتهاي زمين عبور كند مرتكب خطا مي شود اگر پاي ديگر بازيكنان از خط وسط زمين عبور كرده به زمين تيم مقابل برود خطا خواهد بود .

تركيب تيم : به طرز قرار گرفتن بازيكنان در هنگام حمله و دفاع اطلاق مي شود .
منطقه آزاد : منطقه بيروني خطوط كناري و خطوط انتهاي زمين مي باشد .
منطقه يك سوم ( جلو ) : ناحبه بين خط حمله و تور است فقط بازيكنان اين منطقه مي توانند از داخل اين ناحيه آبشار بزنند .
بازيكنان خط جلو ك هر يك از بازيكنان مناطق ۲ ، ۳ ، ۴ مي باشند .

دفاع سخت : وقتي كه مدافعين به توپي كه آبشار شده حمله مي كنند .
نگهداشتين توپ : وقتي توپ قبل از اينكه زده شود در دستها لحظه اي نگهداشته شود توپ نبايد گرفته با لحظه اي توسط هر قسمت از بدن بازيكن بدون حركت قرار گيرد اگر اين عمل اتفاق بيفتد خطاي نگهداشتن توپ اعلام خواهد شد .
پاس دادن در حال پرش : پاس دادن توسط بازيكن منطقه يك سوم

در حاليكه به هوا پريده باشد .
كشتن : توپي كه با قدرت به زمين تيم مقابل زده شود و آنها قادر به برگردان ان نباشند .
خطوط : هر خطي كه تعيين كننده محدوده زمين باشد .
پاس لوب : پاس باقوس و اردتفاع زياد مي باشد .
مسابقه : يك مسابقه شامل تعدادي ست مي باشد كه از قبيل تعداد آنها تعيين شده است مسابقات كشوري شامل پنج ست مي باشند . ساير مسابقات ( محلي ) شامل بر ۳ ست مي باشد و هر تيمي بيشترين ست را برنده شود قهرمان آن مسابقه خواهد بود
حمله چند نفره : وقتي كه دو يا سه بازيكن در حمله شركت كنند .

نت : به توپي گفته مي شود كه با تور تماس پيدا كرده باشد اگر توپ به زمين تيم مقابل برود خطا نم يباشد و بازي ادامه پيدا مي كند ( در گذشته اگر هنگام زدن سرويس ، توپ تور را لمس مي كرد و به زمين مقابل مي رسيد خطا محسوب مي شد ولي در قوانين جديد اين عمل ديگر خطا نمي باشد ) .
خطاي تور : تماس با تور موقعي خطا است كه بازي در منطقه يك سوم جريان داشته باشد .

نت سرويس : اگر توپ ، زمين بيرون از محوطه بازي را لمس كند و يا قسمت بيرون تور يا آنتن تور را لمس كند اوت مي باشد .
پاس : وقتي كه توپ از يك بازيكن به بازيكن ديگر فرستاده شود بدون اينكه زمين يا مانعي را لمس كند .
حركت نفوذي : حركتي كه بوسيله يكي از بازيكنان عقب زمين انجام مي گيرد . بعد از زدن سرويس بازيكن به سمت تور مي رود و با پاس دادن سه بازيكن خط يك سوم را در وضعيت آبشار زدن قرار مي دهد .

امتياز : يك امتياز موقعي به تيم تعلق مي گيرد كه توپ را در زمين تيم مقابل فرود آورده باشد بدون اينكه خطايي انجام دهد . ( در قوانين جديد براي كسب امتياز لازم نيست سرويس را هم همان تيم زده باشد ) .
قرار گرفتن در منطقه تعيين شده : قبل از زدن سرويس بازيكنان بايد در مناطق تعيين شده قرار گيرند بازيكنان بايد تا زمان عوض شدن سرويس در آن مناطق بمانند .
آبشار قدرتي : وقتي كه يك بازيكن توپ را بدون اينكه قصد فريب رقيب را داشته باشد با قدرت مي زند .
سرويس سريع : وقتي كه سرويس بلافاصله بعد از زدن سوت داور زده شود اگر تيم دريافت كننده توپ بتواند به سرعت عكس العمل نشان دهد نتيجه اش يك امتياز براي تيم زننده سرويس خواهد بود .

پاس سرعتي : موقعي از اين نوع پاس استفاده مي شود كه اولين پاس مستقيما به پاسور داده شود سپس پاسور توپ را بصورت پاس كوتاه يا انواع ديگر براي زننده آبشار مهيا مي كند .
رالي : از نقطه شروع سرويس تا لحظه اي كه توپ متوقف مي شود .
بازيافت : به عمل شيرجه رفتن براي گرفتن توپي كه با شدت زده شده يا توسط مهاجمين تيم مقابل به جاي خالي انداخته شده اطلاق مي شود .
چرخش : وقتي كه سرويس عوض شد و تيم صاحب سرويس شد بايد هر يك از بازيكنان آن يك منطقه در جهت عقربه هاي ساعت جاي خود را عوض كنند .
بالا بردن توپ : بلند كردن توپ به هوا با دستان باز .

بستن مسير ديد : يك عمل غير قانوني كه توسط تيم سرويس زننده براي جلوگيري از ديد خوب تيم مقابل در هنگام سرويس زدن انجام مي گيرد .
سرويس : عمل وارد كردن توپ به بازي در هر ست يا بعد از اينكه هر بار توپ از حركت باز مي ايستد .
ناحيه سرويس : ناحيه پشت خط انتهاي زمين است كه زننده سرويس با زدن توپ از آنجا بازي را شروع مي كند .
ست : يك دوره ۲۵ يا ۱۶ امتيازي از پنج دوره بازي يك مسابقه مي باشد .
عوض كردن سرويس : وقتي كه تيم سرويس كننده توپ نتواند بعد از زدن سرويس در خلال بازي امتيازي كسب كند سرويس به تيم مقابل داده مي شود.
دفاع آرام ك موقعي كه مدافعان توپ را به آرامي دفاع مي كنند و توپ پس از برخورد با آنها به زمين بر م يگردد و يكي از بازيكنان تيم آنرا مي زند .