فصل اول
مقدمه :
ورزش بعنوان يك اصل اساسي در سلامتي روح و جسم انسان نقش ايفا نموده و مينمايد و انسان نيازمند است تا براي شادابي روح و جسمش رو به ورزش بياورد و هر روزه لحظاتي از عمر خويش را صرف آن نمايد . از آنجائيكه شالوده شكل گيري اندامهاي قوي و روحيه شاداب در سنين دوران تحصيل شكل ميگيرد ، لازم است تا براي نونهالان عزيزمان برنامه ريزي نمائيم تا با ورزش و تربيت شخصيتي والا و اندامي قوي داشته باشند تا با عزت راه سعادت خويش را طي نمايند.

برنامه ريزي دقيق نيازمند آگاهي لازم و كافي از اثرات مفيد ورزش ميباشد . كه اين امر ايجاب مينمايد تا براي مربيان تربيتي كه در مدارس مشغول به خدمت ميباشند جلساتي تشكيل تا به وسيله آن، اثرات ورزش در موضوعات مختلف بطور پويا و بِروز به آنها بازگو شده تا اين امر ، انگيزه مربيان ورزشي را در ارائه فعاليتهاي ورزشي منظم و دقيق تقويت نموده و همچنين اثرات آنرا براي دانش آموزان متذكر ساخته تا دانش آموزان نيز به نقش ورزش آگاهي يافته و آنها را مصمم به انجام آن نمايد .

از آنجائيكه در مدارس كشورمان نسبت به امر ورزش اهتمام جدي صورت نمي پذيرد يكي از دلائل آن ، عدم آگاهي به اثرات آن ميباشد . البته دلائل ديگري نيز دارد كه در اين جزوه به پاره اي از آنها اشاره گرديده ، از جمله عدم وجود فضاي كافي و مناسب در مدارس ، نامناسب بودن ساعات ورزش ، نداشتن امكانات و تجهيزات ورزشي در مدارس ، نبود سالن ورزش ، عدم تخصص نزد مربيان ورزش و كه براي هر يك بايد چاره اي انديشيده شود و موانع موجود بايد برطرف گردد .

جزوه حاضر كه به اثرات ورزش بر دستگاهها و اندامهاي بدن و همچنين نسبت به بيماريهاي مختلف ميپردازد ، جهت آموزش مربيان ورزشي تهيه گرديده تا آنها با آگاهي يافتن از محتوي آن، انگيزه و آگاهي بيشتري در جهت اهتمام به امور ورزشي نونهالان كشورمان نموده تا بوسيله آن افرادي تندرست و نيرومند در جهت خدمت به مردم شريف كشورمان پرورش يابند و سرمنشاء خدمات چشمگيري در تمامي عرصه هاي علمي ، فرهنگي ، اقتصادي ، سياسي و … گردند. انشاء ا….

مشكل :
عدم اهتمام مربيان و دانش آموزان مدارس نسبت به ساعات ورزش
تحليل تجربي و علمي :
۱- عدم شناخت لازم وكافي به اثرات ورزش در سلامت جسمي و روحي دانش آموزان– ۱۰۰
۲- نبودن فضاي كافي و مناسب در مدارس – ۱۰۱
۳- عدم پيگيري رشته تخصصي ورزشي – ۱۰۲
۴- تعداد زياد دانش آموزان در مدارس – ۱۰۳
۵- نامناسب بودن ساعات ورزش – ۱۰۴

 

۶- عدم برنامه ريزي مناسب براي ساعت ورزش – ۱۰۵
۷- دو شيفته بودن مدارس – ۱۰۶
۸- نبودن سالن ورزش – ۱/۱۰۱

۹- نداشتن امكانات و تجهيزات ورزشي – ۱۰۷
۱۰- نداشتن سرويس بهداشتي جهت دوش گرفتن بعد از تعريق بدن – ۱۰۸
۱۱- اهميت ندادن به نرمش قبل از ورزش –۱۰۹
۱۲- كم بودن ساعت زنگ ورزش در هفته – ۱۱۰

۱۳- عدم اطلاع از علم تغذيه – ۱۱۱
۱۴- عدم تخصص نزد مربيان ورزش – ۱۱۲
۱۵- عدم انگيزه لازم در نزد مربيان به دليل تامين نبودن و مشكلات معيشتي – ۱۱۳
۱۶- بازخورد نا مناسب نسبت به ورزش – ۱۱۴
اولويت :
عدم شناخت لازم و كافي به اثرات موثر ورزش در سلامت جسمي و روحي دانش آموزان
موضوع :
ورزش و اثرات مفيد آن
مخاطب :
مربيان ورزشي
هدف كلي :
آشنا ساختن مربيان ورزشي نسبت به اثرات مفيد ورزش
اهداف جزئي :
الف – آموزش مربيان ورزش در زمينه اثرات ورزش بر دستگاهها و اندامهاي مختلف بدن .
ب – آموزش مربيان ورزش در مورد اثرات ورزش در زمينه هاي پيشگيري و درمان بيماريهاي مختلف .
اهداف آموزشي :

الف – مربي ورزشي پس از آموزش قادر ميباشد :
۱- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر پوست بدن را بطور شفاهي توضيح دهد
۲- در مقابل كلاس با نشان دادن پوستر اثرات ورزش بر دستگاه گوارش را بطور شفاهي توضيح دهد
۳- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر يبوست را بطور شفاهي توضيح دهد

۴- در مقابل كلاس با ارائه فيلم اثرات ورزش بر دستگاه تنفسي را بطور شفاهي توضيح دهد
۵- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دستگاه گردش خون و قلب را طور شفاهي توضيح دهد
۶- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دستگاه عصبي را بطور شفاهي توضيح دهد
۷- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دستگاه عصبي – عضلاني را بطور شفاهي توضيح دهد

۸- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دستگاه حركتي را بطور شفاهي توضيح دهد
۹- در مقابل كلاس با در دست داشتن عكس اثرات ورزش و حركات بدني در سنين مختلف را بطور شفاهي توضيح دهد
۱۰- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر رشد عضلات و استخوانها را بطور شفاهي توضيح دهد
۱۱- در مقابل كلاس با نمايش فيلم اثرات ورزش بر رشد و نمو بدن را بطور شفاهي توضيح دهد

۱۲- در مقابل كلاس با ارائه cd آموزشي اثرات ورزش بر روي كليه ها را بطور شفاهي توضيح دهد
۱۳- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر تغذيه را بطور شفاهي توضيح دهد
۱۴- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر طول عمر را بطور شفاهي توضيح دهد
۱۵- در مقابل كلاس با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر كيفيت زندگي را بطور شفاهي توضيح دهد
ب – مربي آموزشي پس از آموزش قادر ميباشد :
۱٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر روي چربي هاي خون و چاقي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۲٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش نسبت به مقاومت بدن در مقابل بيماريها را بطو ر شفاهي توضيح دهد .
۳٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش در برابر عفونتها را بطور شفاهي توضيح دهد .

۴٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري كم تحركي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۵٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري قند يا ديابت را بطور شفاهي توضيح دهد .
۶٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري هاي قلبي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۷٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش در كاهش بيماريهاي قلبي و عروق كرونر را بطور شفاهي توضيح دهد .

۸٫ در مقابل دانش آموزان با ارائه اسلايد اثرات ورزش بر بيماريهاي ريوي را بطور شفاهي توضيح دهد.
۹٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري آسم را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۰٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري افزايش فشار خون را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۱٫ در مقابل دانش آموزان با نمايش فيلم اثرات ورزش بر بيماريهاي عصبي و رفتار هاي عصبي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۲٫ در مقابل دانش آموزان با نمايش فيلم اثرات ورزش بر بيماري افسردگي را بطور شفاهي توضيح دهد .

۱۳٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بي خوابي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۴٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دردهاي مزمن را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۵٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر روي آرتروز را بطور شفاهي توضيح دهد .در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماريهاي استخواني – عضلاني را بطور شفاهي توضيح دهد .

۱۶٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر دردهاي كمر و ستون فقرات را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۷٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش و فعاليتهاي جسماني در افراد ميانسال را بطور شفاهي توضيح دهد .
۱۸٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر سرطان را بطور شفاهي توضيح دهد .

۱۹٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر روي غدد جنسي را بطور شفاهي توضيح دهد .
۲۰٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر زخم معده و زخم دوازدهه را بطور شفاهي توضيح دهد .
۲۱٫ در مقابل دانش آموزان با در دست داشتن جزوه اثرات ورزش بر بيماري هموفيلي را بطور شفاهي توضيح دهد .
مواد آموزشي :
جزوه – فيلم – كتاب – عكس – پوستر – اسلايد – CD آموزشي – ترنس پرنسي – فيلم استريپ
محتوي آموزشي
فصل اول

اثرات ورزش بر دستگاهها و اندامهاي مختلف بدن :

اثرات ورزش و حركات بدني در سنين مختلف :
نوع فعاليت ورزشي نسبت به سن افراد فرق مي كند ، در مورد اينكه بچه ها از چه سني مي توانند تمرينات بدني را شروع كنند بين متخصصين تربيت بدني و علوم ورزشي اختلاف نظر وجود دارد ، كه بطور كلي ميتوان بيان نمود كه ورزش براي دانش آموزان ۶ تا ۹ ساله عبارت است از بازيهاي دسته جمعي مانند :‌راه رفتن توام با خواندن سرودهاي مختلف ، دويدن و بازي هاي ديگر كه براي آماده كردن بيشتر آنها براي شروع فعاليت ورزشي لازم است . براي كودكان ۹ تا ۱۳ ساله علاوه بر بازي هاي گروهي ، ورزشهائي مانند شنا – واليبال – بسكتبال و بازيهاي مختلف كوتاه مدت و ملايمي كه براي ايجاد روحيه اجتماعي و رشد

دستگاههاي مختلف بدن مانند دستگاه گردش خون و تنفس توصيه شده است . در سالهاي بلوغ كه دختران در ۹تا ۱۳سالگي و پسران در ۱۳تا۱۶سالگي شروع به رشد سريع مي كنند بدن نوجوانان بسيار حساس است . در اين دوران اعمال جذب و دفع بدن به طور سريع انجام ميگيرد ، اما استقامت بدني كم است ،‌بنابراين نبايد بدن را زياد خسته كرد زيرا موجب آسيب آن ميشود . بهترين ورزش براي اين دوره انواع و اقسام ورزشهاي دسته جمعي ملايمي است كه خسته

كننده نباشند ، تا بتدريج دستگاه گردش خون و تنفس تقويت شوند . در سن ۱۶ تا۱۸سالگي چون استخوانهاي بدن دانش آموزان محكمتر و عضلاتشان قويتر شده است مشروط بر اينكه دانش آموزان سطح آمادگي جسماني خود را بتدريج بالا برند ، مي توانند به علاقه خود يكي از ورزشهايي كه براي نيرومند و چابك كردن نوجوانان و جوانان مانند بدن سازي بدون وسيله مفيد است انتخاب كنند و انجام دهند . ورزشهاي سنگين مانند دوي ماراتن ، فوتبال ،‌وزنه برداري و غيره بيشتر بعد از ۱۸ سالگي توصيه شده
اثرات ورزش بر پوست بدن :

تمرينات بدني و ورزش موجب ازدياد فعاليت پوست بدن بخصوص غدد عرق و مويرگهاي خوني آن ميشود . بيشتر گرماي بدن كه بر اثر انقباضات عضلاني توليد ميشود . بايد به وسيله پوست بدن از راه تشعشع و تبخير دفع شود . تمرينات ورزشي و بدني خون بيشتري به غدد عرق پوست بدن مي رساند ، در نتيجه عرق بيشتر توليد ميشود . تبخير عرق موجود در پوست بدن باعث ميشود كه بدن انسان سريعتر خنك شود . با توجه به نكات فوق چون عمل تعريق در تمرينات بدني و ورزشي بهتر و بيشتر انجام ميگيرد بايد بهداشت پوست توسط ورزشكاران رعايت شود . بنابراين بعد از تمرينات ورزشي و بدني حتي الامكان براي پاكيزه نگهداشتن پوست بدن از صابون استفاده نمود تا آلودگي ها ، چربي ها و سموم روي پوست كه بر اثر تمرينات ورزشي توليد شده اند از بين بروند . بنابراين بعد از تمرينات ورزشي استحمام لازم و ضروري است .

اثرات ورزش بر دستگاه گوارش :
در نتيجه تمرينات بدني حركات عضله ديافراگم و عضلات شكم افزايش مي يابد و به گوارش غذا كمك مي شود و از تنبلي روده ها و يبوست جلوگيري بعمل مي آيد و حركات ورزشي به اعضاي داخل شكم فشارهاي منظم و ماساژ مانندي وارد مي كنند بطوري كه در نتيجه اين فشارهاي منظم كه بر روي كبد وارد ميشود مقدار زيادي صفرا ترشح ميشود و اين به هضم غذا كمك مي كند و همچنين تمرينات بدني مانع از تجمع مواد زائد در بدن ميشود . پياده روي و نرمشهاي شكم مانند دراز و نشست تخليه روده ها را آسانتر نموده و به دفع مواد زائد بدن كمك مي نمايد.

اثرات ورزش بر يبوست :
يبوست در اثر تاخير حركت غذا در دستگاه گوارش بوجود مي آيد و علل مختلفي دارد . براي برطرف نمودن يبوست هرگز نبايد از مسهل و ملين بدون تجويز پزشك استفاده نمود . تمرينات بدني و فعاليت ورزشي از اين حالت جلوگيري كرده و به گوارش مواد غذائي در بدن و دفع مواد زائد بدن كمك مي كند . بطور كلي براي جلوگيري از يبوست اقدامات زير مناسب و لازم مي باشد:
۱- ورزش و تمرينات بدني بطور مرتب و مداوم .

۲- تغذيه صحيح و مصرف متعادل سبزيجات و ميوه جات .
۳- آشاميدن مايعات قبل از صرف صبحانه و در طول روز .
۴- تنظيم اوقات دفع مدفوع و ايجاد عادت به دفع مدفوع پس از صرف صبحانه .
اثرات ورزش بر دستگاه تنفس :

۱- با حركات بدني مناسب مي توانيم جذب گاز اكسيژن را در ريه ها افزايش دهيم ( تنفس عميق در اول صبح و آخر شب – حركات ورزشي و نرمش ها )
۲- با تمرينات ورزشي ميتوان حجم جاري را از CC 500 بيشتر نمود .
۳- حركات ورزشي مفيد ظرفيت كل ريوي را نيز افزايش خواهد داد.

۴- در شرايط بهبود تنفس ،‌دفع مواد زائد و گاز CO2 افزايش مي يابد .
۵- مواد زائد حاصل از متابوليسم بدني و اكسيداسيون ، از طريق ادرار ، تعريق ،‌تبخير از بدن دفع ميشود.
۶- تمرينات ورزشي منظم بخصوص فعاليتهاي هوازي در پيشرفت دستگاه تنفس و هيپرتروفي ريه ها ( بزرگ شدن ريه ها ) دخالت دارد .
۷- طريقه تنفس در ورزش عبارت است از : عمل دم توسط بيني و عمل بازدم توسط دهان و بيني .
۸- عضلات تنفسي تقويت خواهند شد.

اثرات ورزش بر دستگاه گردش خون ، قلب :
بر اثر تمرينات بدني قلب قوي شده و در نتيجه اكسيژن بيشتري به سلولهاي بدن مي رسد و سبب تقويت آنها ميشود . به عقيده متخصصين قلب تمرينات منظم و مرتب و صحيح مي تواند باعث جلوگيري از بيماريهاي قلبي و سكته هاي قلبي بشود . بطور كلي اثرات ورزش بر دستگاه گردش خون و قلب شامل:
۱- بر اثر تمرينات منظم عضله قلب تقويت شده و حجم پمپاژ آن افزايش مي يابد .

۲- قدرت جذب و حمل اكسيژن توسط هموگلوبين گلبول قرمز افزايش مي يابد .
۳- اكسداسيون سلولي بالا رفته و عملكرد فيزيولوژيكي بدني بهتر ميشود.
۴- بواسطه تقويت دستگاه گردش خون ، دستگاه تنفس تقويت و عملكرد ارگانيزم جسماني بهتر ميشود.
۵- احتمال بروز بيماريهاي قلبي – آرتروز اسكلروز – سكته – بدليل عدم فعاليت جسماني افزايش مي يابد.
اثرات ورزش بر دستگاه عصبي :

تمرينات بدني عملي است ارادي و ضمن اينكه سبب تنظيم و درستي حركات بدن ميشود ، خونسردي و تحمل هيجانات ، مهارت ،‌نرمش و سرعت در كار و آرامش عصبي را نيز موجب ميشود . به طور كلي مغز و دستگاه عصبي كه فرمانده بدن است عضو بسيار حساسي است . بنحويكه تمام بيماريهاي بدن بر آن تاثير مي گذارند و براي بهداشت مغز و مراكز عصبي بايد زندگي آرام و منظمي همراه با فعاليت جسماني مناسب داشت . تمرينات ورزشي زمان عكس العمل عصبي را كاهش ميدهد.

اثرات ورزش بر دستگاه عصبي – عضلاني :
تمرينات بدني در دوران كودكي از نظر رشد و تكامل جسمي و روحي اهميت زيادي دارد . زيرا سلولهاي نارس عضلاني و عصبي بر اثر تمرينات بدني رشد و تكامل مي يابند . براي انجام دادن حركات عضلاني پيچيده ، نواحي ويژه اي در مغز وجود دارد كه سلولهاي آن بوسيله اعصاب به عضلات مربوطه متصل مي شوند . تمرينات ورزشي و بدني تكامل بهتر مراكز عصبي را سبب مي شوند . تمرينات بدني باعث هماهنگي حركات بين عصب و عضله ميشوند .
اثرات ورزش بر دستگاه حركتي :

اثر تمرينات بدني و ورزشي ، زياد شدن نيرو و قدرت عضلاني – حركتي است . هيچ عضوي به اندازه عضلات بدن در نتيجه بي حركتي و عدم فعاليت ناتوان نمي شود . عدم تحرك باعث ميشود كه وزن عضلات بدن از ۵۰% به ۳۰% كاهش پيدا كند و چربي ها جايگزين آنها شوند كه در نتيجه منجر به چاقي و ضعيف شدن عضلات و آتروفي ( لاغر شدن عضله ) ميشود . پس با تمرينات منظم ورزشي ميتوان از حالات فوق جلوگيري كرد.
اثرات ورزش بر رشد عضلات و استخوانها :

تمرينات بدني موجب رشد عضلات و تقويت آنها ميشود . بطوريكه تغييراتي در تارهاي عضلاني از نظر تعداد و قطر ايجاد ميشود و به هنگام فعاليتهاي بدني دوباره سازي بافتهاي استخواني تشديد ميشود و استخوانهاي بدن ورزشكاران و كسانيكه فعاليت بدني دارند از استحكام بيشتري برخوردار بوده و كلسيم و فسفات بيشتري درون استخوانها جاي مي گيرند و خون سازي و دفاع بدن را بالا ميبرند
اثرات ورزش بر رشد و نمو بدن :

بطور كلي تمرينات ورزشي و بدني با سن و وضع جسماني هر فرد ارتباط مستقيم دارد به هر حال انسان در هر سني به ورزش نيازمند است و هركس بخواهد از سلامتي و تندرستي كامل برخوردار باشد در تمام طول عمر خود به طور مرتب و مداوم به ورزش بپردازد تمرينات بدني باعث رشد و نمو تمام اندامها و دستگاههاي مختلف بدن شده و باعث ميشود كه افراد با بدني زيبا و رواني سالم از زندگي خود لذت بيشتري ببرند.

اثرات ورزش بر روي كليه ها :
تمرينات بدني و ورزشي بر امعاء و احشاء داخلي از جمله كليه ها تاثير كرده و باعث تقويت آنها ميشود و باعث ميشود مواد دفعي مانند : اوره – اسيد اوريك – بهتر و سريعتر از بدن دفع شوند . اين دسته از مواد دفعي بايد به صورت محلول دفع شوند و دفع اين مواد به عهده كليه ها مي باشد . خون مواد زائد و دفعي سلولها را مي گيرد و در حين گردش در بدن مرتب از كليه ها مي گذرد . در كليه ها مواد زائد و دفعي از خون خارج مي شود و همچنين ميزان آب و اسيديته و ساير تركيبات شيميائي خون تنظيم ميشود . نتيجه اين اعمال از يك طرف تصفيه خون و از طرفي ديگر تشكيل ادرار و دفع مواد زائد است كه حركات بدني و

فعاليت جسماني مناسب به دفع مواد زائد كمك مي نمايد در نتيجه ورزشكاران نسبت به افراد عادي و كم تحرك كمتر دچار سنگ كليه و ناراحتي هاي كليه مي شوند حتي پزشكان متخصص كليه جهت دفع سنگ كليه حركات مخصوص بدني را تجويز مي كنند. فعاليتهايي مانند پياده روي و طناب زدن به دفع سنگ كليه كمك مي كند.

اثرات ورزش بر روي چربي هاي خون و چاقي :
چربي هاي خون به دو دسته تقسيم ميشوند :
۱- چربي ها مضر خون :
Low – Density – Lipoprotein = LDL( الف) ليپو پروتئين كم چگال
Very Low – Density – Lipoprotein = VLDL( ب) ليپو پروتئين خيلي كم چگال
۲- چربي مفيد خون :
High – Desity – Lipoprotein = HDL ( الف ليپو پروتئين پرچگال
تمرينات ورزشي و فعاليتهاي بدني سبب از بين رفتن چربي هاي مضر خون ( LDL- VLDL ) ميشود و عاملي براي ازدياد چربي مفيد خون ( HDL ) است كه چربي مفيد خون يك نقش حفاظتي در برابر بيماريهاي عروق دارد و رسوباتي از خود باقي نمي گذارد ولي چربي هاي مضر خون رسوبات از خود باقي گذشته و باعث بسته شدن عروق مي شوند . امروزه ورزش در پارك ها – نرمش كردن – جاكينگ ( دويدن و قدم زدن ) بر روي چربي هاي خون تاثير بسزائي دارد .

در صورتي كه ورزش مداوم و مرتب باشد . در افرادي كه چاق هستند اگر هر صبح به مدت يك ساعت و عصر نيز به مدت يك ساعت از نرمش هاي سبك – پياده روي و آرام دويدن و قدم زدن استفاده كنند. علاوه بر اين كه در طي يك ماه حدود پنج كيلو كاهش وزن پيدا مي كنند. و سبب ميشود تا شادابي و راحتي خاصي را بدست آورند مشروط بر اينكه ورزش مداوم و مرتب باشد.

اثرات ورزش بر تغذيه :
انرژي لازم براي انجام دادن فعاليتهاي بدني از اكسيده شدن مواد غذائي كه قسمت عمده آن از سوختن كربوهيدراتها ( مواد قندي ) و چربي بدست مي آيد . يك برنامه غذائي متعادل شامل مواد قندي – پروتئيني – چربي – ويتامين ها – آب و مواد معدني مي باشد كه افراد عادي و ورزشكار به مقادير لازم بايد جهت توليد انرژي در بدن از آنها استفاده نمايند. تمرينات بدني و ورزش باعث ميشود كه مصرف مواد غذائي بيشتر شده و در نتيجه دفع مواد زائد از بدن افزايش يابد در نتيجه اشتها تحريك شده و بالا مي رود و خود عاملي مي تواند براي از بين بردن بي اشتهائي باشد . در نتيجه تغذيه مناسب و كامل مي تواند اجراي حركات مناسب را در ورزش هاي مختلف تامين نمايد .

اثرات ورزش بر روي طول عمر :
تمرينات ورزشي و بدني آثار مختلفي روي اندام هاي بدن دستگاههاي بدن داشته و باعث طول عمر بيشتري براي اين اندام ها و دستگاهها ميشود در نتيجه عمر سلولها و ارگانهاي داخلي بدن افزايش مي يابد و بر طول عمر انسان مي افزايد . كسانيكه داراي فعاليت جسماني و بدني منظم و مرتب بوده اند داراي بدني زيبا و رواني سالم در سنين بالا بوده و پيري اين افراد به تعويق مي افتد.

اثرات ورزش بر كيفيت زندگي :
تمرينات ورزشي اگر بطور منظم انجام شود روي كيفيت زندگي افراد تاثير مي گذارد . ورزش سطح سلامت و كيفيت زندگي را بالا برده و سرعت انتقال و صحت فكر و تفكر و قدرت تصميم گيري و اعتماد به نفس انسان را در مسائل زندگي افزايش داده و به انسان اين فرصت را ميدهد كه بتواند صحيح و عاقلانه تصميم بگيرد و از زندگي خود لذت ببرد و مشكلات خود را حل كند . بسياري از اضطرابها ،‌نگرانيها ، دلواپسي ها و عصبانيتها و فشارهاي رواني كه مي تواند اثر منفي در كيفيت زندگي انسان بگذارد مي توان با تمرينات ورزشي و فعاليت بدني آنها را كاهش داد .

اثرات هواي تازه و آفتاب بر فعاليت هاي بدني و عمومي :
هواي تازه و آفتاب دو اثر سودمند بر روي بدن انسان دارد :
۱- موجب تحريم مغز ميشود.
۲- بر پوست بدن انسان اثر كرده و در نتيجه سوخت و ساز بدن را بهتر مي كند .
برخورد جريان هواي تازه با پوست سبب ميشود كه عرق بدن تبخير گردد و بدن در هواي گرم خنك شود . هواي تازه موجب تحريك گردش خون در مويرگهاي پوست ميشود و در نتيجه تهويه در شش ها به خوبي انجام مي گيرد به علاوه هواي تازه در تامين خواب و استراحت راحت سهم زيادي دارد.
اثرات ورزش بر روي غدد جنسي :

تمرينات بدني و فعاليت هاي جسماني كار غدد جنسي را تنظيم كرده و فعاليت آنرا تعديل مي نمايد با توجه به تحقيقاتي كه انجام شده ميتوان نتيجه گرفت كه ورزشكاراني كه در روابط جنسي و زناشوئي اعتدال را مراعات كنند از نظر فيزيلوژيكي مي توانند بدون هيچ نگراني به فعاليتهاي بدني و ورزشي خود بطور مطلوبي ادامه دهند و چون ممكن است براي بعضي از ورزشكاران اين تصور پيش آيد كه روابط زناشوئي روي تمرينات ورزشي انها اثر منفي مي گذارد . لذا چنين به نظر مي رسد كه اين مسئله بيشتر جنبه رواني دارد تا جنبه فيزيولوژيكي
جداول فصل اول

جدول هدف – روش
انجام بازي ارائه فيلم اجراي نمايش آزمايشگاه بحث گروهي مطالعه سخنراني روش
هدف
  الف –۱
  الف –۲
  الف–۳

    الف-۴
    الف-۴
  الف-۵
  الف-۶
 الف-۷

 الف-۸
 الف-۹
  الف-۱۰
  الف-۱۱

 الف-۱۲
  الف-۱۳
  الف-۱۴
  الف-۱۵

جدول فوق نشان ميدهد كه از موارد ارائه فيلم ، اجراي نمايش ، انجام بازي و مطالعه ، همچنين انجام سخنراني استفاده شده است.

جدول هدف – مكان
اداره منزل ورزشگاه دولتي ورزشگاه محلي زمين ورزش سالن ورزش مدرسه مكان
هدف
   الف –۱
   الف –۲
 الف–۳
 الف-۴
    الف-۴

  الف-۵
   الف-۶
  الف-۷
    الف-۸
  الف-۹
  الف-۱۰

  الف-۱۱
 الف-۱۲
  الف-۱۳
  الف-۱۴
  الف-۱۵
در اين جدول به مكانهاي منزل – مدرسه – سالن ورزش – زمين ورزش و همچنيني اداره اشاره گرديده است

جدول هدف – وسيله
Cd آموزشي پوستر عكس اسلايد فيلم جزوه كتاب وسيله
هدف
  الف –۱
       الف –۲
   الف–۳
  الف-۴
  الف-۴
   الف-۵
 الف-۶
 الف-۷

 الف-۸
 الف-۹
  الف-۱۰
  الف-۱۱
 الف-۱۲
   الف-۱۳
  الف-۱۴
 الف-۱۵
در جدول فوق بيشتر به جزوه توجه شده است

جدول هدف – زمان
هفته اي ۲ جلسه ۲ ساعت ۱ ساعت زمان
هدف
 الف –۱
 الف –۲
  الف–۳
 الف-۴
 الف-۴

 الف-۵
 الف-۶
 الف-۷
 الف-۸
 الف-۹

 الف-۱۰
 الف-۱۱
 الف-۱۲

 الف-۱۳
 الف-۱۴
 الف-۱۵
در جدول فوق بيشتر از ۲ ساعت ضرورتي براي ايجاد جلسات نيست

فصل دوم
محتوي آموزشی

ورزش و مقاومت بدن در برابر بيماريها :
تمرينات ورزشي و فعاليتهاي بدني در سلامت بدن و مصون سازي و ايمني بدن اهميت زيادي دارد ،‌بدن در مقابل ميكروبها به دو طريق دفاع دفاع مي كند ،‌دفاع مستقيم كه ميكروبها را از بين مي برد و دفاع غير مستقيم كه در اثر مايه كوبي ( واكسيناسيون ) ،‌ايمني در مقابل ميكروبها حاصل ميشود ،‌ دفاع مستقيم وقتي ميتواند موثر باشد كه بدن قوي و سالم بوده و در اين صورت ميكروبها در همان مرحله اول از بين مي روند و ورزش نه تنها بدن را تقويت نموده بلكه در مقابل ميكروبها و بيماريها آنرا حفظ مي نمايد.

اثرات ورزش در برابر عفونتها :
بيماريهاي عفوني در شرايطي كه فردي فقر حركتي ( عدم حركت ) دارد نيز مشاهده ميشود . اگر هدف انجام يك فعاليت تمريني ، بهبود آمادگي جسماني و سالم زيستي است به شما كمك مي كند تا در برابر بيماريهاي عفوني كه مقاومت عمومي بدنتان را كاهش داده است ، پايداري نمائيد . در شرايطي كه بدن به مقابله با يك بيماري عفوني مي پردازد ،‌فعاليت شديد تمريني شديد ، تواماً مقاومت عمومي بدن را كاهش مي دهند . پس بايد در هنگام بيماري از استراحت كافي برخوردار بود.

اثرات ورزش بر بيماري كم تحركي ( Hypokenetic ) :
عدم فعاليتهاي بدني و جسماني و ورزشي موجب بروز بيماري كم تحركي ميشود كه علائم آن شامل :
۱- استخوانها مواد معدني و پروتئيني خود را بتدريج از دست مي دهند و شكننده مي شوند.( Osteporosis )
2- عضلات بدن بتدريج لاغر ميشوند كه در نتيجه ضعف عضلاني زياد ميشود .(Atrophy )

۳- مفاصل انعطاف پذيري خودشان را از دست مي دهند . ( Loss of Flexibility )
4- ميزان ضربان قلب زياد ميشود و هر بار قلب مقدار كمتري خون به ساير ارگانهاي بدن تلمبه ميزند .
۵- ناراحتي هاي دستگاه تنفس زياد ميشود.

۶- يبوست و ساير امراض مشابه افزايش مي يابد .
۷- زخم هاي دردناك در پوست بدن ، آنهائي كه بدون حركت در رختخواب باقي مي مانند به وجود مي آيند.
پيشگيري :
بنابراين شايسته است انسان روزانه ۲۰ دقيقه به ورزشهائي كه گروه زيادي از عضلات بدن را شامل ميشوند مانند پياده روي – دوي آهسته – دوچرخه سواري آهسته – شنا – طناب زدن ، بپردازد .
اين فعاليتها نه تنها از بروز بيماري كم تحركي جلوگيري مي نمايد بلكه به انسان كمك مي كنند تا بدني سالم و تندرست داشته باشد.

اثرات ورزش بر بيماري قند يا ديابت ( Diabete )
منبع اصلي انرژي سلولهاي بدن يك نوع قند به نام گلوكز مي باشد . براي اينكه گلوكز بتواند به راحتي وارد سلوها ( بجز سلوهاي مغزي ) شود ماده اي به نام هورمون انسولين در لوزالمعده ( پانكراس ) ساخته شده و وارد خون ميشود . اين هورمون باعث تسهيل ورود گلوكز به درون سلولها ميشود . زماني كه مقدار انسولين شديداً كاهش يابد و يا اثر آن كاهش يابد بيماري قند بوجود مي آيد . به بيماري قند كه در اثر كاهش شديد انسولين بوجود مي آيد ،‌بيماري قند وابسته به انسولين ( ديابت نو A ) و به نوعي كه در اثر كاهش اثر ديابت نوع A بيشتر در كودكان و جوانان و ديابت نوع B بيشتر در افراد ميانسال و مسن و چاق بروز مي

كند . بطور كلي بيماري قند در مردان جوان بيشتر از زنان جوان ديده ميشود ولي در سنين متوسط عمر ،‌زنان بيشتر از مردان مبتلا به اين بيماري ميشوند و فشارهاي روحي و رواني و هيجانات عصبي ،‌بيماري قند موجود در بدن را ظاهر مي سازد .
ورزش و تمرينات بدني براي بيماران مبتلا به قند مفيد بوده ولي به ۲ شرط :

۱- نبايد ورزش خيلي شديد باشد .
۲- در هواي مناسب تمرينات ورزشي انجام شود.
بطور كلي اثرات ورزش در بمياري قند شامل :
۱- ورزش باعث افزايش پاسخ سلولها به انسولين و در نتيجه ورود گلوكز به سلولها ميشود.

۲- ورزش بطور مستقيم و مستقل از اثر انسولين باعث افزايش ورود گلوكز به داخل سلولها مي شود .
۳- باعث كاهش خطر بيماريهاي قلبي و عروقي ( كه در افراد ديابتي بالاست ) ميشود.
۴- وزن بدن بهتر كنترل مي شود و فشارهاي روحي و بدني كاهش مي يابد .
۵- جريان خون در تمام قسمتهاي بدن بيشتر ميشود.

۶- استفاده از رژيم غذائي مناسب شامل سبزيجات – ميوه جات – مرغ – ماهي .
۷- ورزش منظم و مرتب و سبك و ملايم مي تواند در پيشگيري از اين بيماري موثر باشد .
۸- از آنجائيكه افراد ديابتي در كنار مرض قند دچار ازدياد فشار خون و چربي خون مي شوند ،‌از اينرو ورزش هاي مداوم ميتواند از اين دو عارضه نيز پيشگيري نمايد .
اثرات ورزش بر بيماريهاي قلبي :
يكي از علل اصلي و مهم مرگ و مير در جهان ( خصوصا در كشورهاي جهان سوم و از جمله ايران ) بيماريهاي قلبي و سكته قلبي است . سكته قلبي در اثر تنگي شديد و انسداد عروق تغذيه كننده عضله قلب (‌عروق كرونر ) بوجود مي آيد . علت اصلي و مهم تنگي و انسداد عروق كرونر قلب ،‌سفت و سخت شدن جدار عروق كرونر يا تصلب شرائين ( Arthrosclerosis) است و عوامل مساعد كننده بيماريهاي عروق كرونر عبارتند از : افزايش چربي هاي مضر خون ( LDL -VLDL) افزايش فشار خون ، مصرف سيگار ، عدم تحرك ،‌ بيماري قند ،‌چاقي ، فشارهاي رواني و ارث .