۱ـ اهميت و نقش ارتباطات و مخابرات در جامعه
واكنش هر موجود زنده در برابر محيط و اجتماع خود بر اساس يك سلسله اطلاعات صورت مي گيرد و اين اطلاعات فراهم نمي گردد جز با برقراري ارتباط با محيط و همنوع خويش . بدين ترتيب هرچه امكانات ارتباطي وسيع تر و پيشرفته تر باشد دستيابي به منابع اطلاعاتي افزونتر خواهد بود و به تبع داشتن اطلاعات غني ، فرد يا جامعه را داراي پويايي و تحرك سريعتر و معقول تري مي نمايد .
دستيابي به اطلاعات صحيح ، مطمئن و سريع در اتخاذ تصميم گيري ها از اعتبار بالايي برخوردار است كه در نتيجه ، ارتباط سالمي را طالب است . غالباً برقراري ارتباط و كسب اطلاعات خارج از قلمرو مشاهده مستقيم و تماس شخصي نياز به امكانات ويژه اي دارد . از ميان طيف وسيع امكانات ارتباطي مي توان از مخابرات به مفهوم متعارف در جامعه كنوني نام برد .
صور ابتدائي ارسال خبر ، افروختن آتش و ايجاد دود برفراز كوهها ، نواختن طبل و قاصدان پياده يا سواره بوده است . اما از سال ۱۸۴۰ كه الفباي مورسي تلگراف مورد استفاده قرار گرفت پيشرفت تكنولوژي مخابرات سرعت زايد الوصفي داشته است بطوريكه امروزه مخابرات بعنوان سريعترين روش شناخته شده انتقال اطلاعات مهم و بنا بر تعبيري متضمن غناي فكري جوامع سياسي و تسريع كننده آهنگ پيشرفت در عرصه هاي گوناگون اقتصادي ، فرهنگي و اجتماعي نقش ارزشمند و والائي را نصيب خود ساخته ، بنحويكه توسعه و گسترش تكنولوژي مخابرات از جمله عوامل مهم پيشرفت و ترقي آنها قلمداد مي گردد . بعبارت ديگر تا كشوري به تكنولوژي پيشرفته مخابراتي و سيستمهاي نوين اين صنعت قرن ، دست نيابد و تجهيز نگردد به مفهوم واقعي و حقيقي به توسعه و ترقي دست نخواهد يافت و به راهيابي در قافله پرشتاب كشورهاي مترقي نائل نخواهد شد .
جدا از مطلب بالا و در واقع مهمتر از اين مسائل ، رسالت ارزشمندي است كه در جوامع بشري بر دوش مخابرات قرار گرفته و الحق مخابرات هم بخوبي از عهده آن برآمده است و آن بيدار ساختن و آگاهي دادن به ملتهاي ستمديده و عقب نگه داشته شده در راه مبارزه و مقابله با قدرتهاي زورگو و استكباري جهاني براي بدست آوردن آمال آزاديخواهي و اعمال قدرتهاي مردمي خويش است كه تجلي بارز و زنده آن در جمهوري اسلامي طليعه پيروزي انقلاب اسلامي ايران ظاهر گرديده است .
بنابر علل بالا و بسياري از دلائل ديگر امروزه ملتها بسيج شده اند تا در زمينه توليد و استفاده از تكنيكهاي پيشرفته مخابراتي ، طرحهاي گسترده و نويني را اجرا نمايند و در اين راستا شركت مخابرات استان مركزي با توجه به موقعيت حساس استان به لحاظ داشتن مجمتمع ها و مراكز عظيم صنعتي و تجاري در جهت تسهيل و تحقق موارد فوق و توسعه مخابرات ، نقش مهم و بسزايي را ايفاء نموده است .

۲ـ تاريخچه ي مخابرات اراك
تلفن شهري اراك در سال ۱۳۰۴ در اتاق كوچكي در طبقه فوقاني ساختماني واقع در دروازه حاج علينقي با هشت شماره تلفن مغناطيسي تاسيس گرديد . بعد از مدتي اداره به خيابان اميركبير انتقال داده شد و در سال ۱۳۰۶ با داشتن ۱۲۵ شماره تلفن مغناطيسي به طبقه ي فوقاني ساختمان واقع در خيابان خوانساريها تغيير مكان نمود و پي در پي به شماره هاي تلفن مغناطيسي افزوده شده تا اين كه در سال ۱۳۴۰ جمعاً داراي ۹۲۵ شماره تلفن مغناطيسي گرديد و در سال ۱۳۴۱ با نصب دوهزار شماره جديد به خودكار مبدل گرديد و در سال ۱۳۵۱ چهار هزار شماره به دو هزار شماره قبلي اضافه شد. در سال ۱۳۵۴ سه هزار شماره جديد در مركز شهر صنعتي اراك تاسيس گرديد . پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي جهش بي سابقه شبكه هاي مخابراتي آغاز شد بطوريكه در حال حاضر شهر اراك با پنج مركز پرظرفيت داراي يكصد هزار شماره تلفن مشغول بكارمي باشد. و اين درحالي است كه تعداد شماره منصوب استان نيز تا اين تاريخ(تيرماه ۱۳۸۲ ) ۲۷۷۲۲۱ شماره مي باشد .
۳ـ تأسيس شركت مخابرات استان مركزي
در سال ۱۳۷۴ با توجه به فعاليتهاي مخابراتي و توسعه روز افزون صنعت مخابرات در پهنه كشور جمهوري اسلامي ايران و پيروي از سياست تمركز زدايي، در اجراي ماده ۷ قانون تاسيس شركت مخابرات ايران ، تشكيل شركتهاي مخابرات استاني پيشنهاد شد و در تاريخ ۱/۱۱/۱۳۷۴ با تصويب اساسنامه شركتهاي استاني در كميسيون مشترك امور اداري و استخدامي و امور پست و تلگراف و تلفن و نيرو در مجلس شوراي اسلامي اين هدف محقق و در تاريخ ۱/۱۱/۱۳۷۴ توسط مقام رياست جمهوري وقت جهت اجراء ابلاغ شد.
در اين راستا درتاريخ ۱/۱/۱۳۷۵ شركت سهامي مخابرات استان مركزي، با مركزيت اراك و ادارات مخابرات شهرستانهاي ساوه ، خمين، دليجان، محلات، تفرش، آشتيان و شازند تاسيس گرديد. اين شركت داراي شخصيت حقوقي و استقلال مالي است و وابسته به شركت مخابرات ايران است ومدت شركت از تاريخ تاسيس نامحدود است.
هيات مديره شركت از يك نفر رئيس كه سمت مدير عامل را نيز خواهد داشت و دو عضو اصلي و يك عضو علي البدل تشكيل مي شود. اعضاء و رئيس هيات مديره و مدير عامل شركت توسط رئيس مجمع ( وزير پست و تلگراف و تلفن) براي مدت دو سال منصوب مي شوند و تا اعضاء و رئيس هيات مديره و مدير عامل جديد انتخاب نشده اند در سمت خود باقي هستند و انتخاب مجدد آنان نيز بلامانع خواهد بود. رئيس هيات مديره و مديرعامل و اعضاي هيات مديره از بين اشخاص متعهد كه داراي تحصيلات عالي بوده و در يكي از سازمانهاي اداري كشوري يا بنگاههاي صنعتي سابقه خدمت مديريت داشته باشند منصوب خواهد شد.
موضوع و هدف شركت، عبارت است از تاسيس و توسعه شبكه و تاسيسات مخابراتي در حوزه عملياتي شركت و نگهداري و بهره برداري از آن در قالب تحقق اهداف و برنامه هاي وزارت پست و تلگراف و تلفن و شركت مخابرات ايران و انجام وظايف و اختيارات مقرر در قانون تاسيس شركت مخابرات ايران در حوزه استان مركزي و اجراي تكاليف شركت مخابرات در مواردي كه تفويض اختيار مي شود.آن قسمت از فعاليت شركت مخابرات ايران در بخش ارتباطات بين شهري و بين المللي اعم از تاسيس، توسعه، نگهداري و بهره برداري مراكز بين شهري (اس .تي. دي) ايستگاههاي ماهواره اي و مايكروويو و غيره و نيز متعلقات آن همچنان تحت مسئووليت و كنترل شركت مخابرات ايران است.

۴ـ تشكيلات كلي شركت مخابرات
معاونت توسعه و مهندسي
اين معاونت تحت سرپرستي مديريت شركت مسئوليت اجراي برنامه ها و طرحهاي ابلاغ شده پروژه ها ،توسعه و تأسيس شبكه ها و تأسيسات ارتباطي استان را با رعايت صرفه و صلاح شركت مخابرات و استاندارد ها ،و همچنين مراقبتهاي لازم را در اجراي بموقع طرحها ودستور العمل و نقشه هاي فني و جمع آوري اطلاعات و ارائه پيشنهاد در زمينه توسعه مورد نياز آتي ارتباطات استان را عهده دار مي باشد .
مديريت مخابرات مركز استان
اين مديريت مسئوليت كنترل و نظارت برحسن علميات اجرايي نگهداري مراكز تلفني، تلفن راه دور ،اطلاعات تلفني ، امورمشتركين و متقاضيان ، واگذاري خطوط ، نظارت بر واحدهاي مخابرات پيمانكاري و توابع مركز استان و اجراي سياستهاي جاري در واحد نگهداري سيستم هاي مخابراتي را عهده دار مي باشد .
مديريت اداري و تداركاتي
اين مديريت مسئوليت انجام صحيح امور مربوط به عمليات اداري و تداركاتي را مطابق با ا صول و موازين قانوني ، نظارت درتهيه اجراي صحيح و دقيق مقررات و آيين نامه هاي استخدامي و پرسنلي و كنترل قراردادها را عهده دار بوده و بر گردش صحيح و پيشرفت انجام امور تحت مسئوليت و كارمندان مربوطه ، سرپرستي و نظارت مي نمايد .
معاونت نگهداري و بهره برداري
اين معاونت مسئوليت كنترل ونظارت برحسن انجام عمليات و پيشبرد امور مربوطه دركليه زمينه هاي نگهداري و پشتيباني فني عمليات ارتباطات شهري و راه دور ماهواره ، نگهداري و نوسازي شبكه هاي مخابراتي ، كابلهاي ارتباطي واختصاصي ، فيبر نوري و پي . سي . ام و تعميرات تجهيزات مخابراتي در سطح استان را با هماهنگي مقام مافوق عهده دار مي باشد .

مديريت مالي و اقتصادي
اين مديريت مسئوليت گردش صحيح عمليات مالي شركت را مطابق با اصول علمي و موازين قانوني و حصول اطمينان از صحت عمليات انجام شده ، بررسي حسابهاي نهايي ترازنامه و سود و زيان استان ، كنترل موجودي نقدي و تامين پرداختهاي قانوني و هدايت ستادي مسئولين واحدهاي مختلف را به عهده دارد .
واحد بازرسي و رسيدگي به شكايات (تلفن ۲۲۴۴۴۴۱ )
بررسي و رسيدگي به شكايات واصله از اشخاص حقيقي و حقوقي و پيگيري مراتب صحت و سقم موارد شكايات تا اخذ نتيجه نهايي و پاسخگويي لازم به عهده واحد بازرسي مي باشد همچنين مشتركين جهت پيگيري و كشف مزاحمت تلفني مي بايست به اين واحد مراجعه فرمائيد .
واحد روابط عمومي
اين واحد از طريق شماره تلفن ۲۲۴۴۴۱۱ و۱۳۵ آماده دريافت نقطه نظرات ، پيشنهادات و انتقادات مردمي در رابطه به مسائل مختلف مربوط به شركت مخابرات استان مركزي مي باشد .

۶ـ خدمات قابل ارائه در مراكز تلفن

۱- پاسخگوئي به مشتركين در هر مركزبر اساس پيش شماره(سه رقم سمت چپ)تلفن ثابت مي باشد.

۲- كليه درخواست هاي متقاضيان بشرح زير در مراكز مخابراتي انجام مي شود:
ثبت نام تلفن،انسداد صفر دوم تلفن،تغيير مكان و تغيير نام تلفن،اصلاح نام و نشاني مندرج در قبوض،صدور ريز مكالمات تلفن بين شهري وخارجه،رسيدگي به شكايات كاركرد غير متعارف تلفن،قبول درخواست تلفن همگاني استيجاري،نحوه استفاده از سرويسهاي ويژه،تسويه بدهي و…

۷ـ سيم كشي

سيم كشي به دو صورت انجام ميشود:
سيم كشي خارجي:

۱- اين نوع سيم كشي از وظايف شركت مخابرات بوده و تا درب ورودي ساختمان مشترك كشيده ميشود.

۲- مخابرات به منظور توسعه تلفني ناچار به سيم كشي روي ساختمانها بوده وحسب اجازه قانوني داراي اين اختيار است،حتي اگر تلفن مورد درخواست متعلق به ساختمان متقاضي نباشد سيم كشي انجام مي شود.لذا ضروري است در اين زمينه با پيمانكاران شركت مخابرات همكاري شود.

۳-بمنظور مراقبت از روبناي ساختمان احداثي خود و نيز حفظ زيبايي آن و نصب نشدن كابلهاي مخابراتي كه با كوبيدن پيچ وبست انجام ميشود،مي توانيد هنگام ساختمان سازي نسبت به تعبيه لوله داخلي بشرح مشخصات فني ذيل اقدام فرماييد.
– لوله پليكا به قطر ۳سانتي متر انتخاب شود.

– جعبه تقسيم در محل ورودي ساختمان نصب شود.
– محل نصب لوله در منازل جنوبي ۵/۲ الي ۳ متر از سطح زمين فاصله داشته باشد.

۴- در صورتيكه قصد تخريب ساختمان خود را داريد،به منظور جابجايي منصوبات وپيشگيري از خسارات احتمالي به مركز مربوطه مراجعه ومراتب را كتبا”اعلام كنيد.

سيم كشي داخلي:

به منظور استفاده بهينه از خدمات مخابراتي و پيشگيري از خرابي هاي احتمالي ،رعايت موارد ذيل در سيم كشي داخل ساختمان ضروري است:

۱- از كابلهاي استاندارد با روكش مقاوم استفاده شود.

۲- از كابلهاي يك تكه ،سالم و بدون آسيب ديدگي استفاده شود.

۳-مسير سيم كشي تلفن،حتما”بايستي از برق مجزا باشد،زيرا اجراي اين كار باعث بروز مشكلات زير مي شود:
الف) بر كيفيت مكالمه شما تأثير نامطلوب دارد.
ب) در صورت اتصال خطوط برق و تلفن،دستگاه تلفن و تجهيزات ارتباطي شما در مخابرات دچار آسيب ديدگي مي شود و خسارت مالي براي صاحب تلفن بوجود مي آورد.

 

۴- در ابتداي كابل ورودي شركت مخابرات به ساختمان،پريز تلفن(در ساختمانهاي تك واحدي)و ترمينال مناسب در محفظه داراي قفل(در مجتمعها)را در مكاني خشك و فاقد رطوبت نصب كنيد.

۵- بهتر است از نصب پريز تلفن در محل هايي كه رطوبت دارد،خودداري كنيد.

۸ـ تلفن همگاني
درخصوص تلفنهاي همگاني به موارد ذيل توجه فرمائيد:
۱-كيوسك وتلفن همگاني متعلق به خودشماست،ازواردآوردن خسارت به آن اكيدا”خودداري كنيد.
۲- نصب هرگونه پوستر يا اطلاعيه برروي كيوسك و تجهيزات مخابراتي اكيدا” ممنوع مي باشد.
تلفن همگاني استيجاري :

اين نوع تلفن در صورت تقاضا و وجود امكانات به كليه مغازه ها، مجتمع ها، كارخانه ها، مدارس و…… مطابق شرايط زير توسط مركز تلفن مربوطه واگذار مي شود.
مدارك لازم :
۱- تكميل فرم درخواست.
۲- همراه داشتن مدارك شناسائي معتبر( شناسنامه يا گذرنامه يا گواهينامه).
۳- تاييد نياز تقاضا كننده از طرف مخابرات.
۴- تنظيم قرارداد تلفن همگاني استيجاري.
۵- ارائه سفته يك ميليون ريالي بعنوان تضمين پرداخت كاركرد.
ضمنا” تهيه دستگاه تلفن به عهده خود متقاضي بوده و سهم” مخابرات” و متقاضي از در آمد حاصله ، در قرارداد تعيين مي شود.
۹ـ سرويسهاي ويژه تلفني

در حال حاضر تعداد شش سرويس ويژه تلفني ذيل براي تمامي مشتركين بصورت رايگان فعال شده است(بجز سرويس مكالمه كنفرانسي كه هزينه استفاده از آن در هر دوره دو ماهه ۲۴۰۰ ريال است)كه متقاضيان مي توانند با مراجعه به مركز مربوطه نحوه استفاده از سرويس مورد نظر را جويا شوند.

۱- انتظار مكالمه
۲- شماره گيري سريع
۳- مكالمه كنفرانس سه نفره
۴- انتقال مكالمه

۵- بيدار باش
۶-انتقال خط اشغال به خطوط ديگر

۱۰ـ عوامل قطع تلفن توسط مخابرات:
۱-قطع توسط آبونمان: در صورت عدم پرداخت صورتحساب در مهلت مقرر.
۲- قطع توسط امور مشتركين : در صورت سوء استفاده از تلفن و ايجاد مزاحمت براي مشتركين ديگر.

۳- بدلايل فني: در صورت تقويت شبكه و بازسازي و نوسازي سيمها و كابلهاي فرسوده و كابل برگردان.
۴- قطع به علت دخالت در سيم كشي و منصوبات و تغيير مكان غير مجاز و گرفتن انشعاب و غيره.
۵-قطع به درخواست مراجع ذيصلاح مانند دارايي يا مقام قضائي و……..
۶- قطع بدليل عدم قرار گرفتن صحيح گوشي روي دستگاه تلفن .

۷- قطع به علت خرابي داخلي.
۸- قطع توسط واحد بازرسي به دليل استفاده از تلفن بي سيم با برد بيش از ۳۰۰ متر

۱۱ـ مركز اطلاعات۱۱۸
اين مركز بعنوان شبكه اطلاع رساني كه در نوع خود تنها شبكه موجود وبه منظور ارائه شماره تلفن مشتركين به صورت مكانيزه به متقاضيان مشغول به خدمتگذاري ميباشد.براي اينكه اطلاع رساني به صورت مطلوب انجام پذيرد،شايسته است تاشهروندان محترم در هنگام ارتباط با مركز ۱۱۸به نكات ذيل عنايت كامل داشته باشند:

۱- كد اپراتوري كه با آن تماس مي گيريد حفظ كنيد.
۲- نام كامل و حدود آدرس مورد درخواست لازم است.
۳- مركز اطلاعات ۱۱۸ آدرس تلفن را در اختيار كسي نمي گذارد.

۴- مركز اطلاعات ۱۱۸ فقط با اطلاعات مشتركين كه بنا به درخواست متقاضي مجاز به ارائه اطلاعات مي باشد را ارائه مي نمايد.
۵- لطفا” شماره مورد نظر را در دفتر تلفن خود يادداشت تا در موارد ديگر ازآن استفاده كنيد.

۱۲ـ دبيت كارت(DEBIT CARD )
از مدتها قبل كارتهاي تلفن در مخابرات رايج استبدين شكل كه با وارد كردن كارت در دستگاه تلفن خاص خود از طريق مدار الكترونيكي داخل كارت،اطلاعات مبني بر شارژ بودن آن به دستگاه تلفن منتقل شده ودستگاه پس از مطمئن شدن از وجود اعتبار كارت اجازه برقراري ارتباط را به شخص مي دهد اخيرا” كارتهايي تحت عنوان DEBIT CARD طراحي شده كه روي آن يك شماره PASS WORD وجود دارد كه شخص ميتواند از هر تلفني در شهر مربوطه كه بخواهد ابتدا كد ۱۳۲كه مربوط به خدمات DEBIT CARD مي باشد را بگيرد پس از آن بايستي شماره رمز خود را وارد نمايد تا سيستم اجازه گرفتن شماره را به اينترنت بدهد در صورت درست بودن رمز، شخص مي تواند با هر شماره تلفني كه مي خواهد ارتباط برقرار كند كه هزينه مكالمه از اعتبار كارت كسر مي گردد و هيچ هزينه اي براي خط تلفني كهتوسط آن تماس گرفته شده در برندارد.

 

۱۳ـ خدمات اينترنت :
اداره ارتباطات ديتاي شركت مخابرات استان مركزي درحال حاضر با داشتن ۲۶ نقطه اصلي اتصال به اينترنت ، آمادگي ارائه سرويس به كليه متقاضيان در اراك و شهرستانهاي تابعه را دارد .
بمنظور فعال نمودن بخش خصوصي ، شركت هايي كه در زمينه هاي ارائه خدمات رايانه اي و اطلاع رساني فعاليت دارند، مي توانند از طريق عقد قرارداد با شركت مخابرات ، خطوط پرظرفيت را پس از اخذ مجوز مطابق با تعرفه هاي مربوطه اجاره نموده و متقاضيان تك كاربر نيز مي بايست با مراجعه به اين شركت ها و عقد قرارداد داخلي و دريافت كارت از خدمات مورد نظرشان استفاده نمايند.

نشاني : اراك – خيابان جانبازان – ساختمان معاونت نگهداري و بهره برداري – اداره ارتباطات ديتا

۱۴ـ تلفن گوياي ۱۳۵
اين سيستم كه بصورت شبانه روزي در اختيار مردم شريف استان مي باشد علاوه بر معرفي كليه خدمات مخابراتي اعم از امور مربوط به تلفن هاي ثابت و همراه و سرويسهاي متنوع و مختلف مخابراتي قادر خواهد بود با استفاده از كلمه ي رمزي كه در اختيار مشترك قرار داده مي شود وي را از آخرين رقم كاركرد تلفن و ميزان بدهي خود مطلع نموده و در صورت داشتن دستگاه دورنگار و يا رايانه شخصي ريز مكالمات تلفن خود را در منزل و يا محل كار دريافت نمايد.
شايان ذكر است مشتركين محترم مي توانند كلمه ي رمز خود را از آبونمان مراكز تلفني

مربوطه اخذ نموده و در صورت نداشتن دستگاه دورنگار و يا رايانه به دفاتر خدمات ارتباطي ذيل مراجعه فرماييد.
۱- دفتر خدمات ارتباطي ۵۴۸۱۰:خيابان شريعتي،تقاطع خيابان كوي گردو
۲- دفتر خدمات ارتباطي ۵۴۸۱۱:خيابان قائم مقام،بعد از تقاطع ادبجو
۳- دفتر خدمات ارتباطي ۵۴۸۱۲:خيابان دانشگاه ،ابتداي خيابان قيام

۴- دفتر خدمات ارتباطي۵۴۸۱۸:خيابان شهيد رجائي،روبروي شيريني سراي مركزي
۵- دفتر خدمات ارتباطي۵۴۸۱۹:كوي قائم،خيابان فارابي،سمت چپ بازارچه

۱۵ـ جايگاه اينترنت www.tci arak.ir
وب سايت اين شركت بر روي شبكه جهاني با آدرسwww.tci arak.ir فعال و راه اندازي گرديده است. اين سايت با هدف ايجاد كارآمدي بيشتر در نظام اطلاع رساني مخابراتي استان و ارائه اخبار و اطلاعات و مطالب مفيد مخابراتي،طراحي و اجرا شده است. امكانات وب سايت شامل دو بخش است.بخشي از امكانات نياز به رمز عبور دارند كه با استفاده از آن مشتركين مي توانند پس از اخذ كلمه رمز خود از آبونمان مراكز تلفني مربوطه كه يك عدد شش رقمي مي باشد بعنوان رمز عبور از آن استفاده نمايند.جهت امنيت در مشاهده ريز مكالمات و صورتحساب تلفن،برنامه هاي وب سايت طوري نوشته شده اند كه مشترك با وارد كردن شماره تلفن خود در قسمت نام كاربري و رمز عبور در قسمت گذر واژه در صفحه اصل وب سايت فقط اجازه رويت ريز مكالمات و صورتحساب شخص يا اشخاص ديگري را ندارند.
بخش دوم امكانات شامل اطلاعات مربوط به آشنايي با كليه خدمات مخابراتي اعم از تلفن هاي ثابت و همراه و همچنين سرويس هاي مخابراتي مي باشد.

۱۶ـ شبكه چيست؟
شبكه كامپيوتري مجموعه اي از كامپيوترهاي شخصي (pcs ) و ديگر دستگاهها(مثل چاپگر،مودم،اسكنروغيره) است كه از طريق كابل،خطوط تلفن،خطوط بي سيم،خطوط فيبر نوري وغيره به يكديگر متصل شده اند و قادر به برقراري ارتباط و اشتراك منابع با يكديگر هستند.

شبكه از لحاظ بزرگي و وسعت متفاوت بوده و ممكن است محدود به يك اتاق و يا به گسترگي جهان شوند. به شبكه اي كه در يك محدوده جغرافيايي كوچك، كامپيوترها را به هم اتصال داده اصطلاحاLAN يا شبكه محلي گفته مي شود.شبكه گسترده ياWAN مجموعه اي از ابزارها و شبكه هاي محلي است كه در يك محدوده جغرافيايي وسيع گسترده شده اند و اين شبكه ها اكثرا از حطوط پر سرعت چون فيبر نوري،خطوط بي سيم و غيره استفاده مي كنند. يكي از آشناترين مونه هاي شبكه WAN اينترنت است.

امروزه فناوريهاي LAN متعددي وجود دارند كه معمولترين آنها اترنت و اترنت سريع است البته يك شبكه ممكن است تركيبي از چند فناوري باشد.شبكه هاي اترنت و اترنت سريع مشابه يكديگر عمل مي كنند و تفاوت عمده آنهادر سرعت انتقال داده هاست. شبكه اترنت از سرعت ۱۰ مگا بيت در ثانيه و اترنت سريع از سرعت ۱۰۰ مگا بيت در ثانيه بهره مي گيرند.

در شبكه، داده هاي منتقل شده بين دستگاهها و كامپيوترها به صورت بسته هاي كوچكي از پالسهاي الكتريكي است كه اصطلاحا packet ناميده مي شوند. هر بسته حاوي آدرس فرستنده و آدرس گيرنده بوده و با استفاده از اين آدرس ها، داده به مقصد مي رسد. شبكه هاي اترنت و اترنت سريع از پروتكلي با نام CSMA/CD جهت تبادل داده ها استفاده مي كنند. اين پروتكل، تنها به يك دستگاه در هر لحظه اجازه برقراري ارتباط مي دهد. زماني كه دو دستگاه سعي مي

كنند به طور همزمان از شبكه استفاده كنند يك collision (برخورد) بين بسته هاي ارسالي اتفاق مي افتد و اين برخورد توسط ابزارهاي فرستنده تشخيص داده مي شوند، لذا دستگاههاي فوق ارسال داده ها را متوقف مي كنند و يكي شروع به ارسال داده مي كند و ديگري منتظرمي ماند تا نوبت به او برسد.

فوايد شبكه سازي:
شما مي توانيد در يك شبكه اطلاعات و منابع را به اشتراك بگذاريد، كه فوايد زير را به دنبال دارد:
• به اشتراك گذاشتن دستگاههاي جانبي گرانقيمت نظير چاپگرها در شبكه.
• انتقال داده ها بين كاربران بدون استفاده از فلاپي ديسك يا CD .
انتقال فايل ها از طريق شبكه، كاربر را از فرايند كپي كردن فايل ها روي فلاپي ديسك يا CD و سپس كپي مجدد روي كامپيوتر مقصد بي نياز مي كند و در نتيجه در زمان صرفه جويي مي شود.

• متمركز ساختن برنامه هاي كليدي.
از آنجايي كه اكثر كاربران مايلند تا به طور همزمان از برنامه هاي مالي و حسابداري استفاده كنند مي توانيد اين برنامه ها را به صورت متمركز در آوريد.
• تهيه نسخه پشتيبان از فايل ها به طور خودكار.

بدين ترتيب كه به يكي از كامپيوترهاي شبكه مسئوليت تهيه پشتيبان از فايل هاي مهم كامپيوترهاي شبكه را بدهيد تا اين كار به طور خودكار انجام گيرد و علاوه بر اطمينان از ايمن بودن اطلاعات، در زمان نيز صرفه جويي كنيد.
در يك شبكه WAN منابع و اطلاعات در يك محدوده جغرافيايي وسيعتربه اشتراك گذاشته مي شوند اين موضوع علاوه بر فوايد ذكر شده نتايج زير را نيزبه دنبال دارد:

• ارسال نامه هاي الكترونيكي E-mail براي تمامي اعضاي شبكه.
اين كار،سريع با هزينه اندكي صورت مي گيرد.

• امكان انتقال فايل ها از مكان هاي مختلف و اتصال كامپيوتر خانه به شبكه محل كار خود.
• شبيه سازي ويژگيهاي اينترنت با پياده سازي استانداردها و قابليت هاي اينترنت در شبكه WAN .
بررسي اجزاي لازم براي ايجاد يك شبكه محلي(LAN ) براي ساخت يك شبكه محلي كوچك مثل يك شبكه خا نگي،شما به ابزارهاي زير نياز داريد:
الف: كارت رابط شبكه ( NICياNetwork Interface Card )

تمامي كامپيوترهاي شخصي براي به شبكه نياز به كارت شبكه(NIC ) دارند درهنگام انتخاب كارت شبكه كه گاهي آن راNetwork Adapter Card نيزمي نامند، توجه به نكات زير لازم است:

– سرعت كارت شبكه وتطابق آن با نوع شبكه شما « اترنت يا اترنت سريع»
– نوع رابطي كه شما نياز داريد: BNC براي كابل هم محور يا براي كابل زوج به هم تابيده
– نوع شكاف موجود در كامپيوتر شخصي شما(PCI ياISA ) كه امروزه اكثر كارتها از نوع PCI هستند.
برخي از كارتهاي شبكه دو سرعته هستند يعني شما مي توانيد آن را هم به هاب اترنت و هم هاب اترنت سريع متصل كنيد.به طور كلي به ابزارهاي دو سرعته اصطلاحا auto-negotiating گفته مي شود.

ب: هابها و سوئيچها
كامپيوترهاي شخصي، چاپگرها و غيره از طريق هاب به يكديگر متصل مي شوند. هاب در واقع يك تكراركننده است.زيرا داده هايي را كه دريافت مي كند براي تمام درگاهها تكرار مي كند اين موضوع باعث افزايش غير ضروري ترافيك شبكه مي شود. چرا كه داده ها به طور يكسان به كل دستگاههاي موجود در شبكه فرستاده مي شوند و سپس گيرنده مورد نظر، آنها را از شبكه مي گيرد. البته اين موضوع در شبكه هاي كوچك چندان مشكل زا نيست، اما در شبكه هاي بزرگتر توصيه مي شود به جاي هاب از سوئيچ استفاده شود تا ترافيك را كاهش دهد.
ج: كابل( Cable )

كابل هاي هم محور:
قبل از رواج كابل هاي زوج به هم تابيده، اين نوع كابل ها در شبكه هاي اترنت به كار مي رفتند. نمي توان از كابل هم محور در شبكه هاي اترنت سريع استفاده كرد، در كابل كشي هم محور علاوه بر كابل، بايد از اجزاي زير نيز استفاده شود:
BNC Cable : اين جزء در انتهاي كابل هم محور نصب مي شود تا امكان اتصال كابل را با ساير اجزا فراهم آورد.
BNC Y Connector : براي اتصال كارت شبكه به كابل به كار مي رود.

BNC Terminator : اين بخش در دو انتهاي آزاد كابل به كار مي رود تا كابل شبكه كاملا بسته شود .در چنين شبكه اي، در صورت آسيب ديدن بخشي از كابل، كل شبكه از كار خواهد افتاد. همچنين براي ايجاد تغييراتي در شبكه مثل اضافه كردن يك كامپيوتر جديد، بازهم تا اعمال اين تغييرات، شبكه غير قابل استفاده مي شود.
كابل هاي زوج به هم تابيده :
امروزه كابل هاي زوج به هم تابيده به دليل سادگي در مصرف و انعطاف پذيري زياد، جايگزين كابل هاي هم محور شده اند، لذا اكثر تجهيزات شبكه هاي اترنت و اترنت سريع فقط داراي درگاههاي مخصوص اين كابل هستند.

براي ساخت يك شبكه كوچك با اين نوع كابل، كافي است شما تمامي كامپيوترها را با اين كابل ها به ابزاري به نام هاب( hub ) يا سوئيچ( switch ) متصل كنيد. در چنين شبكه اي در صورت آسيب ديدن يا قطع يكي از كابل ها، ساير قسمتهاي شبكه به فعاليت خود ادامه مي دهند
و فقط آن بخش از شبكه از كار مي افتد. همچنين امكان ايجاد تغييرات در شبكه بدون تأثير بر عملكرد آن وجود دارد.
مؤسسه استاندارد ANSI/EIA انواع كابل هاي زوج به هم تابيده را در دسته هاي categories) يا به اختصار (CAT طبقه بندي كرده اند:

كاربردهاي معمول حداكثر نرخ انتقال داده دسته (category)
كابل تلفن هاي معمولي(post) كمتر از ۱Mbps CAT 1
سيستم كابل كشي شبكه هاي IBM 4 Mbps CAT 2
شبكه هاي اترنت ۱۶ Mbps CAT 3

امروزه كاربرد چنداني ندارد. ۲۰Mbps CAT 4
اترنت و اترنت سريع ۱۰۰Mbps CAT 5
سيستم هاي ارتباطي بسيار پر سرعت ۲۰۰-۲۵۰ MHZ CAT 6

در شبكه هاي اترنت از كابل هاي CAT3 وCAT5 استفاده مي شود. اما بهتر است از كابل هاي CAT5 استفاده كنيد تا امكان ارتقاء به شبكه اترنت سريع وجود داشته باشد. براي اتصال كابل CAT3 وCAT5 به كامپيوتر يا هاب از سوكت RJ-45 استفاده مي شود.معمولا براي كابل هاي CAT1 كه براي اتصال تلفن هاي معمولي به پريز به كار مي رود، از سوكت RJ-11 استفاده مي شود.
شبكه كامپيوتر در مخابرات:

كامپيوترهاي شركت مخابرات از طريق يك شبكه محلي با هم ارتباط دارند براي اينكه كامپيوترها بتوانند يكديگر را بشناسند بايد براي هر كامپيوتر يك كارت شبكه گذاشت و هر كامپيوتررا بصورت يك node تعريف كرد. كه فرم تعريف يك node به صورت زير است:
Start setting controlpanel
network connection local area conection
properties general كليك راست

سپس گزينه Internet protocol (Tcp/Ip) انتخاب مي كنيم بعد properties سپس گزينه use the flowing Ip address را انتخاب كرده بعد در پايين همان صفحه عبارتهايي بصورت زير خواهد بود:
۱۹٫ ۱۳۱٫ ۲۵۴٫ ۱۶۹ :Ip address
0 . 0 . 255. 255 :Sub net mask
. . . :Default geteway

در قسمت Ip address به عنوان مثال عدد ۱۹ نشاندهنده node computer وعدد۱۳۱ از سمت راست عدد۱ شماره Hub ، عدد۳ شماره طبقه وعدد۱ شماره اداره مي باشد.قسمتهاي بعدي بطور ثابت هستند ودر آخر همه راok كرده.
براي اينكه ببينيم كامپيوتر ما server و يا كامپيوترهاي ديگر را مي شناسد بدين صورت عمل مي كنيم:
Start Run

ودر قسمت open عبارتي با توجه به مثال بالا به اين صورت مي نويسيم ping 169.254.131.21 و سپس ok مي كنيم(عدد ۲۱ شماره كامپيوتري است كه بايد شناسايي شود) در اين هنگام اگرجواب Replay باشد يعني آن node را مي شناسددر غير اينصورت Request مي دهد كه دليل بر پيدا نكردن آنnode است.
براي اينكه بتوانيم از اطلاعات node ديگر استفاده كنيم ابتدا:

 

Start search computer or people Acomputer on the network 169.254.131.21 search
در اين حالت كامپيوتر را پيدا كرده و روي آن كليك كرده ودر اين حالت هر درايو يا folder اي كه در كامپيوتر مبدأshare شده باشد براي ما قابل استفاده است.
طريقه share كردن :

بر روي درايو مورد نظر كليك راست كرده گزينه sharing and security را انتخاب كرده ودر برگه sharing گزينه ي If you understand the risk but still want to share the root of the drive,click here.
را كليك كرده و سپس گزينه share this folder on the network تيك زده وok مي كنيم .براي خارج شدن از حالت share مي توان تيك اين گزينه را برداشت.