چکیده

انتخاب تامین کننده جزء مهم یک زنجیره تامین است که در سالهای اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است. زمانیکه انتخاب تامینکننده مربوط به زنجیره تامین محصولات کشاورزیخصوصاً( میوه ها و سبزیجات) است، از اهمیت ویژهای برخوردار میشود، زیرا این محصولات مدت زمان ماندگاری بالایی ندارند و باید با کیفیت بالا و به موقع در دسترس مصرف کنندگان قرار گیرند. مجموعه داده شبکه تامینکنندگان مورد استفاده در این مقاله، برای یک گروه از تامینکنندگان محصولات کشاورزی (میوه و سبزیجات)، بدست آمده است. دادهها بر اساس معیارهای مد نظر مشتری و معیارهای اجرایی جمع آوری شده است. شناسایی و انتخاب بر اساس سنجه مرکزیت و قدرتمندی اعضای شبکه انجام میشود، که در نهایت، بر اساس الگوریتم اجرا شده در نتلوگو موفق به شناسایی بهترین تامینکننده خواهد شد.

کلمات کلیدی: زنجیره تامین، انتخاب تامینکننده، شبکه اجتماعی، نتلوگو.

مقدمه

از عوامل مهم بقا در محیط پر رقابت امروزی، کاهش هزینههای تولید محصول می باشد. انتخاب تامینکنندگان مناسب میتواند به شکل قابل ملاحظهای هزینههای خرید را کاهش و قابلیت رقابت پذیری را افزایش دهد(جعفرنژاد و همکاران، .(۶۸۸۶ ارزیابی و انتخاب تامینکنندگان یک مساله چند معیاره پیچیده با فاکتورهای گوناگون در سیستم مدیریت زنجیره تامین است(دی و همکاران، .(۲۰۱۲ عملکرد مثبت بخش خرید تاثیر مستقیم بر کاهش هزینهها ، افزایش سودآوری و بقای یک زنجیره تأمین دارد که ارزیابی و انتخاب تأمینکنندگان یکی از وظایف عمده بخش خرید در یک زنجیره تامین میباشد.

فرایند زنجیره تامین محصولات کشاورزی شامل زنجیرهای از معاملات و فعالیتهای منطقی است. ایجاد مدیریت زنجیره تامین و انتخاب تامین کننده مناسب برای تسهیل روند معاملات ، مبادلات و حذف فعالیتهای منطقی غیرضروری زنجیره تامین محصولات کشاورزی مهم و ضروری است(باو و همکاران، .(۲۰۱۲

در گذشته تصمیم گیری مدیران شرکتها درون شرکت بر روی فعالیتهای شرکت متمرکز بود. در چنین شرایطی سعی میشد که با یکپارچه سازی فعالیتهای درون شرکت که به ظاهر از هم جدا هستند، تصمیمات بهتری اتخاذ گردد که منجر به صرفه جویی بیشتر در هزینه ها و ارائه خدمات بهتر به مشتری می شد. در سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ استراتژی اکثر شرکتها حفظ مشتری بود به گونه ای که با افزایش تقاضا برای محصولات جدید شرکتها بایستی انعطاف پذیری خود را حفظ مینمودند. با افزایش قابلیت تولید در دهه ۹۰، مدیران بیشتر بر ورودیهای خود جهت پاسخگویی به نیاز مشتری متمرکز شدند. بدین ترتیب توجهها به سمت عرضه و استراتژی منبعیابی هدایت شد. در چنین شرایطی زمان، مکان، چگونگی ارائه محصول به مشتری در حجم دلخواه او و با هزینه مناسب نیز مورد توجه قرار گرفت. این دو روند به همراه رقابت شدید در بازار و شکل گیری صنایع مختلف تولیدی و پیدایش تکنولوژیهای جدید اطلاعاتی منجر به نگرش زنجیره تامین شد(زارعی، .(۶۸۸۶ با چنین رویکردی، هر یک از قدمهای مربوط به تهیه مواد اولیه تا تحویل محصول نهایی بایستی بعنوان یکی از حلقههای زنجیره تامین دیده شود که در آن تامینکنندگان مواد، تولیدکنندگان، کانالهای توزیع و مشتریان در نظر گرفته شده است، که البته مدیریت آن یک چالش جدی محسوب می شود(باو و همکاران، .(۲۰۱۲

زنجیره تامین درخصوص کالاهایی با مشخصه فصلی و عمر کوتاه مانند محصولات کشاورزی از نوع میوه و سبزیجات خیلی زود فاسد می شوند و نگهداری آنها مشکل است، همواره یکی از با اهمیتترین و چالش برانگیزترین مباحث مدیریتی در زمانهای مختلف بوده است(باو و همکاران، .(۲۰۱۲ یکی از این چالش ها مسئله انتخاب تامین کننده به منظور دسترسی به موقع و بدون نیاز به انبار کردن (جز در مواردی خاص) است.

بسیاری از آثار پژوهشی، به پیشنهاد طرح برای انتخاب تامین کننده مدیریت زنجیره تامین پرداخته اند و روش های کاربردی بسیاری ارائه کردهاند که بسیار مورد استفاده قرار میگیرند، ولی ارتباط بین تامینکنندگان و اثر این ارتباط اغلب نادیده گرفته میشود. در مقاله حاضر، تجزیه تحلیل بر روی یک شبکه ۶۱ نفری از تامین کنندگان محصولات

۱ دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات- تجارت الکترونیک، fasihi.mahboubeh@gmail.com

۲ عضو هیأت علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد، amiafsar78@gmail.com

کشاورزی شهرستان تنکابن انجام شدهاست. مبنای کار مجموعه دادههای بدست آمده بر اساس امتیازدهی به معیارهای در نظر گرفته شده است