استفاده از DNA نوترکیب به منظور اصلاح ساختار ژنتیکی گیاهان، حیوانات و میکروبها و نیز قابلیت کلونی سازي سلولها امروزه مورد توجه بسیار است. علاوه بر توجه زیاد تکنولوژیستها بر استفاده از این تکنیک در زمینه علم پزشکی انسانی، اما کابرد گسترده تر آن در زمینه محصولات کشاورزي و صنایع غذاي میباشد. در این خصوص چالش مهمی که مطرح است نگرانی هاي مربوط به خطرات احتمالی و ناشناخته مخصوصا در زمینه اصول اخلاقی این تکنولوژي است.

اصول اخلاقی مرتبط با صنایع غذایی و بیوتکنولوژي کشاورزي حاصل واکنشهاي اخلاقی شخصی، رسوم سنتی و ارزشهاي خاص گروهی اجتماعی در حیطه هنجارها و قوانین اجتماعی و عمومی است. لذا در این مقاله مروري بر اصول و عقاید مصرف و کیفی سازي استفاده از بیوتکنولوژي کشاورزي است. اینها شامل روشهایی است که بیوتکنولوژي بر ایمنی و قابلیت دسترسی بر مواد غذایی، عدالت و تساوي حقوق در سیستم هاي تولید و توزیع مواد غذایی اثر میگذارد.

واژگان کلیدي:DNA نوترکیب ، بیوتکنولوژي کشاورزي، صنایع غذایی

مقدمه

افزایش تحقیقات در ارتباط با تولید و عرضه محصولات اصلاح شده ژنتیکی، مسائل مربوط به قوانین و ارزیابی سلامت این محصولات را به سرعت گسترش داده است. بدون شک در آینده با کشف ژنهاي مطلوب از طرفی و ابداع روشهاي کاراتر دستور دهی ژنتیکی، راه براي تولید هرچه بیشتر این محصولات باز خواهد شد. در این بین ارزیابی و ارائه خطرات این محصولات که به نوعی ایمنی اخلاقی آنها را در پی دارد نیز ضروري به نظر میرسد. چرا که نگرانی هایی در مورد اثر سوء مصرف این فرآورده ها بر سلامت انسان وجود دارد.

مواد و روشها

معرفی محصولات اصلاح شده ژنتیکی به محیط و سسلسه مواد غذایی، امروزه در آمریکا، بخش هایی از اروپا و سایر نواحی جهان بطور زیادي بحث برانگیز شده است. تکنولوژي هاي جدید موسوم به “مهندسی ژنتیک” یا “اصلاح ژنتیکی” سبب ایجاد دگرگونی هایی در پزشکی، پرورش حیوانات و کشاورزي شده است.

خوش بینانه ترین نظر این است که گیاهان و مواد غذایی اصلاح شده ژنتیکی سبب کاهش وسیع و حتمی میزان گرسنگی میشوند .(۲) با اینحال اخیرا توسعه محصولات اصلاح شده ژنتیکی سبب بوجودآمدن ناراحتی هاي گسترده در آمریکا و سایر کشورهاي اروپایی شده است. این ناراحتی ها و نگرانی ها به اشکال مختلف میباشد، ضمن اینکه اینها بر پایه محدوده وسیعی از عقاید اخلاقی استوارند. توسعه تکنولوژي گیاهان اصلاح شده ژنتیکی از دو موضوع ناشی میشود: