آزمایش های روانشناسی

این مقاله دارای تصاویر است که در سایت قابل نمایش نیست

آزمایش ۱

تأثیرآگاهی ازنتایج بر عملکرد

هدف :
تحقیقات نشان داده است که آگاهی از نتیجه موجب بهبودی یادگیری می شود. در کتاب اصول روانشناسی مان امده است که برای کسب مهارتهای حرکتی لازم است که شخص بتواند نتیجه کار خود را ببیند. واقعیت این است که رفتار انسان در هر لحظه به طور ضمنی یا صریح تابع اطلاعاتی است که از یک موقعیت به دست می آید. اگر اطلاعات تغییر کند رفتار نیز تغییر می یابد. هدف آزمایش کنونی این بود که این قانون ساده را با دید تربیتی مورد مطالعه قرار دهیم. به

عبارتی نشان دادن اینکه آگاهی از نتایج موجب بهبود عملکردهای جاری وعملکردهای بعدی می شود. در کتاب اصول روانشناسی مان درخصوص علل تأثیر مثبت آگاهی ازنتایج چنین آمده است:۱٫ آزمودنی عملی را که نتیجه بهتر داده است را تکرار می کند۲٫ آزمودنی خطاهای خود را تکرار می کند.۳٫ وضع نفسانی همراه با دقت وآگاهی در آزمودنی به وجود می آید که موجب بهتر شدن کار او می شود.

دراین آزمایش در مرحلۀ اول رفتار آزمودنی ازطریق اطلاعی که قبل از اجرای عمل در اختیار او قرار می گرفت تعیین می شد(ترسیم یک خط ۱۰سانتی متری). در مرحلۀ دوم بعد از اجرای هر عمل از کیفیت عملکرد خود آگاهی می یافت.مرحلۀ سوم نشان داد که تمرین صرف تأثیر کمتری بر یادگیری دارد. یادگیری بستگی به تشویق و تنبیه تمرینهای متوالی دارد. تشویق یا تنبیه عبارت خواهد بود از مقایسۀ نتایج مرحلۀ اول با نتایجی که از تکرار همان مرحله بدست آمده، با این تفاوت که مرحلۀ تکراری گاهی بعد از آگاهی از نتایج عملکرد و گاهی بدون اطلاع از آن آغاز می شود.

 

وسایل آزمایش : سه برگ کاغذ میلی متری، دو عدد خط کش معمولی، چشم بند، مداد
نمونه : نمونه این آزمایش فقط از یک نفر تشکیل می شود با این مشخصات:
جنس: زن سن: ۳۲سال

روش آزمایش :
آزمودنی را درمقابل خود نشاندیم، چشمانش را بستیم و مدادی را در دستش قرار دادیم. یک برگ کاغذ میلی متری ویک عدد خط کش که بر روی ضلع پایین کاغذ قرار گرفته بود در مقابلش بر روی میز قرار دادیم. وبه او گفتیم که باید با دست چپ خط کش را نگه دارد.خط کش دوم را در ده سانتی خط کش اول وبه موازات آن قرار دادیم. خط کش دوم به عنوان نشانه مورد استفاده قرار می گرفت. در این شرایط مراحل آزمایش را آغاز کردیم.

مرحله اول. هدف این مرحله بررسی این واقعیت بود که آزمودنی در حالیکه فقط از توانایی حسی ــ حرکتی خود استفاده می کند، با چه دقتی می تواند فاصله را ارزیابی کند. دست آزمودنی را گرفتیم و نوک مداد او را در مقابل ودر انتهای سمت چپ کاغذ میلی متری قرار دادیم وبه او گفتیم که از طرف خود به طرف ما

خطوط ده سانتی رسم کند و برای اینکه بداند خط ترسیمی ده سانت شده یانه به او گفتیم که خط کش دیگری در ده سانتی خط کش شما قرار دارد. این خط کش برای ۵ تمرین اول سر جایش قرار دارد. پس از رسم ۵خط خط کش دوم را برداشتیم ودست آزمودنی را گرفتیم و نوک مدادش را در نقطۀ دیگری که یک سانت داز نقطۀ اول فاصله داشت قرار دادیم. وازاو خواستیم یک خط ده سانتی رسم کند. این عمل مرتباً تکرار شد تا ۲۰ خط بدین طریق رسم شد.(جمعاً ۲۵خط) در این اوضاع از دادن هر گونه تفسیری خودداری می کردیم. سپس کاغذ را عوض کردیم بدون آنکه آزمودنی خطوط را ببیند.
مرحلۀ دوم. هدف این مرحله تأثیر آگاهی از نتایج بر عملکرد جاری بود.

برای ۵تمرین اول خط کش دوم را سر جایش قرار دادیم وبعد از آن نشانه را برداشتیم و از آزمودنی خواستیم ۲۰خط ده سانتی رسم کند. در این مر

حله در هر ترسیم طول خط ترسیمی را به اطلاع آزمودنی می رساندیم. پس از ترسیم خطوط کاغذ را عوض کردیم. بدون آنکه آزمودنی خطوط را ببیند.
مرحله سوم. تکرار دقیق مرحله اول. هدف این مرحله آن بود که ثابت کنیم که آگاهی از نتایج در مرحله دوم، نتایج مرحله سوم را تحت تأثیر قرار می دهد یعنی کاری که در مرحلۀ دوم انجام گرفته موجب یادگیری شده است. به عبارتی آگاهی از نتایج عملکردهای بعدی را تحت تأثیر قرار می دهد.

 

تحلیل نتایج :
۱ــ برای هر یک از موقعیتها میانگین و انحراف استاندارد طول ۲۰خط آخررا محاسبه کردیم. طول خط ترسیمی از روی خطی که عمود بر خط مبدأ اخراج گردیده بود اندازه گیری کردیم.

d22 d12
d2=
x3-x1

d1= x2-x1 x32 x22 x12 x3 x2 x1 ردیف
۰٫۸۱
۵٫۷۶
۱٫۶۹
۰
۰٫۶۴
۱٫۴۴
۶٫۷۶
۲۶٫۰۱
۲٫۸۹
۰٫۸۱
۱۸٫۴۹
۴٫۸۴
۱۰٫۸۹
۱۴٫۴۴
۸٫۴۱
۱۵٫۲۱
۵٫۲۹
۱٫۶۹
۱۵٫۲۱
۳۰٫۲۵ ۰٫۰۹
۹٫۶۱
۰٫۳۶
۰٫۶۴
۰٫۶۴
۳٫۶۱
۲٫۸۹
۲۰٫۲۵
۶٫۲۵
۰٫۸۱
۵٫۷۶
۱٫۹۶
۹
۴٫۸۴
۱۲٫۹۶
۳٫۲۴
۴
۳٫۲۴
۲۴٫۰۱
۱۶٫۸۱ ۰٫۹
۲٫۴-
۱٫۳-
۰
۰٫۸-
۱٫۲-
۲٫۶-
۵٫۱-
۱٫۷-
۰٫۹-
۴٫۳-
۲٫۲-
۳٫۳-
۳٫۸-
۲٫۹-
۳٫۹-
۲٫۳-
۱٫۳-
۳٫۹-
۵٫۵-
۰٫۳
۳٫۱-
۰٫۶-
۰٫۸
۰٫۸-
۱٫۹-
۱٫۷-
۴٫۵-
۲٫۵-
۰٫۹-
۲٫۴-
۱٫۴-
۳-
۲٫۲-
۳٫۶-
۱٫۸-
۲-
۱٫۸-
۴٫۹-
۴٫۱- ۱۲۹٫۹۶
۹۶٫۰۴
۷۵٫۶۹
۱۱۶٫۶۴
۱۲۷٫۶۹
۹۶٫۰۴
۱۰۰
۷۰٫۵۶
۹۶٫۰۴
۹۶٫۰۴
۶۸٫۸۹
۷۵٫۶۹
۷۵٫۶۹
۸۱
۷۹٫۲۱
۷۰٫۵۶
۸۶٫۴۹
۹۸٫۰۱
۷۵٫۶۹
۷۰٫۵۶
۱۱۶٫۶۴
۸۲٫۸۱
۸۸٫۳۶
۱۳۴٫۵۶
۸۶٫۴۹
۸۲٫۸۱
۱۱۸٫۸۱
۸۱
۸۱
۹۶٫۰۴
۱۰۴٫۰۴
۹۰٫۲۵
۸۱
۱۱۲٫۳۶
۶۷٫۲۴
۱۱۰٫۲۵
۹۲۰۱۶
۸۸٫۳۶
۵۹٫۲۹
۹۶٫۰۴
۱۱۰٫۲۵
۱۴۸٫۸۴
۱۰۰
۱۱۶۰۶۴
۱۱۰۲۵
۱۲۱
۱۵۸٫۷۶
۱۸۲٫۲۵
۱۳۲٫۲۵
۱۱۴٫۴۹
۱۵۸٫۷۶
۱۱۸٫۸۱
۱۴۴
۱۶۳٫۸۴
۱۳۹٫۲۴
۱۵۱٫۲۹
۱۳۴٫۵۶
۱۲۵٫۴۴
۱۵۸٫۷۶
۱۹۳٫۲۱ ۱۱٫۴
۹٫۸
۸٫۷
۱۰٫۸
۱۱٫۳
۹٫۸
۱۰
۸٫۴
۹٫۸
۹٫۸
۸٫۳
۸٫۷
۸٫۷
۹
۸٫۹
۸٫۴
۹٫۳
۹٫۹
۸٫۷
۸٫۴ ۱۰٫۸
۹٫۱
۹٫۴
۱۱٫۶
۹٫۳
۹٫۱
۱۰٫۹
۹
۹
۹٫۸
۱۰٫۲
۹٫۵
۹
۱۰٫۶
۸٫۲
۱۰٫۵
۹٫۶
۹٫۴
۷٫۷
۹٫۸ ۱۰٫۵
۱۲٫۲
۱۰
۱۰٫۸
۱۰٫۵
۱۱
۱۲٫۶
۱۳٫۵
۱۱٫۵
۱۰٫۷
۱۲٫۶
۱۰٫۹
۱۲
۱۲٫۸
۱۱٫۸
۱۲٫۳
۱۱٫۶
۱۱٫۲
۱۲٫۶
۱۳٫۹ ۱
۲
۳
۴
۵
۶
۷
۸
۹
۱۰
۱۱
۱۲
۱۳
۱۴
۱۵
۱۶
۱۷
۱۸
۱۹
۲۰

∑d22=
171.5 ∑d12=
130.9 ∑d2=
46.9- ∑d1=
42.1-

∑x32=
1786.49 ∑x22=
1869.51 ∑x12=
2782.64 ∑x3=
188.1 ∑x2=
192.5 ∑x1=
235 N=20
=1/03 11/75 S1= =
9/62 S1= = 0/96=
9/40 S1= = 0/98=
2ــ سه میانگین را با یکدیگر مقایسه کردیم و معنی دار بودن تفاوت میانگینهای مراحل اول ودوم ومراحل اول وسوم را با استفاده ازt استودنت در مورد نمونه های همتا بررسی کردیم.

با نگاهی گذرا به سه میانگین بالا(۷۵/۱۱، ۶۲/۹، ۴۰/۹) معلوم می شود که عملکرد آزمودنی در مراحل دوم وسوم با عملکرد او در مرحلۀ اوا تفاوت دارد. این تفاوت در جهت بهبود نتایج آزمودنی است.زیرا میانگین طول ۲۰خط آخر مراحل دوم وسوم به عدد۱۰ نزدیکتر است.بنابراین ظاهر اعداد نشان می دهد که در مورد این آزمودنی، آگاهی از نتایج توانسته است عملکردهای جاری وعملکردهای بعدی را تحت تأثیر قرار دهد.

از آنجا که مقایسۀ ظاهری میانگینها نمی تواند مورد اعتماد واقع شود از آزمون tدر مورد گروههای همتا استفاده کردیم..
t =
: میانگین تفاوتها
Sd : انحراف استاندارد تفاوتها
N :حجم نمونه
۱ = = -۲/۱۰
۲ = = -۲/۳۴
Sd =
Sd1 =
Sd2 =
t1 = =

t2 = =
برای بررسی معنی دار بودن تفاوتهای میانگینها به جدول tمراجعه کردیم. در ردیف درجه آزادی ۱۹ ودر ستونهای ۰۵/۰ و ۰۱/۰ به ترتیب اعداد۰۹/۲ و ۸۶/۲ را پیدا کردیم. چون مقادیر حاصل از آزمایش(۳۶/۶و۸۵/۵) از مقادیر جدول در هر دو سطح بزرگتر است نتیجه گرفتیم که تفاوتهای میانگینهای مراحل اول ودوم و مراحل اولو سوم معنی دار است. به این صورت که آگاهی از نتایج در مرحلۀ دوم به صورت یک عامل سیستماتیک در آمده و عملکردهای جاری و عملکردهای بعدی را تحت تأثیر قرار داده است. به عبارت دیگر تفاوتهای بدست آمده ناشی از تفاوت نیست.
۳ــ سه میانگین بدست آمده را با معیار۱۰ سانتی مقایسه کردیم. معنی دار بودن تفاوتهای آنها نیز مورد بررسی قرار گرفت.
t =
= t1 =
T2 = = 1/8
T3 = = 2/85
سه عدد بدست آمده(۶/۷، ۸/۱، ۸۵/۲) را با اعدادی که در جدولtبا درجه آزادی و ستون ۰۵/۰ و۰۱/۰ وجود دارد(۰۹/۲ و۸۶/۲) مقایسه کردیم. چون t مرحله اول ازt جدول بزرگتراست پس بین میانگین این مرحله با عدد۱۰،تفاوت معنی داروجود دارد. اما t مراحل دوم وسوم چون ازt جدول کوچکترند پس تفاوت بین میانگین این مراحل با عدد ۱۰ معنی دار نیست. تفسیردقیق مطلب به این صورت است که آگاهی ازنتایج ، عملکردهای مراحل دوم(جاری)وسوم(بعدی) را نسبت به مرحله اول بهبود بخشیده است. این عامل توانسته است میانگینهای مراحل دوم و سوم را به عدد۱۰نزدیکترکند بدان گونه که تفاوت معنی داری بین آنها با عدد۱۰وجود ندارد.

۴ــ انحراف معیارسه مرحله را با یکدیگرمقایسه کردیم تا معلوم گردد تغییرات آنها نیزمانند تغییرات میانگینها است یا نه.
برای مقایسه انحراف معیارها از آزمون F استفاده کردیم.
F =

F = مقایسه واریانس نتایج مرحله اول و دوم
F = سوم مقایسه واریانس نتایج مرحله اول و

با مراجعه به جدولF درمقابل ردیف درجه آزادی۱۹عدد۱۵/۲ درسطح۰۵/۰ وعدد۳درسطح اطمینان۰۱/۰ پیدا کردیم. اعداد به دست آمده از آزمایش از اعداد جدولF کوچکترند. بنابراین نتیجه گرفتیم واریانسها یکسان است. علت آنرا می توان به ثبات دقت آزمودنی نسبت داد که از همان ابتدا به چشم می خورد .
۵ــ با درنظرگرفتن همه نتایجی که در جریان تحلیلهای قبلی به دست آورده ایم، تأثیرآگاهی ازنتایج دردو مورد زیر مشخص می شود
الف. عملکرد جاری
ب. عملکردهای بعدی

با توجه به نتایج بندهای ۴،۳،۲،۱، می توان گفت که آگاهی ازنتایج درمرحلۀ دوم، توانسته است به صورت یک عامل تقویت کننده وارد عمل شود و عملکردهای جاری و عملکردهای بعدی آزمودنی را تحت تأ ثیر قراردهد.

تأثیرآگاهی ازنتایج برعملکردهای جاری از اینجا معلوم میشود که تفاوت میانگینهای مراحل اول ودوم معنی دار است و میانگین مرحله دوم به ۱۰نزدیکتر است .
تأثیر آگاهی از نتایج بر عمکردهای بعدی از انجا معلوم می شود که تفاوت میانگینهای مراحل اول و سوم معنی دار و میانگین مرحله سوم به ۱۰ نزدیکتر است .
این تأثیر آگاهی از نتایج در حدی بوده است که آزمودنی توانسته است میانگین خطوط ترسیمی خود را بهبود بخشد که با معیار ۱۰ سانتی تفاوت معنی دار نداشته باشد

نتیجه گیری :
این آزمایش نشان داد که آگاهی از نتایج توانسته است عملکردهای جاری و عملکردهای بعدی را تحت تأثیر قرار داده، موجب بهبود آنها شود،بنابراین می توان به مربیان و معلمان توصیه کرد که همیشه یادگیرنده ها را در جریان نتایج کار خود قرار دهند. بدین معنا که یاد گیرنده باید بداند نکات قوت و ضعف کارش در کجاست تا متناسب با آنها عمل کند.

آزمایش۲

 

اثرکارمضاعف وحواسپرتی برکارآیی

هدف : مطالعۀ تحول کارآیی درشرایط مختلف مخصوصاً درشرایط کارمضاعف وحواسپرتی.
کارآمدی انسانها به عوامل مختلفی بستگی دارد ازقبیل استعداد آنها، ابزار کار، آموزش وشرایط کار. تحت عنوان شرایط کار می توان به روشنایی، سروصدا، شرایط جوی محیط کار، زمان، مدت کار، زمان استراحت وزمان توقف اشاره کرد. این عوامل کارآمدی را دگرگون می سازند و می توانند تأثیرمثبت یا منفی داشته باشند. مثلاً کار توأم با استراحت، کارآمد ترازکاربدون استراحت است. یا کوتاه شدن ساعات کار بازده را افزایش می دهد.هیچ کس نمی تواند تمام اوقات روز را

روی یک مسأله فکرکند،به یک کارمعین اشتغال ورزد وبازده خوبی نیز بدست آورد. دقت انسان به طور دائم در نوسان است. یعنی انسان نمی تواند مدت زیادی روی یک مسأله تمرکز داشته باشد. در این آزمایش اثرکارمضاعف وحواسپرتی برکارآمدی بررسی شده است. یعنی خواستیم تا نشان دهیم که انجام دو کاریا حواسپرتی به هنگام کاربازده را پایین می آورد.
وسایل آزمایش : کرونومتر، مداد، آزمون مربعهای دنباله دار

نمونه : یک نفردانشجوی رشته ریاضی با این مشخصات:
جنس : زن سن : ۲۵ سال

روش آزمایش :
یک مداد و آزمون خط زنی دراختیارآزمودنی قرار دادیم وازاو خواستیم ازسمت چپ شروع کند وسطربه سطر پیش رود ودرهرسطر کلیه مربعهایی را که مشابه به سه مربع بالای صفحه است را خط بزند . آزمایش به ترتیب زیر ادامه یافت :
۱) مرحلۀ تمرینی(شروع کار): آزمودنی با فرمان شروع کنید شروع به کارکرد وبه مدت سه دقیقه مربعهای مشابه به سه مربع بالای صفحه را خط زد. درپایان سه دقیقه توقف کرد و در نقطه ای که توقف کرده بود یک ><گذاشت.

۲) استراحت : آزمودنی به مدت ۲دقیقه به استراحت پرداخت. دراین مدت اوراق آزمون پشت ورو گذاشته شده بود.
۳) خط زنی درشرایط عادی: پس ازاستراحت آزمودنی ازنقطه ای که توقف کرده بود دوباره شروع به خط زدن کرد مانند مرحلۀ اول. به مدت سه دقیقه این کار را انجام داد و در پایان سه دقیقه توقف کرد و به جایی که رسیده بود یک >< گذاشت و اوراق را پشت ورو کرد.
۴) دو دقیقه استراحت

۵) خط زنی درشرایط کارمضاعف: دراین مرحله علاوه برخط زدن مربعها ازآزمودنی خواستیم کار دیگری انجام دهد. بدین ترتیب که ازعددی که تعیین می کنیم سه تا سه تا درذهن خود بشمارد و در پایان سه دقیقه آخرین عددی را که به آن رسیده در حاشیه کاغذ بنویسد. به آزمودنی گفتیم هردو کاربه یک اندازه اهمیت دارد. یعنی همانگونه که باید تعداد بیشتری مربع خط بزند، درست خط بزند؛ شمردن اعداد نیز به همان اندازه مهم است. سپس فرمان شروع کنید دادیم وعدد۲۶ را تعیین کردیم.پس ازسه دقیقه آزمودنی توقف کرد ودرنقطۀ پایانی>< گذاشت و آخرین عدد خود را در حاشیه کاغذ نوشت و اوراق را پشت وروکرد.
۶) دودقیقه استراحت

۷) خط زنی درشرایط عادی
۸) دودقیقه استراحت

۹) خط زنی درشرایط حواسپرتی: دراین مرحله درحین اینکه آزمودنی درحال خط زدن علائم بود مورد مزاحمت قرارمی گرفت. بدین ترتیب که متن طنزآمیزی را بلند می خواندیم وبدین طریق موجبات حواسپرتی آزمودنی را فراهم آوردیم. این مرحله نیزسه دقیقه طول کشید.
۱۰) دودقیقه استراحت

۱۱) خط زنی درشرایط عادی
۱۲) دودقیقه استراحت

۱۳) شمارش اعداد: دراین مرحله خط زنی درکارنبود فقط ازآزمودنی خواستیم تا از عدد انتخاب شده سه تا سه تا درذهن خود بشمارد و درپایان سه دقیقه آخرین عدد را دربرگ آزمون بنویسد. وعدد ۲۴ را برای شروع تعیین کردیم.

 

استخراج نتایج :

پس از پایان آزمایش جدولی ترتیب دادیم مانند جدول۱ و تعداد مربعهای درست خط خورده، غلط خط خورده وفراموش شده درهر یک از مراحل کار را محاسبه کردیم وازروی آنها کارایی کل درهرمرحله را پیداکردیم. برای مربعهای درست خط خورده یک امتیازمثبت وبرای مربعهای غلط خورده وفراموش شده نیم امتیازمنفی درنظرگرفته شده جمع جبری امتیازها کارایی کل آزمودنی را تشکیل می دهد.

جدول۱ــ نتایج آزمودنی درشرایط مختلف کار
مراحل
کار شرایط کار تعداد مربعهای درست خط خورده تعداد مربعهای غلط خط خورده تعداد مربعهای فراموش شده کارآیی کل
مرحله۳
” ۵
” ۷
” ۹
” ۱۱
خط زنی در شرایط عادی
خط زنی درشرایط کارمضاعف
خط زنی درشرایط عادی
خط زنی درشرایط حواسپرتی
خط زنی درشرایط عادی ۸۳
۷۱
۸۷
۹۲
۹۶
۰
۰
۰
۰
۰ ۰
۲
۰
۰
۰

۸۳
۷۰
۸۷
۹۲
۹۶

۱ـ برای پی بردن به کارآمدی یک وسیله یا یک فرد باید عملکردهای آنها را با یک معیارمقایسه کرد .دراین آزمایش معیاریا نورم یا هنجارما۲۵۰نفربودند که دامنه سنی آنها بین۲۰ـ۳۰سال می باشد. میانگین کارایی کل آنان درجدول۲آمده است.
جدول۲ــ میانگین کارآیی کل زنان
مراحل کار شرایط کار کارآیی زنان
مرحله ۳
” ۵
” ۷
” ۹
” ۱۱ خط زنی درشرایط عادی
خط زنی درشرایط کارمضاعف
خط زنی درشرایط عادی
خط زنی درشرایط حواسپرتی
خط زنی درشرایط عادی ۵۲
۳۵
۶۶
۶۴
۷۷
۲ـ نمودار نتایج آزمودنی نیز ترسیم کردیم وآن رابا نورم مورد مقایسه قراردادیم.(تصویر۱) برای رسم نمودار مراحل کاررا روی محورx ها وکارایی کل روی محورyها قرارگرفت. براساس نمودارمعلوم می شود که کارمضاعف کارآمدی را به شدت پایین می آورد. بنابراین دریک زمان واحد نمی توان به دوکارمتفاوت مشغول بود وهمان بازده ای راداشت که اگریک کارانجام می گرفت.مقایسه عدد۷۰ با اعداد قبل وبعد از آن( ۸۳ و ۸۷ ) که کارآمدی درشرایط عادی رانشان می دهندمعلوم می سازدکه کارمضاعف، بازده آزمودنی راپایین آورده است. همچنین برای نشان دادن اثرکارمضاعف بربازده کارمی توان عدد شمرده شده درمرحله ۵ راباعدد شمرده شده درمرحله ۱۳ مقایسه کرد.
تفاوت این دوعدد(۱۲۵و۲۴۸) اثرکارمضاعف (خط زدن مربعها) رابرکارآمدی (شمارش اعداد) نشان می دهد.

۳ــ همچنین براساس نمودارمعیارمعلوم می شود که حواسپرتی موجب افت بازده شده است.اما کارآیی آزمودنی ما درمرحلۀ حواسپرتی ۹۲می باشد که درمقایسه بامراحل عادی ما قبل(۸۷) کاهش نشان نمی دهد.

باید به خاطرداشته باشیم که حواسپرتی گذرا مثل اثرکارمضاعف نیست. کارمضاعف یک اثرکلی وشدید دارد. یعنی کلیۀ افراد وقتی دوکاررا با هم انجام می دهند، افت بازدخ دارند. اما حواسپرتی نه آن شدت را دارد ونه روی همۀ انسانها به یک نحو عمل می کند. افرادی وجود دارند که به هنگام حواسپرتی گذرا، کارآیی بهتری نشان می دهند. درمورد این گروه ازافراد،حواسپرتی موجب تحرک نیروهای ذخیره می شود، آنها را از بی تفاوتی و بی اعتنایی بیرون می آورد ودرنتیجه بازده را افزایش می دهد.

۴ــ وقتی منحنی کارآمدی درشرایط عادی را بررسی می کنیم، می بینیم که درکل سیر صعودی دارد. یعنی آزمودنی به تدریج مهارت کسب کرده وبرکارآمدی خود افزوده است. هرگاه منحنی سیرنزولی داشته باشد نشان دهنده کسالت وخستگی آزمودنی می باشد.

نتیجه گیری :
این آزمایش نشان داد که کار مضاعف به طور کلی بازده را پایین می آورد و تقریباً به نصف می رساند. اما حواسپرتی گذرا به مقدارکم بازده را کاهش می دهد. حتی حواسپرتی گذرا می تواند بازده برخی افراد را موقتاً بالا ببرد. بدین طریق که آنها را از حالت کسالت و بی حالی خلاص می کند وانرژیهای ذخیره را به حرکت درمی آورد. بنابراین کارگران، کارمندان، دانشجویان و… نباید دریک زمان معین به دوکارمختلف اشتغال ورزند. همچنین نباید درمحیطی کارکنند که به علل مختلف موجب حواسپرتی آنها می شود.

 

آزمایش۳
اثرپس تصویری

هدف : آشکارساختن وابستگی ادراکهای آنی به ادراکهای بلافصل قبلی
اثرپس تصویری که اصطلاحاً اثرکهلر نامیده می شود بدین صورت تعریف می شود که ادراک ممتد یک تصویر یا یک شئ درناحیه حسی معین موجب جابجایی یا تغییرشکل تصویریا شئ می گردد که بلافاصله درهمان شرایط درک می شود.

اثرات پس تصویری مخصوصاً درمورد کیفیات حسی آشکارگشته اند. ابتدا ژیبسون وبعد کهلرنشان داده اند که بین ادراکات ما ازاشکال نیزیک رابطۀ دینامیک وجود دارد.

وسایل آزمایش : چشم بند، دوشئ برای وارسی که عبارت است ازدو خط کش۲۰سانتی متری که عرض یکی ۵/۱ ودیگری۷سانتی مترمی باشدخط کش دیگرازهمان جنس به عرض۴سانتی متربه عنوان شئ آزمونی ویک خط کش ۶۰سانتی که یک طرف آن ۲سانت وطرف دیگرش ۷سانت عرض خواهد داشت وبه صورت مقیاس درجه بندی شده است به عنوان محرک تطبیقی.
نمونه : یک نفر با این مشخصات:
جنس: زن سن: ۳۲ سال