مقدمه

امروزه مسأله آموزش و پژوهش از حد یکمسئولیت فردي یا حتی اجتماعی بالاتر رفته و لازمه حیات ملی و بین المللـی است. روند شتابان تحولات علمی و فنی اهمیوت یافتن دانش به عنوان اصلی ترین عامل مزیت نسبی کشورها، فرصت کوتاهی براي پرداختن و اولویت دادن به امور آموزشی و پژوهشی در سطوح عالی باقی گذاشته است (خلیجی، .(۱۳۷۶ مقولـه آمـوزش الکترونیکی یا دانشگاه مجازي در طول سال هاي اخیر به عنوان یکی ازکاربردهاي مهم فن آوري اطلاعات و ارتباطات در جهان مطرح بوده است. آموزش الکترونیکی قابلیت هاي زیادي دارد که به منظور درك بهتر، بایستی ویژگی ها و مفاهیم زیربنایی آن را بهتر شناخت. این مقاله در صدد است ضمن ارائه تعریف و اصلاح شناسی آموزش الکترونیکی، ویژگی هـا و زیرسـاخت هـاي این نظام آموزشی را به اجمال بیان کرده و در نهایت به شناسایی موانع توسعه این نوع آموزش در سیستم آموزشی به خصوص در ایران بپردازد.

تعریف و اصطلاح شناسی آموزش الکترونیکی

اصطلاح یادگیري الکترونیکی۳ براي اولین بـار توسـط کـراس۴ وضـع شـد و بـه انـواع آمـوزش هـایی اشـاره دارد کـه از فن آوري هاي اینترنت و اینترانت براي یادگیري استفاده میکند. دست انـدرکاران سیسـتم هـاي سیسـکو۵ معتقدنـد آمـوزش الکترونیکی، یک یادگیري اینترنتی است که میتواند شامل رساندن مطلب در چندین شکل، مدیریت آموزش، و یک مجموعـه شبکه شده از دانش آموزان و تعدادي از توسعه دهندگان و کارشناسـان خبـره باشـد (فرهـادي، .(۱۳۸۴ بـه عقیـده اسـتوك۶

یادگیري الکترونیکی یعنی با سواد شدن از طریق قابلیت هـاي جدیـد ارتباطـات، شـبکههـاي کـامپیوتري ،چنـد رسـانه اي ، درگاه هاي محتوا، موتورهاي جستجو ،کتابخانه هاي الکترونیکی، یادگیري از راه دور و کلاس هاي مبتنی بر وب. آلـن آمـوزش الکترونیکی را یک نوع استفاده ساختمند و هدفمند از سیستم هـاي الکترونیکـی و یـا کـامپیوتري بـراي پشـتیبانی از فرآینـد یادگیري تعریف کرده است.

با بررسی این تعاریف ، در این مقاله منظور از آموزش الکترونیکی به کارگیري فن آوري هاي اطلاعـات و ارتباطـات بـراي انتقال و بهره گیري تعاملی اطلاعات به منظور آموزش، یادگیري، و افزایش عملکرد و دانش فراگیران می باشد.

١ – کارشناس ارشد کتابداري و اطلاع رسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، کارشناس دانشگاه کاشان، m.chini_lib@yahoo.com

٢ – استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه کاشان tamannai@kashanu.ac.ir
E- learning .٣ . Kerras ٤ . Sisco ٥ . Stoke ٦

١٣٢