خلاصه

امروزه سیستم های هوشمند حمل و نقل از طریق فناوری اطلاعات و ارتباطات در فرایند حمل و نقل این قابلیت را بوجود آورده اند کـه بخـش هـای مختلف با یکدیگر به شکل تعاملی ارتباط داشته باشند، به گونه ای که تحقق اهداف شبکه حمل و نقل که افزایش ایمنی، جلب رضایت مسافران و حل معضل ترافیک و ازدحام حمل و نقل می باشد را در پی خواهد داشت. یکی از فناوری های نو و آینده محور، اینترنت اشیاست که در حال حاضر یک چارچوب مناسب و کاربردی را برای مطالعات حمل و نقل هوشمند فراهم کرده است، اینترنت اشیا مبادله اطلاعات حمل و نقلی وسایل نقلیه را توسط شبکه و بدون دخالت های انسانی انجام می دهد، در نتیجه بر اساس ارتباط اشیا با هم، وسایل و ابزارهای سیستم به صورت ویژه ای هوشمند خواهند شد و به تبادل اطلاعات و تعامل هدفمند با هم خواهند پرداخت. و به واقع در آینده شکل جدیدی از مدیریت تحت عنوان مدیریت اشیا یا اشیا خود راهبر، در سیستم هوشمند حمل و نقل ایجاد خواهد شد. به عبارت دیگر با اینترنت اشیا، وسایل فیزیکی در سیستم حمل و نقل به یک شبکه اطلاعاتی فعال تبدیل میشوند. در این مقاله با هدف معرفی و تبیین آینده کاربرد فناوری اینترنت اشیا در توسعه سیستم حمل و نقل هوشمند به بررسی و تبیین مفهوم، ساختار و چارچوب های این فناوری در سیستم هوشمند حمل و نقل با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی پرداخته شده است.

کلمات کلیدی: اینترنت اشیا، سیستم هوشمند حمل و نقل (ITS)، رایانش ابری، مدیریت اشیا.

۱٫ مقدمه

با توجه به تحول و دگرگونی هایی که در اثر تغییرات سریع فناورانه در حوزه های مختلف زندگی انسان در حال رخ دادن است، به تبع آن در صنعت حمل و نقل نیز بکارگیری روش ها و فناوری های به روز و پیشرفته به سرعت در حال گسترش است. به گونه ای که ما امروزه از مدیریت هوشمند حمل و نقل صحبت می کنیم با توجه به این موضوع، آشنایی و اطلاع از فناوری های جدید و آینده که می تواند در روند بهبودی و رشد حمل و نقل، ارتقا ضریب ایمنی، افزایش و سرعت دسترسی به خدمات بهتر و بیشتر برای مردم مؤثر باشد، از مهمترین راهبرهای مدیریت حمل و نقل است. رصد کردن نشانه های تغییر در فناوری اطلاعات و آینده پژوهی در زمینه طراحی سیستم های هوشمند حمل و نقل و بکارگیری کارآمد و بهینه فناوری های جدید در افزایش کارایی و اثربخشی سامانه حمل و نقل هوشمند دارای اهمیت حیاتی است.

امروزه افراد همه چیز را در اینترنت جستجو می کنند و دوست دارند که تمام کارهای خود را از طریق فضای مجازی به سبب سرعت و سهولت دسترسی به اطلاعات در اینترنت انجام دهند. تا جایی که این علاقه مندی ها باعث شکل گیری ایده های جدیدی در مورد حضور اشیا در اینترنت شده است. مانند اتصال وسایل و ابزارهای منزل و اداره به اینترنت، همچنین کنترل و نظارت بر وسایل نقلیه و برقراری ارتباط با این وسایل و ارتباط آنها با هم در سیستم حمل و نقل. تا کنون این انسان ها بودند که توسط شبکه اینترنت به هم متصل می شدند، و از منافع آن بهره می بردند. اما کمتر از یک دهه است که مفاهیم تازه ای در حوزه فناوری اطلاعات شکل گرفته و در سال های اخیر ابزارها و وسایل هوشمندی به زندگی انسان راه یافته اند، که بر اساس آن هر شیء فیزیکی قادر خواهد بود با اتصال به اینترنت یا به کمک سایر ابزارهای ارتباطی، با سایر اشیا تعامل داشته باشد. این مفهوم تازه در این زمینه، اینترنت اشیاست. که در سامانه های حمل و نقل نیز در مقیاس های کوچک تری همچون برچسب های هوشمند الکترونیکی به کار گرفته شده است. اما در آینده، اینترنت اشیا بر روی سیستم های حمل و نقل هوشمند به صورت گسترده تری عملیاتی خواهد شد.

تصور کنید اگر تمام کارهای مرتبط با مدیریت حمل و نقل در قالب یک شبکه یکپارچه از اشیا و ابزارهای هوشمند، که در آن میلیاردها اشیا روی پروتکل عمومی یا خصوصی شبکه ها، ارتباط برقرار کنند، اطلاعات را به اشتراک بگذارند و در فرایند مدیریت حمل و نقل بدون دخالت انسان در تعامل باشند و در نهایت به طور منظم اطلاعات را جمع آوری، تجزیه و تحلیل و برای برنامه ریزی، مدیریت و تصمیم گیری استفاده کنند. آنگاه می توان کاربرد اینترنت اشیا در حمل و نقل را به تصویر کشید. در این مقاله به بررسی مفهوم و کاربرد اینترنت اشیا در مدیریت سیستم حمل و نقل هوشمند با هدف توصیف و تبیین آینده کاربردهای این فناوری جدید در توسعه مدیریت و افزایش ایمنی حمل و نقل جاده ای پرداخته شده است. پس از تعاریف و مفهوم شناسی اینترنت اشیا و سیستم هوشمند حمل و نقل، مطالبی تحقیقی پیرامون چارچوب و الگوهای اینترنت اشیا در سیستم هوشمند حمل و نقل و همچنین ساختار ارتباطی اینترنت اشیا بیان شده است. در نهایت، آینده اینترنت اشیا و کاربرد آن در حمل و نقل هوشمند مورد بررسی قرار گرفته است.