پژوهش حاضر با هدف تاثیر آموزش مادران با استفاده از آیات و روایات بر کاهش مشکلات رفتاری فرزندان نوجوان دختر انجام گرفته است. جامعه آماری این پژوهش کلیه مادران دارای فرزند دختر بود که در مدارس راهنمایی دخترانه سطح شهر اصفهان در سال۸۷-۸۸ مشغول به تحصیل بودند. روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای بود به این نحو که از نواحی پنج گانه شهر اصفهان یک ناحیه و از نواحی منتخب یکی از مدارس راهنمایی دخترانه و از مادران دانش آموزان ۶۰ نفر به صورت تصادفی انتخاب و در گروههای آزمایش و کنترل جایگزین شدند. روش پژوهش نیمه تجربی بود. گروه آزمایش مداخله آموزشی با استفاده از آیات و روایات را دریافت کردند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند(هر گروه ۱۵ نفر). گروه آزمایش تعداد ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای و به مدت دو ماه تحت مداخلات یاد شده قرارگرفتند و گروه گواه این مداخلات را دریافت نکردند. ابزار در این پژوهش پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی محقق ساخته و پرسشنامه محقق ساخته مشکلات رفتاری نوجوانان بود که براساس آمار فراوانی مشکلات رفتاری نوجوانان دختر تنظیم و اجرا شد. یافته های حاصل از تحلیل کواریانس نشان داد که آموزش مادران با استفاده از آیات و روایات بر کاهش مشکلات رفتاری فرزندان نوجوان دختر در مرحله پس آزمون در مقایسه با گروه کنترل موثر بود(.(>P0/01

کلید واژهها: مشکلات رفتاری، آموزش مادران با استفاده از آیات و روایات، دختران نوجوان

ستاد احیا امر به معروف و نهی از منکر

استان هرمزگان

نخستین همایش اسلام و سلامت روان- بندرعباس، اسفندماه ۱۳۹۱

—————————————————————

مقدمه

به تازگی در میان روانشناسان گرایش هایی به وجود آمده که طرفدار توجه بیشتر به دین برای سلامت روان و درمان بیماری های روانی است. آنها معتقدند در ایمان به خدا نیروی خارق العاده ای وجود دارد که نوعی قدرت معنوی به انسان می بخشد و در تحمل سختی ها ی زندگی او را کمک می کند و از نگرانی و اضطرابی که بسیاری از مردم در عصر حاضر در معرض ابتلای به آن هستند دور می سازد(نجاتی،.(۱۳۸۰ روانشناسان اگر بخواهند از روش علمی پیروی کنند نباید به دعوی هر یک از ادیان دایر بر اینکه حقیقت منحصراً همان است که دین درک کرده است، توجه کنند، بلکه باید توجه خود را به جنبه های انسانی معطوف سازند زیرا موضوع تحقیق، تجربه مذهبی اصلی است صرفنظر از اینکه ادیان مختلف تجربه مزبور را به چه صورتی در آورده باشند(یونگ، .(۱۳۷۰ تحقیقات یونگ در کتاب روانشناسی و دین، تحقیقات الیس (۱۹۸۳)، واتسن و همکاران((۱۹۹۴،با عنوان بازخورد مسلمانان به دین، تحقیقات اروین یالوم در زمینه مذهب و روانشناسی((۲۰۰۲در آمریکا، همه موید این نکته است که اعتقادات مذهبی مناسب می تواند در سلامت روانی فرد و کاهش مشکلات رفتاری موثر باشد. تحقیقات امیل از دانشگاه واشنگتن((۲۰۰۶ که در یکصدو چهاردهمین جلسه سالانه انجمن روانشناسان آمریکا (APA) ارایه شده است نشان داد که اعتقادات مذهبی می تواند عامل محافظتی مناسبی در برابر تجارب پر استرس زندگی باشد. مطالعات بسیاری ارتباط معکوس دینداری درونی را با مشکلاتی نظیر اضطراب و افسردگی و باورهای غیرعقلانی گزارش کرده اند(واتسن و همکاران، .(۱۹۹۴ د رمقابل ارتباط مقیاس دینداری درونی با مسایلی همچون پیچیدگی اسنادی، تفکر سازنده، همدلی، خوداثربخشی ، احساس هویتو مردم آمیزی گزارش شده است(واتسن و همکاران، (.۱۹۹۴