چکیده:

هدف این پژوهش اثربخشی مصاحبه انگیزشی بر اهمال کاري دانش آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر اصفهان در سال ۹۳-۹۴ بود. این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماري این پژوهش، کلیه دانش آموزان پسر دوره متوسطه دوم شهر اصفهان بودند که به طور تصادفی در دو گروه آزمایش(۱۵نفر) و گواه(۱۵نفر) قرار گرفتند. ابتدا پرسشنامه اهمال کاري تاکمن((۱۹۹۱ اجرا و پس از انجام ۸ جلسه مداخله گروهی ، پس آزمون از هر دو گروه گرفته شد. تحلیل داده ها از طریق کوواریانس نشان داد که مصاحبه انگیزشی بر اهمال کاري نوجوان پسر تاثیر معنی دار داشته و باعث کاهش اهمال کاري آن ها شده است(.(F=12.85, P<0.05

واژه هاي کلیدي
مصاحبه انگیزشی، اهمال کاري، نوجوان

مقدمه:

رشد در دوره نوجوانی متاثر از عوامل ژنتیک، زیستی، محیطی و اجتماعی می باشد. نوجوان یک دوره گذر میان دوران کودکی و بلوغ جسمانی را می گذراند، اجتماع از او می خواهد که به عنوان یک فرد رشد یافته، مستقل، خلاق و مولد جایگاه خویش را در جامعه باز کند، روابطش را با همسالان و بزرگسالان تغییر دهد و سازگاري جنسی و آمادگی شغلی داشته باشد و علاوه بر آن بکوشد هویتی براي خود کسب کند (پسندي،.(۱۳۸۹ استرس هاي این دوره، انگیزه نوجوان براي فعالیت را کم می کند. یکی از پیامدهاي کمبود انگیزه، به تعویق انداختن کارها و اهمال کاري می باشد.

اهمال کاري عبارت است از یک تمایل روزانه در به تعویق انداختن کارها با وجود آگاهی از نتایج منفی آن(استیل،.(۲۰۰۷ اهمال کاري به عنوان یک خصیصه ي شخصیتی، می تواند هم به عنوان علت و هم به عنوان معلول در نظر گرفته شود که به هنگام تاثیر اهمال کاري بر انگیزش شخص، علت بودن آن مورد تاکید است. اهمال کاري از عوامل گوناگونی مانند اعتماد به نفس پایین، نداشتن طرح و برنامه کاري، عدم توانایی در مدیریت زمان، ترس از عدم موفقیت، احساس حقارت، مشکل در شروع نمودن کار، اضطراب و افسردگی تاثیر می پذیرد و چون پرخوري، عدم تحرك بدنی و سیگار کشیدن جنبه اي فراگیر دارد و با این که مردم به زیان هاي آن آگاهی دارند، بی توجه از کنار آن می گذرند. از طرف دیگر، پایه ي نظري و تجربی

تحقیقات اهمال کاري هم ضعیف تر از دیگر سازه هاي روان شناسی است و این در حالی است که اهمال کاري پدیده اي رایج است و می تواند منجر به استرس و بیماري شود(دویت و اسچوونبرگ۱،.(۲۰۰۲ در این زمینه فراري(۲۰۰۲)۲ نشان دادند که بیش از %۲۰ بزرگسالان دچار اهمال کاري مزمن در کارهایشان هستند و این در بین دانش آموزان و دانشجویان بین ۷۵ تا %۹۵ تخمین زده شده است(استیل،.(۲۰۰۷

به نظر می رسد کارهایی که دانش آموزان در وظایف تحصیلی خود به تعویق می اندازند عبارت از تعلل در آماده کردن و ارائه دادن تکالیف، کامل کردن پروژه ها، انجام دادن تکالیف خانگی و حتی آماده شدن براي امتحانات می باشد. در آموزش و پرورش اصطلاح اهمال کاري تحصیلی به طور معمول براي اجتناب و به تاخیر انداختن کارهاي تحصیلی اشاره دارد(حسین و سلطان۳،.(۲۰۱۰ اهمال کاري در وظایف تحصیلی باعث به وجود آمدن مشکلاتی هم می شود که در تحقیقات مختلفی آن ها را به طور اولیه و ثانویه بیان کرده اند مانند کاهش موفقیت دانش آموزان، افزایش مشکلات روانی و جسمانی( فراري و پیچل۴،.(۲۰۰۸ اضطراب(انووگیوز۵،(۲۰۰۴، بی نظمی، سردرگمی و وظیفه شناسی(ریویت۶،.(۲۰۰۷

اهمال کاري، با توجه به پیچیدگی و مولفه هاي شناختی، عاطفی و رفتاري آن، تظاهرات گوناگونی دارد؛ از آن جمله می توان به اهمال کاري تحصیلی (هیل، چاپوت و بارال ۷،(۱۹۸۷، اهمال کاري در تصمیم گیري(ایفرت و فراري۸،(۱۹۸۹، اهمال کاري روان رنجورانه (الیس و ناوس۹،(۲۰۰۰ و اهمال کاري وسواس گونه(فراري۱۰،(۱۹۹۱ اشاره کرد. متداول ترین شکل آن در حوزه تعلیم و تربیت، اهمال کاري تحصیلی است(به نقل از نامیان و حسینچاري،.(۱۳۹۰ افشار((۱۳۹۳ در پژوهشی به تاثیر آموزش گروهی مشاوره انگیزشی بر اهمال کاري و اشتیاق تحصیلی نوجوانان پرداخته و بیان می دارد که مشاوره انگیزشی بر اهمال کاري و اشتیاق تحصیلی نوجوانان اثربخش می باشد.

میلر و رولنیک(۲۰۰۲)۱۱ معتقدند که تغییر مانند پازل از چندین قطعه تشکیل شده است. یکی از راه هایی که می توان قطعات را کنار هم چید، این است که انگیزه را به عنوان اساس فرایند تغییر تصور نمود. ایجاد انگیزه در دانش آموزان به منظور تغییرات یکی از مهمترین وظایف کادر آموزشی است. یکی از شیوه هاي مقابله با دانش آموزان بی انگیزه براي تغییرات رفتاري، مصاحبه انگیزشی است. روش بالینی مصاحبه انگیزشی اولین بار در سال ۱۹۸۳ به عنوان مداخله و نوعی درمان کوتاه مدت براي درمان معتادان به مشروبات الکلی که در آن انگیزه بیمار، مانع رایجی محسوب می شد، طراحی گردید. در آغاز سال ۱۹۹۰ در سایر اختلالات مربوط به سلامتی به ویژه بیماري هاي مزمن که در آن ها تغییر رفتار عامل مهم و انگیزه، چالشی معمول است، مورد آزمایش قرار گرفت.استفاده از مصاحبه انگیزشی در دنیا به سرعت پیشرفت می کند به طوري که در طی سه سال تعداد انتشارات در این زمینه به طور تقریبی دو برابر شده است(نویدیان و همکاران،.(۱۳۹۰

در تازه ترین کتاب، مصاحبه انگیزشی در مراقبت سلامت، رولینک و همکاران((۲۰۰۷ سه سبک ارتباطی(جهت دهی، دنباله روي و هدایت) و سه ابزار ارتباطی اساسی در این سبک ها(پرسیدن، گوش دادن و اطلاع دادن) را توصیف می کنند. هر یک از سبک هاي ارتباطی با برخی از موقعیت ها به خوبی سازگار است و با سایر موارد سازگار نیست. سبک جهت دهی یعنی متخصص، تخصص خود را اغلب به شکل نصیحت یا طرحی براي انجام عملی نشان می دهد. این فرایند به شکل حل مساله است. جهت دهی فرد معمولا در جهت تغییر است. پیام ضمنی این سبک این است که ” من براي حل این موقعیت نظراتی دارم”. در سبک دنباله روي، وقتی مراجع حوزه اي را بررسی می کند، متخصص راهنمایی مراجع را دنبال می کند.