چکیده:

صنعت سیمان به عنوانی یکی از صنایع با میزان آلودگی بسیار بالا به حساب می آید. در ایران در سال ۱۳۱۲ نخستین کارخانه تولید سیمان به ظرفیت ۱۰۰ تن در روز در جنوب شرقی تهران به عنوان سیمان ری آغاز به کار کرد. در حال حاضر ایران به عنوان یکی از بزرگترین تولید کنندگان سیمان در جهان به حساب می آید، لذا اهمیت بررسی میزان اثرات زیست محیطی این صنعت از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این مقاله بررسی فرآیندها و آلاینده های تولیدی و نحوه مدیریت و راهکارهای پیشنهادی جهت مدیریت وکنترل آنها، میباشد بررسی ها نشان می دهد که آلایندههای اصلی تولیدی غبار ناشی از پخت مواد ازکوره ها ، غبار ناشی از فرایند ریزش مواد و آسیاب آنها و گازهای خروجی از الکتروفیلترها می باشد. راهکارهای پیشنهادی برای کنترل و کاهش آلاینده ها، ایجاد یک محیط کاملا سرپوشیده و مجهز به فیلترغبار گیر برای واحد بسته بندی ، افزایش و بهبود عملکرد فیلترهای غبارگیر ، توجه به بازیابی و بازچرخش واستفاده مجدد از مواد(به ویژه پسماند)، اصلاح آسیاب های سیمان و مواد خام برای کاهش مصرف انرژی الکتریکی، حذف انبار ذخیره کلینکر به منظور کاهش مصرف انرژی و گرد غبارمیباشند.

کلمات کلیدی:سیمان، آلودگی هوا، مدیریت آلودگی هوا

.۱ مقدمه

در ایران در سال ۱۳۱۲ نخستین کارخانه تولید سیمان به ظرفیت ۱۰۰ تن در روز در جنوب شرقی تهران نزدیکی کوه ب یبی شهربانو به عنوان سیمان ری آغاز ب هکار کرد و بعد از ۴۵ سال مقارن با شروع انقلاب اسلامی در سال۱۳۵۷ ظرفیت اسمی تولید سیمان در کشور به ۸ میلیون تن درسال رسید. با اتمام جنگ تحمیلی و طی سالهای ۶۸ لغایت ۷۶ به میزان ۷,۳ میلیون تن به ظرفیت اسمی تولید سیمان کشورمان اضافه شد و ای روند طی سالهای ۷۶ تا ۸۴ ادامه داشت، در این مقطع زمانی ۱۰ میلیون تن به ظرفیت تولید اضافه شده است، به طوری که در سال ۱۳۸۴ مجموع ظرفیت تولید به ۳۴

میلیون تن و در سال ۱۳۸۷ به حدود ۴۴ میلیون تن رسیده است(شکل شماره.(۱ در حال حاضر جمهوری اسلامی بزرگترین کشور تولید کننده سیمان منطقه خاورمیانه می باشد. ایران در حال حاضر رتبه پانزدهم را در بین تولیدکنندگان سیمان جهان دارد .[۵]

شکل .۱ روند تولید سیمان در ایران

سیمان در کنار محصولاتی همچون فولاد از شاخص های توسعه درکشورها محسوب می شود که میزان این تولیددر جهان رو به افزایش است واین نوید بخش آینده مطلوب صنعت سیمان است بویژه آنکه درکشورهای درحال توسعهمخصوصاًکشورهای آسیایی نرخ مصرف روند صعودی دارد بنابراین قبضه این بازارها برای کشورما میتواند بازدهی بالایی را به همراه داشته باشد