چکیده

اکنون مادر زمانی زندگی می کنیم که مسئله آلودگی محیط زیست به خاطر رشد سریع جمعیت ،صنعت و شهرکهای صنعتی و محدودیتهای منابع طبیعی بیش از پیش مورد توجه کارشناسان واقع شده و همچنین به شکل یک مسئله قابل لمس مورد توجه عام مردم قرار گرفته است .با توجه به خطرات بزرگ طرح هایی که در آنها ارزیابی های اثرات زیست محیطی صورت نگرفته و سلامت انسان و اکوسیستم را تهدید میکند منجر شده تا در جوامع امروزی اهمیت حفاظت محیط زیست امری ضروری و بدیهی به نظر برسد و بدون شک اقدام و اجرای هر گونه برنامه نیاز به دانش کافی و شناخت لازم از محیط زیست و آلاینده های آن دارد در همین راستا شناخت آلودگی های زیست محیطی و عوامل موثر در ایجاد آنها راه را برای مقابله با این آلودگی ها هموار کرده و هزینه های آن را کاهش می دهد.

واژگان کلیدی : شهرک صنعتی، ارزیابی اثرات زیست محیطی، آلودگی محیطزیست، توسعه پایدار

Email:amin.hashemi1369@chmail.ir

مقدمه

تعادل، هماهنگی و نظم لازم بین اجزاء طبیعت از ضروریات اساسی محیط زیست و بهداشت محیط است چنانچه این تعادل در اثر برخی از شرایط دچار تغییرات شود ، آسیب به کلیه اجزاء و ساختار موجودات زنده و در رأس آن انسان وارد خواهد شد،

از نیم قرن گذشته فعالیتهای مهم اقتصادی و صنعتی، بکارگیری تکنولوژیهای پیشرفته همراه با رشد فزاینده جمعیت و نیز عدم هماهنگی دول مختلف دنیا در استفاده بهینه از منابع طبیعی موجود موجب بر هم خوردن تعادل داشته های طبیعی موجود و در نهاین موجب بر هم خوردن تعادل زیست محیطی گردیده است. بشر با تولید آلودگیهای مختلف در آب، هوا، خاک، صدا، حرارت و غیره، در ایجاد فرسایش خاک، بیابانزایی، بروز سیلابها، انهدام و انقراض گونه های گیاهی و جانوری و تخریب لایه ازن، گرم شدن کره زمین، بالا آمدن آب دریاها، افزایش گازهای گلخانهای و بسیاری دیگر، سبب ایجاد بیماری های جدید و صعب العلاج و مرگ ومیر بیرویه و امثالهم نقش داشته است((۶

ارزیابی اثرات زیست محیطی و عبارت است از شناسایی و ارزیابی سیستمیک پی آمدهای پروژه ها و برنامه ها و طرحها بر “اجزاء فیزیکی-شیمیایی و بیولوژیکی، فرهنگی، اقتصادی- اجتماعی و زیست محیطی” و به عبارت دیگر روشی است جهت پیشبینی تعیین و تفسیر اثرات زیست محیطی یک فعالیت بر روی کلیه اجزای اکوسیستمهایی که به طور مستقیم و غیرمستقیم زندگی بشر به آن وابسته است.((۱۱

فرآیند ارزیابی اثرات زیست محیطی در وهله اول برای کمک به برنامه ریزی صحیح توسعه پایدار و سپس وسعت بخشیدن به پروژه های توسعه موجود بدون افزایش آلودگی های زیست محیطی در منطقه پایه ریزی شده است و هدف از انجام آن پرهیز از هر گونه اشتباهات پر هزینه در برنامه ریزی های توسعه و کنترل آلودگیهای زیستی و حفظ منابع با ارزش طبیعی و در مجموع یک شیوه مدیریت برای حفظ محیط زیست است (۷)

ارزیابی اثرات زیست محیطی مکانیزمی است که استفاده مفید از منابع انسانی و طبیعی را جهت جلوگیری از افزایش صدمات به محیط زیست ارائه میدهد ودر برنامه ریزیهای کوتاه- مدت و بلندمدت در اثر بخشی هزینه ها تأثیر بسزایی دارد (۳)

ارزیابی اثرات زیست محیطی باعث سالم ماندن انسان و تسریع در برنامه ریزیها می شود و بدین ترتیب درحفاظت هر چه بیشتر منابع و صرفه جویی در وقت مثمرثمر واقع میگردد. مطالعات اخیر نشان داده است که هزینه های ارزیابی اثرات بهداشت محیطی بطور متوسط کمتر از %۵ هزینه های سرانه در کشورهای توسعه یافته است.((۱۱

درحال حاضر با توسعه بی رویه و نامنظم صنایع در کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ایران نگرش زیست محیطی جهت جلوگیری از افزایش بی رویه آسیبهای طبیعی ناشی از توسعه، حفظ طبیعت موجود و منابع طبیعی برای نسل های بعدی اهمیت بسزایی دارد و مورد توجه مسئولین ذیربط قرار گرفته است. در همین راستا در دو دهه اخیر دولت جهت سازماندهی به صنایع و ایجاد بازار رقابت و همچنین سهولت کنترل آلودگی و جلوگیری از افزایش بی رویه آسیبهای زیست محیطی ناشی از آلودگیهای صنعتی و حفظ طبیت اقدام به احداث ناحیه های صنعتی مشخص در مناطق مختلف کشور نموده است.

طرح احداث شهرک صنعتی مزرعه نو در شهرستان آشتیان با هدف سازماندهی صنایع پراکنده در منطقه، اشتغال زایی همچنین کنترل آلودگی ناشی از پراکندگی صنایع و به و ایجاد بازار خرید و فروش کالا و رونق اقتصادی و تبع آن حفظ و حراست محیط زیست مد نظر مسئولین محلی قرار گرفته است.

باتوجه به موارد فوق، هم اکنون و همزمان بافعالیتهای امکان سنجی و پیش امکان سنجی پروژه عمرانی طرح گسترش شهرک، مطالعات ارزیابی اثرات زیست محیطی به عنوان یک پدیده مطالعاتی جدید در کشور و به عنوان یک مطالعه پایه ای برای جلوگیری از آلودگی زیست محیطی در منطقه انجام میگیرد.

هدف تحقیق

با توجه به بحران های زیست محیطی ناشی از آلودگی ها هم اکنون بسیاری از کشورها را به طرز خطرناکی تهدید می کند لذا کشورها با حفاظت جدی و منطقی از محیط زیست خود و برنامه ریزی های علمی می توانند این بحران های زیست محیطی را کنترل نمایند،و توسعه ای پایدار همگام با محیط زیست داشته باشند که در همین راستا بر آن شدم تا مظالعه ای موردی بر روی ارزیابی اثرات زیست محیطی شهرک صنعتی آشتیان انحام دهم.