چکیده
در دنیای رقابتی امروز با توجه به ویژگی های محیط های جدید تولیدی

æ طبیعت مشتریان ، دیگر شیوه های مدیریت تولید گذشته که یکپارچگی کمی را در فرآیندهایشان دنبال می کرده اند کارایی خود را از دست داده است بنابراین شرکت ها نیازمندند تا یکپارچگی مناسبی را در تمام فرآیندهای تولیدی از ماده خام تا مصرف کننده نهایی ایجاد نمایند. مدیریت زنجیره تأمین به عنوان یک رویکرد یکپارچه جهت مدیریت مناسب جریان مواد و کالا ، اطلاعات و جریان پولی ، توانایی پاسخگویی به این شرایط را داراست . ، در این راستا توجه به فرصتها

æ تهدیدات موجود در عرصه تجارت جهانی و ارزیابی توان سازمان در رویارویی با ریسکهای این عرصه از اهمیت انکارناپذیری برخوردار است، مدیریت ریسک در زنجیره تأمین وظیفه شناسایی، تحلیل و ارائه راهکارهای مناسب جهت پاسخگویی، کنترل و کاهش ریسکها در چرخههای اقتصادی و تولیدی را بر عهده دارد. در این مقاله ابتدا ریسک های زنجیره تأمین شناسایی شده و سپس با استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها رتبه بندی ریسک های زنجیره تأمین از لحاظ اهمیت آنها در زنجیره تأمین انجام می شود . هدف این تحقیق بررسی و اولویت بندی ریسکهای زنجیره تأمین و استفاده از تکنیک تحلیل پوششی داده ها در مدیریت زنجیره تأمین میباشد.

واژه های کلیدی : ریسکٌ ، مدیریت زنجیره تأمینٍ ، مدیریت ریسک زنجیره تأمینَ ، تحلیل پوششی داده هاُ

-۱ مقدمه سال ها قبل از شکل گیری تکنولوژی مدرن امروزی و نیز تعداد کم

صنایع مختلف در عرصه رقابت ، هر سازمان که به نوعی یکی از اعضای زنجیره تأمین محسوب می شد ، سعی در مدیریت و نظارت بر برنامه های درون سازمانی خود داشت ، به عبارتی به دنبال سودآوری منفرد می گشت . با به وجود آمدن رقابت شدید در بازارها و شکل گیری صنایع مختلف تولیدی و نیز پیدایش تکنولوژی مدرن اطلاعاتی همه و همه باعث تغییر نگرش شرکت ها در مورد زنجیره تأمین گردید و باعث شد که شرکت ها با سرمایه گذاری های مناسب و برنامه ریزی شده و همچنین ارتباط مناسب با زنجیره تأمین توان رقابتی و قابلیت سودآوری سازمان خود را افزایش دهند.

یک زنجیره تأمین شامل تمام مراحلی است که به طور مستقیم یا غیرمستقیم در برآورده ساختن خواست مشتری دخیل هستند. زنجیره تأمین نه تنها شامل سازندگان و تأمین کنندگان می شود بلکه بخش های حمل و نقل ، انبارها ، خرده فروشان و حتی خود مشتریان را در بر می گیرد. [۱] مدیریت زنجیره تأمین بر یکپارچه سازی فعالیت ها و نیز جریان های اطلاعاتی مرتبط با آنها از طریق بهبود در روابط زنجیره ، در جهت دستیابی به مزیت رقابتی قابل اتکا و مداوم ، نظارت دارد. بنابراین مدیریت زنجیره تأمین عبارت است از : فرآیند یکپارچه سازی فعالیت های زنجیره تأمین و نیز جریان های اطلاعاتی مرتبط با آن از طریق بهبود و هماهنگ سازی فعالیت ها در زنجیره تأمین تولید و توزیع محصول . [۲]

۱- Risk 3- Supply Chain Risk Management(SCRM)
2- Supply Chain Management (SCM) 4- Data Envelopment Analysis(DEA)
1

عدم قطعیت و ریسک در زنجیره تأمین برروی شکل، طرح و عملیات آن تأثیر بسزایی دارد. از دیدگاه دیگر، تجارت و کسب و کار، به دلیل وجود ریسک و عدم قطعیتها، معنا می یابد. چراکه اگر ریسک و خطر درکاری وجود نداشته باشد، ارزش اقتصادی نخواهد داشت؛ به این دلیل که در آن فعالیت، ارزش افزوده ای ایجاد نخواهد شد.[۳]