چکیده
در این پژوهش، تحقیقات انجام شده در خصوص چهار غله مهم گندم، جو، ذرت و برنج در زمینه هاي مختلف شامل به زراعی،

تکنولوژي بذر، اکولوژي و فیزیولوژي مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که بیشترین تحقیقات به زراعی در کشور

در زمینه گندم انجام شده و بعد از گندم، به ترتیب ذرت، جو و کمترین تحقیقات در خصوص برنج صورت گرفته است. در زمینه به زراعی بر روي موضوعاتی از قبیل نحوه کاشت، عمق کاشت، تاثیر مواد تنظیم کننده رشد، برداشت دو منظوره و به خصوص ریزوسفر

گیاه تحقیقات نسبتا”کمتري انجام شده است. در زمینه اکولوژي غلات مورد نظر، نیاز است پژوهش بیشتري در مورد انواع محرك هاي محیطی و تنش هاي غیر زنده و به خصوص تاثیر گرد و خاك و آلودگی هوا در مناطق مبتلابه انجام شود. موضوعات مختلف

فیزیولوژي بر اساس میزان پژوهش هاي انجام شده از نظر اولویت تحقیقاتی در بالاترین سطح قرار گرفتند. در زمینه تکنولوژي بذر نیز تحقیقات بسیار محدودي انجام گرفته است. بر اساس نتایج بدست آمده توصیه می شود پژوهشگران، اساتید و دانشجودریان تحقیقات خود توجه بیشتري به موضوعات مختلف فیزیولوژي، تکنولوژي بذر و اکولوژي این گیاهان زراعی معطوف نمایند.

واژگان کلیدي: اولویتبندي تحقیقات، برنج، جو، ذرت، گندم

مقدمه

توسعه همه جانبه، پویا و پایدار در کشاورزيعمدتاً مبتنی بر توسعه فناوري بوده که خود بر پایه خلاقیت و نوآوري و توسعه علمی صورت می گیرد و دستیابی به توسعه علمی نیز از طریق مطالعه و پژوهش میسر است. در کشورهاي پیشرفته، مواردي که باید تحقیق شود، مشخص گشته و براي انتخاب زمینه هاي پژوهش و سوق دادن بودجه هاي تحقیقاتی و همچنین کسب نتایج مفید در جهت توسعه مرزهاي دانش، شناخت مشکلات اقتصادي، اجتماعی، فرهنگی و غیره تلاش گردیده و راه هاي پیشگیري، کنترل و بهبود آنها روشن شده است، اما در کشور هاي در حال توسعه، تحقیقات از نظام مطلوب برخوردار نیست و به صورت پراکنده و بر اساس توان،
انگیزه، آگاهی و علاقه افراد انجام می شود(۲ و .(۴ بر همین اساس کشورهاي توسعه یافته توجه خاصی به سرمایه گذاري در نظام

ملی تحقیقات و بالاخص تحقیقات کشاورزي دارند، به طوري که تا اواسط دهه ۱۹۹۰، هزینه هاي سالیانه تحقیق و توسعه کشاورزي در کشورهاي مختلفجمعاً حدود ۳۳/۲ میلیارد دلار و سهم کشورهاي در حال توسعه از این رقم سالانه ۱۲/۲ میلیارد دلار برآورد

استگردیده .(۳)

علی رغم اهمیت غلات در بخش کشاورزي تحقیقات چندانی جهت ارزیابی و اولویت بندي موضوعات مربوط به غلات در زمینه

هاي به زراعی، اکولوژي، تکنولوژي بذر، فیزیولوژي و به نژادي در کشور صورت نگرفته تا به واسطه ي آن بتوان به کلیهي تحقیقات و پژوهش ها در این زمینه ها خط مشی داد و پژوهشگران و محققین این حوزه را به سمت موضوعاتی که کمتر روي آن کار شده یا اصلاً کار نشده، سوق داد و بدین وسیله از صرف هزینه هاي بی مورد بر موضوعات تکراري و فاقد اهمیت جلوگیري به عمل آورد.

لذا تحقیق حاضر تا حد امکان سعی دارد با استفاده از روش هاي پیمایشی و بررسی تمامی پژوهش هاي صورت گرفته بر روي غلاتی

١

مثل گندم، جو، ذرت و برنج در زمینه ي به زراعی، اکولوژي، تکنولوژي بذر و فیزیولوژي که در مجلات معتبر داخلی، همایش ها، پایان نامه ها و طرح هاي پژوهشی به چاپ رسیده اند، موضوعاتی را که از اولویت و اهمیت بیشتري برخوردار بوده را مشخص کرده