چکیده
مسائل مربوط به انرژي در وضع محیط زیست زمین، اهمیت حیاتی دارند.نیروي باد،فن آوري استفاده از باد براي تولید

برق،منبع جدید تامین برق با سریعترین رشد در سطح جهان است.به گفته کارشناسان پیگیري این روند مستلزم تحقیق و توسعه هر چه بی پروا و التزام دولت به فراهم آوردن پشتوانه اي اقتصادي براي این فناوري استانرژي. بـادي عمـدتاً توسط توربین هاي بادي سه پره اي بسیار بزرگ تولید می شود که بر بالاي برجکهاي بلندي قرار می گیرند و مثل پنکه هایی کار می کنند که به حالت عکس می گردند این توربینها به جاي آنکه از برق براي ایجاد باد کمک بگیرنـد از بـاد براي تولید برق استفاده می کنند.

در این مقاله بر مبناي مقایسه هزینه تولید انرژي الکتریکی از باد و انرژي هاي فسیلی بنا شده در خصوص اهمیت انرژي باد در آینده اقتصاد انرژي ایران می بایست گفت استفاده از این انرژي موجب صرفه جویی فراورده هاي نفتی به عنوان سوخت می شود.صرفه جویی به دست آمده در درجه اول موجب حفظ منابع فسیلی انرژي و مهمتر ازاین که تبدیل آن به مشتقات بسیار زیاد پتروشیمی با ارزش افزوده بالا را فراهم سازد.در درجه دوم تولید الکتریسیته از این نوع انـرژي فاقد هیچگونه آلودگی زیست محیطی بوده که همین عامل کمک شایانی به حفظ طبیعت سـالم محـیط زیسـت بشـري نموده و در نتیجه مسیر براي نیل به توسعه پایدار اقتصادي و اجتماعی را فراهم می کند .استفاده از انرژي باد در ایـران علاوه بر عمران و آبادي موجب ایجاد مشاغل جدید شده و بالاخره با بومی سازي فناوري انـرژي باد،اقتصـاد انـرژي کشور در مسیر پویایی گام بر می دارد.

در این پژوهش با استفاده از ارزیابی طرحهاي اقتصادي بخصوص طرحهاي عمرانی و نیروگاهی با استفاده از تکنیکهاي ارزیابی فنی و اقتصادي هم چون ضریب بازگشت سرمایه CRF ،حداقل نرخ جذب کننده،روشهاي ارزش فعلی،روش هزینه سالیانه یکنواخت،روش نرخ بازگشت سالیانه،روش نسبت مناع به مخارج و هم چنین تکنیکهاي دیگر اقتصاد

-۱ دکتراي انرژِي-رمدرس دانشگاه پیام نور abbasanshan@yahoo.comرر
-۲ کارشناس ارشد مدیریت محیط زیست-رکارشناس HSEرشرکت ملی پخش فراورده هاي نفتی هرمزگان samiraarazm@yahoo.comرر -۳ رئیس HSEرشرکت ملی پخش فراورده هاي نفتی هرمزگان

١

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

مهندسی،از جمله روش دوره بازگشت سرمایه، روش تجزیه و تحلیل عمر خدمت،روش ارزش آینده ، هزینـه سـرمایه گذاري سالیانه AC، و هزینه تعمیر و نگهداري OANDM هزینه سوخت PVF و به بـرآورد قیمـت تمـام شـده از روش هزینه تراز شده (LOCE) انرژي تولیدي از باد و سوختهاي فسیلی دست می یابیم.

واژگان کلیدي: انرژي باد،انرژي هاي فسیلی،توسعه پایدار، ،روش ارزیابی اقتصادي،روش هزینـه یکنواخـت سـالیانه، روش ارزش فعلی

مقدمه و تاریخچه تاریخچه توربین هاي بادي طبق اسناد و مدارك موجود،اولین قایق بادي توسط مصریان ساخته شد.اولین آسیاب بادي

براي آرد کردن غلات ۲۰۰ سال قبل از میلاد مسیح توسط ایرانیان بنا گردید.بعد از آن در قرن ۱۳ میلادي آسیاب بادي به اروپا راه یافت و تکمیل شد به طور جدي و با تکنولوژي جدید استفاده از انرژي باد در سال ۱۸۵۴ در ایالات متحده آغاز شد.بزرگترین ماشین بادي در زمان جنگ جهانی دوم در آمریکا ساخته شد که توان این ماشین ۱/۲۵ مگاوات براي سرعت باد ۱۳/۴ متر بر ثانیه بود. در دنیا امروزه از ۶ منبع انرژي تولید می کنند.

آنها زغال سنگ،نفت خام،گاز طبیعی،نیروي آّ،انرژي هسته اي و انرژیهاي نو هستند.انرژي باد حاصل از هواي متحـرك می باشد هنگامی که تابش خورشید به طور نامساوي به سطح ناهموار زمین می رسد سبب ایجاد تغییرات دما و فشـار می گردد و در این تغییرات باد بوجود می آید.

در بین انرژیهاي تجدیدپذیر ، انرژي باد یکی از اقتصادي ترین روشهاي تولید برق است.که آلودگی ندارد و با توجه به تجدیدپذیر بودن آن از اهمیت بسیاري برخوردار است .با استفاده از انرژي باد آلودگی زیست محیطی کاهش می یابد به طوریکه تولید تولید هر کیلو وات انرژي الکتریکی از باد از انتشار یـک کیلـو گـرم دي اکسـید کـربن در مقایسـه بـا نیروگاههاي سوخت فسیلی جلوگیري کند.

پس درباره اهمیت اقتصادي باد در آینده انرژي ایران می بایست گفت که استفاده از این انـرژي باعـث صـرفه جـویی فراورده هاي نفتی بعنوان سوخت می شود.صرفه جویی به دست آمده در درجه اول موجب حفظ منابع فسیلی انرژي و مهمتر اینکه تبدیل آن به مشتقات بسیار زیاد پتروشیمی با ارزش افـزوده بـاا را فـراهم مـی سـازد. درجـه دوم تولیـد الکتریسیته از این نوع انرژي فاقد هیچگونه آلودگی زیست محیطی بوده که همین عامل کمک شایانی را به حفظ طبیعت سالم محیط زیست بشري نموده و در نتیجه مسیر براي نیل به توسعه پایدار اقتصـادي، اجتمـاعی را فـراهم مـی کنـد. استفاده از انرژي باد در ایران علاوه بر عمران آبادي موجب ایجاد مشاغل جدید شده و بالاخره با بومی سازي،فن آوري انرژي باد اقتصاد انرژي کشوردر مسیر پویایی گام بر می دارد.

به این ترتیب،معرفی منابع انرژي تجدید پذیر نوین در بازار جهانی به عنوان ابزاري سـودمند و ضـروري راهکارهـاي پیشرفت جهانی،امري ضروري به نظر می رسد.بدون شناخت و توجیه موانعی که در سیستم هاي انـرژي وجـود دارد و

٢

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

اثرات زیست محیطی که باید به حداقل ممکن برسد.بحث از گسترش ابعاد و سرعت توسعه این انرژیها غیر واقعی بـه نظر می رسد در طول ۲۰سال آینده و فراتر از آن استفاده وسیع تر انرژیهاي نو ادامه خواهد یافت.

اهداف پژوهش درباره انرژي باد ترویج و توسعه واقعی منابع انرژیهاي نو در گرو کسب تکنولوژي و دانش فنی است.دستیابی به این دانش فنی حداقل از دو جهت بسیار با اهمیت است:

الف: با جایگزینی انرژیهاي تجدید پذیر به جاي بخشی از انرژیهاي فسیلی که هم اکنون در کشور مصـرف مـی شـود امکان صادرات و بهره برداي مناسب و کارآمدتر از منابع فسیلی بیش از پیش میسر گردد.این امر فقط با تولیـد داخلـی این تکنولوژیها امکان پذیر است.در صورتی که سیستم هاي تجدیدپذیر از خارج کشور خریداري شود ارز براي آنهـا درمقایسه با سیستم هاي رایج سنتی به دلیل جدید بودن تکنولوژي بیشتر است .در صورتی که این سیستم ها در داخل کشور ساخته شوند با کاهش قیمت همراه بوده و از نظر اقتصادي با صرفه تر خواهد بود و فقط در این حالت است که سیستم هاي تجدید پذیر قادر به رقابت با سیستم هاي رایج سنتی خواهند شد.

ب: اشتغال زایی محلی انرژي هاي نو و تاثیر مثبت آنها بر توسعه اجتماعی مناطق روستایی در گرو تولید داخلـی ایـن سیستم ها است که بدون دستیابی به تکنولوژي و دانش فنی میسر نخواهد شد.لذا براي دستیابی به این دو هدف لازم است که پروژه هاي تحقیقاتی بسیاري در زمینه انرژیهاي نو تعریف شود و نمونه هاي اولیه صنعتی با اهداف تحقیقاتی و به منظور دستیابی به تکنولوژي اجرا شود.این همان سیاستی است که وزارت نیرو در سالهاي اخیر دنبال کرده است.

پوشیده نیست که در حال حاضر کاربرد اغلب سیستم هاي تجدید پذیر در بازار انرژي از توجیه اقتصـادي برخـوردار نیست لذا در این مرحله هدف وزارت نیرو در اجراي این پروژه ها بیشتر به جذب تکنولوژي معطوف بـوده اسـت بـر اساس پیش بینی ها هنگامی که توجیه اقتصادي آنها در آینده محق شد ساخت و تولید در دستور کار قرار می گیرد. با این حال در مواردي که توجیه اقتصادي در آینده نزدیک امکان پذیر باشد،ساخت نیروگاه یا نمونه هاي نیمه صنعتی به منظور کسب دانش فنی و دستیابی به تجربیات عملی و آشنایی با موانع ساختاري و هم چنـین جلـب اعتمـاد مـردم و مسئولین در دستور کار قرار گرفته است تا از این طریق زیر ساختهاي لازم براي آینده فراهم گردد.
-۱-۱ اهداف پژوهش در ایران
– افزایش تولید برق توسط انرژیهاي نو از هدفگذاري انجام شده (%۱۵) از ظرفیت تولیدي برق کشور

– ایجاد بستر مناسب جهت تولید توربین هاي با ظرفیت بالا و در نتیجه کاهش قیمت تمام شده

– انتقال تکنولوژي و تولید توربین هاي بادي ظرفیت بلا در کشور

– جذب حمایت دولت از پژوهشهاي مورد نیاز در زمینهتوربین هاي بادي با هدف دستیابی به توسعه پایدار -۲ اهمیت پژوهش درباره انرژي باد در خصوص اهمیت انرژي باد در آینده اقتصاد انرژي ایران می بایست گفت استفاده از این انرژي موجب صرفه جـویی

فراورده هاي نفتی بعنوان سوخت می شود صرفه جوییب ه دست آمده در درجه اول موجب حفظ منابع انرژي فسیلی و

٣

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

مهمتر اینکه تبدیل آن به مشتقات بسیار زیاد پتروشیمی با ارزش افزوده بالا را فراهم مـی سـازد.در درجـه دوم تولیـد الکتریسیته از این نوع انرژي فاقد هیچگونه آلودگی زست محیطی بوده که همین عامل کمک شایانی به حفـظ طبیعـت سالم محیط زیست بشري نموده در نتیجه مسیر براي نیل به توسعه پایدار اقتصادي – اجتمـاعی را فـراهم مـی کنـد.از مزایاي استفاده از انرژي عدم نیاز توربین بادي به سوخت تامین بخشی از تقاضاي انرژي برق ، کمتر بودن نسبی انرژي باد نسبت به انرژي فسیلی دربلند مدت و تنوع بخشیدن به منابع انرژي و ایجاد سیستم پایدار انرژي و قدرت مانور زیاد در بهره برداریهاست.استفاده از انرژي باد در ایران علاوه بر عمران و آبادب موجب ایجاد مشاغل جدید شده و با بومی سازي فناوري انرژي باد اقتصاد انرژي کشور در مسیر پویا گام بر می دارد. از انرژي باد از یک سو امکـان اسـتفاده از ظرفیت جریان هوا و باد موود در کشور را فراهم می کند از سوي دیگر به دلیل عدم استفاده از سوخت فسـیلی بـراي تولید انرژي الکتریکی موجب کاهش آلودگی هاي زیست محیطی می شود.با توجه به این دو مزیت از آنجا که دولـت هم اکنوون سوخت فسیلی را با قیمت ارزان و یارانه اي در اختیار نیروگاههاي فسیلی قرار می دهد به نظر می رسد بهره گیري از انرژیهاي نو بویژه باد،بدلیل فراوانی آن در کشور صرفه اقتصادي زیادي به همراه داشته باشد.

-۲- ۱ اهمیت توسعه پژوهشها در زمینه انرژیهاي نو همه تکنولوژیها داراي دوره عمر مشخصی هستند که رشد آنها بر حسب زمان اغلب از یک مدل عمومی تبعیت می کند

یک فن آوري زمانی متولد می شود و سپس دوره رشد خود را طی می کند به دوره بلوغ می رسد و پس از این مرحله به کهولت و مرگ می رسد این روند در مورد همه تکنولوژیها کم و بیش یکی است.گرچه همه تکنولوژیها تمام مراحل خود را طی نمی کنند و گاه یک تکنولوژي در دوره اول یا دوم از عمر خود دچار مرگ زودرس می شود.

در صنعت برق و انرژي نیز باید به این مدل عمومی نیز توجه داشت هـر چنـد تکنولـوژي تولیـد بـرق بـا اسـتفادهاز سوختهاي فسیلی هم اکنون در دوره بلوغ خود هستند اما با توجه به محدودیت منابع فسیلی افزایش جمعیـت و رشـد مصرف انرژي با توجه به مشکلات زیست محیطی کاربرد انرژیهاي پاك در آینده اجتناب ناپذیر است .بشر به مرحله اي خواهد رسید که در استفاده از انرژیهاي فسیلی دچار محدودیت خواهد شد.بنابراین اگر جامعه اي فقط بـه سـوختهاي فسیلی متکی باشد در آینده با مشکلات اساسی مواجه خواهد شد هر چند در حال حاضر استفاده گسـترده ازانرژیهـاي تجدیدپذیر اقتصادي نیست و این تکنولوژي به مرحله بلوغ خود نرسیده است .آینده نگري ایجاب می کند که امروزه بر روي تکنولوژي جدید سرمایه گذاري و تحقیقات بسیار انجام شود.
-۳ مزایاي استفاده از انرژي باد در مقایسه با سوختهاي فسیلی
– عدم نیاز توربین هاي بادي به سوخت که در نتیجه از میزان مصرف سوختهاي فسیلی می کاهد

– رایگان بودن انرژي اد
– توانایی تامین بخشی از تقاضاي انرژي برق
– کمتر بودن نسبی قیمت انرژي حاصل از باد در بلند مدت

– تنوع بخشیدن به منابع انرژي و ایجاد سیستم پایدار انرژي

۴

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

– قدرت مانور زیاد،جهت بهره برداري در هر ظرفیت و اندازه( از چند وات تا چندین مگا وات)

– عدم نیاز به آب
– عدم نیاز به زمین زیاد براي نصب
– ایجاد اشتغال

– نداشتن آلودگی زیست محیطی

-۴ انواع توربین هاي بادي و مکانیزم کار آنها -۴-۱ توربین هاي بادي با محور و چرخش عمودي -۴-۲ توربین هاي بادي با محور چرخش افقی

-۵برررسی اقتصادي استفاده از انرژي باد در ارزیابی نیروگاههاي بادي هزینه ها و درامدها ي طرح مدت زمان برگشت سرمایه ،قیمت انرژي الکتریکی تولیدي و

نرخ بازده داخلی سرمایه،شاخصهاي نهایی براي مقایسه کامل مولفه هاي مختلف می باشند. از آنجا که براي گسـترش سیستم عرضه انرژي الکتریکی توسعه پایدار را دنبال می کنیم باید تمام هزینه ها و منافع اجتماعی هر مولد را مد نظـر قرار دهیم باید در نظر داشت که از بین صرفه هاي اقتصادي و غیر اقتصادي تنها هزینه دفع آلاینده هاي زیست محیطی

æ تصفیه گازهاي مضر متصاعد از نیروگاههاي فسیلی می تواند به صورت کمی در محاسبات وارد شود.این هزینه ا در واقع در برگیرنده تمام اثرات زیست محیطی آلاینده ها در کوتاه مدت و بلند مدت از قبیل تولید SOX,NOX,COX ، هیدروکربورها و سایر گازهاي سمی آلودگی آب و خاك و ایجاد بارانهاي اسیدي و تولید گازهـاي گلخانـه اي مـی باشند در ضمن هزینه تولید برق از انرژي باد در دو دهه گذشته به طور قابل ملاحظه اي کاهش یافته است. برق تولیـد شده توسط انرژي باد ( در سال ۳۰ (۱۹۷۵ سنت براي هر کیلو وات ساعت بوده اما اکنون به کمتر از ۵ سـنت رسـیده است.توسعه توربین هاي جدید نیز قیمت را کمتر خواهند کرد.

در دنیا ۵ کشور آلمان ةآمریکا،اسپانیا،دانمارك و هند پیشتاز دیگران می باشند کل ظرفیت نصب توربین هاي بـادي در دنیا تا پایان سال ۲۰۰۴ میلادي برابر ۴۷/۶۱۶ گیگا وات می باشد.کل سرمایه در گردش صنعت انرژي باد جهان در سال ۲۰۰۴ میلادي برابر با ۱۳۸۴ خورشیدي برابر ۸ میلیارد یورو بوده است . قیمت سرمایه گذاري انرژي باد در حدود ۸۵۰ یورو بر کیلو وات وارد می شود که در حدود ۷۰۰ یورو آن به هزینه تجهیزات و مابقی به هزینه هاي آماده کردن سایت

æ نصب و راه اندازي مرتبط می شود.در چند سال اخیر با بزرگتر شدن سایز توربین ها تجاري قیمت سـرمایه گـذاري آنها کاهش یافته است.

در کشورمان ایران با وجود این که مشاهده می شود با در نظر گرفتن هزینه هاي خصوصی نیروگاههاي بادي و فسـیلی توسعه نیرو گاههاي بادي براي تولید برق هم اکنون در حال اقتصادي شدن می باشد.اگر هزینه اي اجتماعی نیروگاههاي

۵

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

فسیلی که در برگیرنده اثرات برون زایی منفی است، مبناي مقایسه قرار گیرد. هزینه تولید در مولدهاي بـادي کمتـر از فسیلی خواهد بود و برق حاصل از آن می تواند به عنوان یک انرژي پایدار در توسعه اقتصادي – اجتماعی کشور مورد استفاده قرار گیرد.

-۵-۱روشهاي ارزیابی اقتصادي۱ ارزیابی طرحهاي اقتصادي بخصوص طرحهاي عمرانی و نیروگاهی به عنوان یک فن پیچیده و با استفاده از تکنیکهـا و

روشهاي مشروح در اقتصاد خرد و کلان ،اقتصاد توسعه ،اقتصاد مدیریت و امکان قضاوت درست اقتصـادي و مـالی براي کارشناسان فراهم آورد.

– معرفی تکنیکهاي ارزیابی فنی اقتصادي -۵-۱-۱ نرخ بازگشت سرمایه

یک سرمایه گذاري زمانی سوده تلقی می شود که سرمایه گذاران انتظار دریافت اصل و فرع بیشتري داشته باشند یا به عبارتی آنها انتظار دریافت نرخ بازگشت سرمایه مناسب هستند نرخ بازگشت سرمایه عبارتند از : سـرمایه اولیـه،منهاي اصل و فرع دریافتی تقسیم بر سرمایه اولیه ضربدر ۱۰۰٫ -۵-۱-۲ حداقل نرخ جذب کننده

سرمایه گذاري در جستجوي نرخ مناسبی براي سرمایه گذاري است بدیهی است این نرخ مناسب براي سـرمایه گـذار نرخی است که بیشتر یا حداقل مساوي نرخ بانک ( بهره) . حداقل نرخ جذب کننده،نرخ جزء آن مناسب نیست و معمولاً بیش از نرخ بهره می باشد زیرا چنانچه سرمایه گذار مبلغ سرمایه گذاري را در بانک پـس انـداز کنـد

براي دریافت مقدار بهره اي که نرخ بازگشت سرمایه او محسوب می شود هیچگونه فعالیت یا ریسکی را متحمل نمـی شود در حالیکه سرمایه گذاري در یک واحد تولیدي یاصنعتی اغلب با ریسک بوده اسـت بـه همـین جهـت معمـولاً سرمایه گذار انتظار دریافت نرخ بازگشت سرمایه اي بیش از نرخ بانک را دارد.

۱-ارزیابی اقتصاد پروﮊه ها صنعتی یا اقتصاد مهندسی – محمد مهد اسکو نژاد- انتشارات دانشگاه امیرکبیر- ۹۷۳۱

۶

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

-۵-۲ روشهاي ارزش فعلی -۵-۲-۱ حالت اول: عمر پروژه ها برابرند ۵-۲-۲ حالت دوم : عمر پروژه ها نامحدود است.
-۵-۳ روش معادل هزینه Levelized Cost electricity

روش معادل هزینه به طور ساده عبارتند از: تقسیم هزینه سالانه بر انرژي خروجی سالیلنه،روش معادل هزینه از روشهاي رایج در برآورد اقتصادي طرحهاي نیروگاههایی که با انرژیهاي نو فعالیت می کنند.براي به دسـت آوردن قیمـت تمـام شده برق تولیدي مورد استفاده قرار می گیرد.

LCOE  AC  OANDm  Pvf Eout

ACففهزینه سالیانه سرمایه گذاريرر :OandMرهزینه تعمیر و نگهداري سالیانهرر :Pvfرهزینه سوخت مصرفی سالیانهرر
:Eoutرکل انرژي سالیانه ناخالص تولیدي توسط نیروگاه بر حسب کیلو وات ساعتفف

-۵-۳-۱ هزینه سرمایه گذاري سالیانه هزینه یکنواختی است که در طول عمر نیروگاه داراي ارزش ثابتی است براي بدسـت آوردن هزینـه سـرمایه گـذاري
سالیانه لازم است ضریب بازگشت سرمایه CRF در کل هزینه سرمایه گذاري اولیه ضرب نمود.

ضریب بازگشت سرمایه از رابطه زیر به دست می آید: AC=CRF*C
n r  CRF
(1  r )
1 
nففطول عمر نیروگاه رر
:rرنرخ تنزیلرر
:Cرمقدار کل سرمایه اولیهرر

-۵-۳-۲ هزینه هاي تعمیر و نگهداري OandM

جزء دیگر محاسبه LCOEمربوط به هزینه تعمیر و نگهداري است.در حقیقت در این روش هزینه تعمیر و نگهداري به صورت درصدي از هزینه سالیانه می باشد.بگونه اي که در نیروگاههاي گازي و سیکل ترکیبی و بخاري در حدود ۱/۵ تا ۲ درصد در واحدهاي زغال سوز ۲ درصد و در واحدهاي هسته اي ۱/۵ درصد سرمایه اولیه می باشد.

٧

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

-۵-۳-۳ هزینه سوخت PVF

براي یافتن هزینه سوخت مصرفی باید توان بازده واحد نیروگاهی مشخص شود،مقدار هزینه سوخت سالیانه بـدون در نظر گرفتن تعدیل مقدار آن از رابطه زیر به دست می آید:

* Pg w * h pvf 

Ra * NHV
Wففتوان نیروگاهرر :Raربازده نیروگاهرر
:Pgربهاي پایه سوخت مصرفیرر :NHVرارزش حرارتی سوخت خالصرر
:hرمقدار ساعت کار واحد گازي نیروگاه در سالرر

h=CR*8760

به عبارتی مقدار ساعت کار نیروگاه براي تولید انرژي ناویژه در سال می باشد. مقدار کل انـرژي ناخـالص تولیـدي ( انرژي ناویژه) از رابطه زیر به دست می آید:

Eout=W*CR*8760

-۵-۴ تحلیل هزینه فایده اجتماعی یک نیروگاه بسیاري از طرحهاي اقتصادي که بخش خصوصی توان یا علاقه اي براي اجراي آنها ندارد بخش عمومی بـه اجـراي آن

می پردازد.کالاي عمومی از این دسته اند.کالاهایی که اساسی ترین رسالت وجود تمـام حاکمیـت دولـت مـی باشـد. بهداشت و آموزش و امنیت به عنوان اساسی ترین این کالاها محسوب می شود.در کشورهاي توسعه نیافتـه کـه حـوزه رسالت دولت درتامین زیر ساختهاي توسعه، گسترده تر و بخش خصوصی،ضعیف و کم تحرك وجـود دارد.نیروگاههـا خطوط انتقال انرژي،راه آهن،فرودگاه،ناوگان و صنایع مادر به حوزه رسالت دولت در افزودن آنها به عنـوان پـیش نیـاز توسعه و تامین رفاه مردم افزوده می شود. در ارزیابی اثرات ایجاد این صنایع بر اقتصاد ملی و محیط پیرامون بـویژه در کشورهاي توسعه یافته پیامدهاي ایجاد این نوع کالاها مورد ارزیابی واقع می شود.

– ۶ برآورد و ارزیابی نیروگاه فسیلی در مقایسه با نیروگاه بادي

مثال کاربردي ۱ -۶-۱نیروگاه چرخه ترکیبی (سیکل ترکیبی) شهید رجایی

سوخت این نیروگاه از خطوط لوله سراسري تامین شده و قدرت اسمی آن ۱۰۴۲ و قدرت عملی آن ۹۰۰ مگاوات می باشد. LOCE براي این نیروگاه را محاسبه می کنیم:
– محاسبه AC
C=1042*103*620=646040000

٨

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

۰٫۰۷۳ ۰٫۶ CRF 

۱ (۱٫۰۶)
:n طول عمر نیروگاه سیکل ترکیبی ۳۰ سال در نظر گرفته می شود.
AC=0.073*646040000=471600920 محاسبه OandM
OandM=1.5%*64640000=9690600

– محاسبه هزینه سوخت

نیروگاه فوق از خط لوله سراسري تغذیه شده و ارزش حرارتی خالص سوخت آن ۳۶۰۷۸ کیلو بر متر مکعب خواهد شد و مقدار ساعت کارکرد نیروگاه در سال ۴۴۹۴ ساعت می باشد.

=۹*۱۰۵*۴۴۹/۰٫۴۳*۳۶۰۷۸*۳۶۰۰مقدار سوخت

=۹٫۲۱۴۳۷۷۹۳*۱۰۸m3 -مقدار سوخت

Pf=9.21437793*108*4.5=4.14647*109cent Pf=3.2757114*10 EURO

– محاسبه تولید ناویژه :Eout بنابراین LCOE محاسبه خواهد شد:

LOCE=0.026 EURO / KWh

قیمت تمام شده هر کیلو وات برق تولیدي نیروگاه شهید رجایی ۲/۶ سنت یورو خواهد شد.

۱- اطلاعات فنی و اقتصاد نیروگاهها کشور- شرکت توانیر- ۵۸۳۱

٩

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

-۶-۲ نیروگاه بادي۱ نیروي باد، فن آوري استفاده از باد براي ایجاد برق جزء منابع جدید تولید برق است که امروزه سریعترین رشـد را در

سطح جهانی به خود اختصاص داده است .نیروي باد توسط توربین هاي عظیم سه پره اي تولید می شود که در بـالاي برج هاي بلند نصب می شوند.کارکردشان مانند پنکه معکوس است. به جاي استفاده از انرژي برق براي تولیـد بـاد و خنکی توربین ها از باد استفاده می کنند که نیروي برق تولید کنند.باد پره ها را می گرداند و پره ها از طریق شافت یـا میله گردان انتقال دهنده حرکت و یکسري چرخ دنده، ژنراتور الکتریکی را به حرکت وا می دارد.توریبن هـاي بـزرگ براي دستگاهها و ماشین آلات از ۷۵۰ کیلو وات تا ۱/۵ مگاوات برق تولید می کنند( یک کیلو وات معادل ۱۰۰۰ وات و یک مگا وات معادل یک میلیون وات است. هر گیگا وات معادل یک میلیلارد وات می باشد).براي منازل ،ایستگاههاي مخابراتی و پمپ آب،توربین هاي کوچک با توان حداکثر ۱۰۰ کیلو وات کایت می کند .به ویژه در مناطق دور افتـاده که هیچ منبع انرژي دیگري وجود ندارد.

محاسبه هزینه تعمیر و نگهداري (OandM)
Oamnd=1.6%*C=1.6%*5.25584*1011
OandM=7.65865*108 EURO

هزینه سرمایه گذاري به ازايرهر کیلو وات ساعت نیروگاه بادي ۳۰۰رکیلو واتی ۱۱۰۰ردلاررر نیروگاه بادي ۶۶۰رکیلو واتی ۱۱۰۰ردلاررر نیروگاه بادي ۱/۵رمگاواتی ۱۶۰۰ردلاررر نیروگاه بادي ۳۰۰رکیلو واتی رر

هزینه سرمایه گذاري هر کیلو وات ساعت ۱۱۰۰ رتا ۱۳۰۰ردلاررر نرخ بهره ۶شرصندوق ذخیره ارزي در نظر گرفته شده است.رر

=۱۳۰۰KW*8760*21%=2391480تولید سالیانه

طول عمر نیروگاه ۱۵رتا ۲۰رسال برآورد می شود.
۱۳۴۲*۸۷۶۰*۲۱%=۲۴۶۸۷۴۳
= ۰٫۰۵۳ ۱۳۱۲۹۸ LCOE=
2468743

بنابراین :LOCE

LCOE=0.053EURO / KWh

بنابراین قیمت تمام شده هر کیلو وات ساعت برق تولیدي نیروگاه بادي ۵/۳رسنت یورو خواهد شد.رر

۱- گروه باد و امواج سازمان انرﮊیها نو(سانا)

١٠

اولینرهمایش ملی سلامت ،محیط زیست و توسعه پایدار

دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس
۱۱ و ۱۲ اسفند ۱۳۸۹

مثال کاربردي انرژي باد و محیط زیست

انرژي باد در بین انرژیهاي تجدید پذیر،یکی از بهترین و اقتصادي ترین روشهاي تولید برق می باشد که آلودگی زیست محیطی در بر نداشته و پایان ناپذیر نیز می باشد طبق آمار موجود تولید یک کیلو وات ساعت انرژي برق بادي از انتقال آلاینده هاي زیست محیطی به شرح زیر جلوگیري می کند:
-۱ دي اکسید کربن ۸۵۰ : CO2 گرم