چکیده
رفتار روسازی به شرایط ساخت، نحوه بهره برداری و عملکرد آن در برابر عوامل جوی، بارهای وارده به روسازی و پارامترهای دیگر بستگی دارد. با انجام عملیات نگهـداری پیشـگیرانه و بکـارگیری روش هـای تـرمیم سـطح روسازی، ضمن حفظ شرایط عملکردی، کیفیت بهره برداری از راه بهبود یافته و با ارائه راه حل های کم هزینه، کیفیت بهره وری از روسازی نیز افزایش می یابد. این روش ها باید توسط مدیران و مهندسین در زمان انتخـاب استراتژی بهسازی مورد مﻻحظه قرار گیرند. کمربندی کرمانشاه به اسـﻻم آبـاد غـرب کـه از جملـه محورهـای پرتردد و دارای ترافیک سنگین قابل توجه میباشد از دو باند رفت و برگشت مجزا تشکیل شـده اسـت و نقـش بسیار مهمی را در حمل و نقل منطقه غرب کشور ایفا میکند. در این مقاله این مسیر از نظر نوع خرابیها مورد بررسیهای میدانی قرار گرفته و مشکﻻتی از جمله زبری سطحی، قیر زدگی، اخـتﻻف رقـوم بـین پـل و سـطح روسازی، وجود ترک،مشکل زهکشی و نفوذناپذیری اساس مﻻحظه شد و نهایتـاً راهکارهـایی همچـون اجـرای آسفالت سطحی، تعبیه درز اتصال، تثبیت روسازی، لکهگیری، استفاده از انـدودهای آببنـدی و … جهـت حـل خرابیها ارائه گردیده است.

واژههای کلیدی: روسازی، آسفالت، درز اتصال، ترک، قیر

-۱ مقدمه
رفتار روسازی به شرایط ساخت، نحوه بهره برداری و عملکرد آن در برابر عوامل جوی، بارهای وارده به روسازی و پارامترهای دیگر بستگی دارد. شرایط مناسب عملکردی یک جاده، شرایطی است که بهره بردار ضمن احساس راحتی و ایمنی از یک نقطه به نقطه دیگر مسیر با سرعت مناسب و با هزینههای قابل قبول تردد نماید. با انجام عملیات نگهداری پیشگیرانه و بکارگیری روش های ترمیم سطح روسازی، ضمن حفظ شرایط عملکردی، کیفیت بهره برداری از راه بهبود یافته و با ارائه راه حل های کم هزینه، کیفیت بهره وری از روسازی نیز افزایش می یابد. این روش ها باید توسط مدیران و مهندسین در زمان انتخاب استراتژی بهسازی مورد مﻻحظه قرار گیرند.

۱

روسازی راهها از مهمترین سازههایی هستند که به صورت طبیعی زیر بارگذاری تناوبی قرار میگیرند. ترکهای خستگی از مهمترین خرابیهای روسازیهای آسفالتی به حساب میآید. مقاومت مخلوطهای آسفالتی در مقابل خستگی عموماً به صورت توانایی مخلوطها در پاسخ در مقابل بارهای تکرار شونده (تحت شرایط مشخص محیطی و بدون آنکه ترک خوردگی بزرگی در آن رخ دهد یا نمونه گسیختگی شود) تعریف میشود. خرابی ناشی از بارهای تکرار شونده در روسازیهای آسفالتی، هم از بارگذاری ترافیک و هم از عوامل محیطی ناشی شده و باعث بروز ترکهای خستگی میشوند. بر این اساس مشخصات خستگی آسفالت، پارامتر مهمی در طرح سازهای یک روسازی به حساب میآید.

کمربندی کرمانشاه به اسﻻم آباد غرب که از جمله محورهای پرتردد و دارای ترافیک سنگین قابل توجه میباشد و از دو باند رفت و برگشت مجزا تشکیل شده است. این مسیر برحسب شرایط و نوع مسئولیت به قطعات مجزا تقسیمبندی گشته است.در این مقاله خرابیهای هر قطعه مورد بررسیقرار گرفته و برای هر قطعه راه حل یا راه حلهای مناسب عملیات نگهداری و بهسازی ارائه میگردد.

-۲ قطعه اول: کیلومتر ۳۲ + ۴۱۸ تا کیلومتر ۱۱ +۲۰۰ (شامل مسیر رفت از تقاطع جاده بیستون تا پل محل استقرار کارخانه آسفالت شرکت جهاد نصر)

این قطعه عموماً مشکل جدی نداشته و شرایط بهرهبرداری از آن نیز خوب ارزیابی میگردد. اما اگر در نظر باشد بطور دقیق و به نحو انتقادی آنرا مورد ارزیابی قرار داد، خرابی های جزئی زیر در آن و همچنین مشابه آن ها در برخی قطعات دیگر مشهود است که بر حسب مورد، راه حل های ترمیم و بهسازی در ذیل ارائه شده است..

۱-۲ خرابیهای قطعه اول
۱-۱-۲ زبری سطحی

بخش هایی از مسیر هستند که در آن ها سطح آسفالت قدری دچار زبری شده است (شکل.(۱ از بررسی ظاهری علت این خرابی همانا کمبود فیلر در آسفالت تشخیص داده شد. البته چنانچه قیر مورد استفاده کیفیت برتر از آنچه موجود است را می داشت (برای مثال از قیر اصﻻح شده استفاده می شد) یقیناً خرابی خیلی محسوس نمی بود و این کاستی با وجود خواص چسبندگی بهتر بین دیگر اجزاء مصالح سنگی برطرف می گردید.

سابقه کمبود فیلر در آسفالت کل محور نیز به اشکاﻻت کارخانه آسفالت بر میگردد که در آنجا به دلیل عدم تعبیه سیستم فیلتراسیون مناسب، فیلر موجود در مصالح به صورت گرد و غبار در هوا و یا با آبنشانی فیلر به شکل لجن، به رودخانه مجاور کارخانه آسفالت دفع می شود. در حقیقت دفع فیلر از طریق دودکش کارخانه پس از گذر از سیکلونها صورت می گیرد.

۲-۱-۲ قیرزدگی
در قسمت هایی از این قطعه، بطور پراکنده و خیلی جزئی، قیرزدگی مشاهده میگردد که این امر احتماﻻً بعلت کاربرد بیش از اندازه قیر اندود سطحی (تک کت) در زمان اجرا در برخی ازنقاط و یا عدم نفوذ قیر در ﻻیه اساس و ماندن قیر زیاد روی ﻻیه اساس و یا روی ﻻیه آسفالت آستر (قشر بیندر) میباشد. در شرایط موجود پروژه، بعلت جزئی بودن شدت این خرابی، تأثیر مخرب چندان، هم از نظر روسازی و هم از نظر ایمنی تردد ایجاد نشده است که نیاز به اقدام خاصی باشد.

۲

شکل -۱ اجرای اندود نفوذی (تک کت) کم قیر در یک خط عبور و اندود پر قیر در خط دیگر

۳-۱-۲ لکه گیری های قبلی
محل هایی که به عللی قبﻻً لکه گیری شده اند (گرچه لکه گیری ها سالم بوده و نشست یا برآمدگی قابل توجهی ندارند)، اما عموماً در زیبایی سطح جاده و قضاوت استفاده کنندگان از راه تأثیرات نامطلوبی دارند.