چکیده

این تحقیق با هدف ارزیابی ریسک های زیست محیطی، ایمنی و بهداشتی در تصفیه خانه های شماره ۱و ۲ آب اهواز به انجام رسیده است. در این تحقیق سعی بر آن است تا با ارائه یک روش کاربردی و تلفیقی از۲ روش ارزیابی ریسک های زیست محیطی، ایمنی و بهداشتی در کنار هم، در جهت کاهش مخاطرات و آسیب های احتمالی اقدامات لازم به عمل آید. در این تحقیق پس از بررسی فعالیت و فرآیند واحدهای مختلف در هر تصفیه خانه، خطرات و عوامل بالقوه آسیب رسان شناسایی و با روش تجزیه و تحلیل مقدماتی خطر((PHA غربالگری شدند، فرآیند ارزیابی ریسک با روش های تجزیه و تحلیل نقاط شکست (FMEA) انجام شد. از مجموع ۱۰۱ ریسک شناسایی شده در تصفیه خانه های ۳۵ ریسک پس از غربالگری حذف و ۶۶ ریسک مورد ارزیابی قرار گرفتند. طبق نتایج بدست آمده، بالاترین اعداد الویت ریسک های ایمنی و بهداشتی مربوط به ریسک های کاهش کیفیت آب ورودی و برق گرفتگی و در مورد ریسک های زیست محیطی بالاترین عدد الویت ریسک مربوط به تولید لجن حاصل از فعالیت انعقاد شیمیایی می باشد.

واژه های کلیدی

ارزیابی ریسک، تصفیه خانه آب، PHA،FMEA

اولین همایش ملی محیط زیست دانشگاه پیام نور ۱ – خرداد ماه -۱۳۹۳اصفهان

مقدمه

توسعه صنایع و پیشرفت فن آوری در کنار آثار مثبت و ارزشمند خود با آثار و عوارض ناگواری نیز همراه بوده است . عوارضی نظیر افزایش کمیت و کیفیت آلودگی های محیط کار و زندگی . حوادث ناشی از کار ، بیماریهای ناشی از شغل از جمله پیامدهایی هستند که با توسعه صنایع و فن آوری ها بیش از پیش زندگی انسان و به ویژه کارکنان را مورد تهدید قرار داده است.[۷] منابع آب شیرین جز لاینفک محیط و حیات محسوب می شوند. زندگی بشر در کره زمین در گرو تامین آب مناسب از نظر کمی و کیفی قرار دارد.[۲] در این راستا تصفیه خانه های آب عهده دار وظیفه خطیری در جهت تامین بهداشت و سلامت افراد جامعه هستند.

در دنیا امروز توسعه نقش کلیدی در تمام سیاست گذاری ها ایجاد می کند. افزایش روز افزون جمعیت و توسعه صنایع دامنه آلودگی که خارج از معیارهای قانونی باشد به زندگی انسان نفوذ کرده و باعث گردیده که آلودگی و عوامل آلاینده به عنوان یکی از عوامل موثر و کلیدی در نوع و کیفیت زندگی جوامع محلی مطرح باشد.ما اکنون در عصری به سر می بریم که تکنولوژی بر تمامی وجوه زندگی بشر سایه افکنده و صلاح انسان ها به نحوه ی برخورد با آن ها مرتبط گشته است.[۵] در این رابطه می توان بیان کرد که شرکت های آب و فاضلاب نقش تعیین کننده ای در این خصوص دارند و در حال حاضر توسعه و بهبود وضعیت بهداشتی و رفاهی جوامع امری ضروری است و این مهم بدون تامین آب مورد نیاز غیر ممکن به نظر می رسد.

بدیهی است که پیشرفت های تکنولوژیک، برنامه های توسعه و پروژه های زیر بنایی با وجود تمامی مزایا و منافی که برای نسل بشر به همراه داشته اند سر منشا مخاطرات و نارسایی هایی نیز می باشند، آلودگی زیست محیطی و حوادث ناشی از همواره در صنایع مختلف وجود داشته است.[۳] ارزیابی ریسک تلاش می کند تا خطرات بالقوه را با توجه به حساسیت محیط پذیرنده پیش بینی کند.[۸] بنابرین از مهمترین فواید ارزیابی ریسک های مختلف کمک به تصمیم گیری صحیح برای انتخاب راه حل های ایمن و سازگار با محیط زیست و نیز کاهش مخاطرات ناشی از کار برای نیروی انسانی شاغل و ایجاد محیط سالم و امن برای آن ها می باشد.

– راک و همکارانش (۲۰۱۰) درمطالعه ای امکان استفاده از روش FMEA1 را در جهت تضمین امنیت سلامت آب شهری مورد بررسی قرار دادند.[۹]

– ابراهیمیان و خادمی (۱۳۹۰) در مطالعه ای ارزیابی و الویت بندی ریسک واحد مصارف صنعتی تصفیه خانه های آب اهواز با استفاده از روش تطبیقی تصمیم گیری چند معیاره و HAZOP2 با مدل TOPSIS3 را مورد بررسی قرار دادند.[۱]