چکیده

این آزمایش به منظور بررسی اثرات مصرف علفکش متري بوزین روي جمعیت علفهاي هرز که باعث کاهش میزان محصول ذرتمی شوند و همچنین عملکرد ذرت دانه اي در سالهاي ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ در قالب طرح بلوكهاي کامل تصادفی با ۱۳ تیمار در سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزي صفی آباد دزفول اجرا شد. تیمارهاي آزمایش شامل مصرف علفکش هاي: ۱ و -۲ متري بوزین (سنکور) به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پیش کاشت، ۳ و –۴ متري بوزین به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پیش رویشی، ۵ و -۶ متري بوزین به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پس رویشی در مرحله ۳ – ۴ برگی ذرت و علفهاي هرز، ۷، ۸ و –۹ مخلوط متري بوزین + آترازین (گزاپریم) به میزان (۰/۲۵ + ۰/۷۵) کیلوگرم در هکتار به ترتیب به صورت پیش کاشت، پیش رویشی و پس رویشی، – ۱۰ نیکوسولفورون )۰سامسون) به میزان ۲ لیتر در هکتار در مرحله ۳ – ۶ برگی ذرت، – ۱۱مخلوط آترازین + آلاکلر (لاسو) به میزان (۱/۵ + ۴) کیلوگرم/ لیتر در هکتار به صورت پیش رویشی به عنوان تیمار استاندارد، ۱۲ و –۱۳ به ترتیب شاهد با و بدون علفهرز. رتبه بندي اثر تیمارهاي علفکش در کنترل مجموع تعداد علفهاي هرز به ترتیب متري بوزین پیش رویشی < متري بوزین پیش کاشت < متري بوزین به صورت پس رویشی < مخلوط آترازین + متري بوزین <نیکوسولفورون < مخلوط آترازین + آلاکلر < بوده است. رتبه بندي اثر تیمارهاي علفکش بر افزایش عملکرد دانه ذرت به ترتیب متري بوزین پس رویشی < مخلوط آترازین + آلاکلر < مخلوط آترازین + متري بوزین و متري بوزین پیش رویشی < نیکوسولفورون و متري بوزین پیش کاشت < شاهد بدون علفهرز بوده است.

واژههاي کلیدي: ذرت ، علفهاي هرز، علف کش، متري بورین، عملکرد.

مقدمه

سطح زیرکشت ذرت دانه اي در کشور ۲۱۳۴۷۵ هکتار با متوسط عملکرد ۶۷۳۶ کیلوگرم در هکتار، در استان خوزستان ۳۴۰۹۴ هکتار با متوسط عملکرد ۶۷۶۵ کیلوگرم در هکتارمی باشد .(۲) علفهاي هرز براي کسب آب، مواد غذایی و نور با نبات ذرت رقابت نموده و باعث کاهش میزان محصول ذرتمی شوند. طبق آزمایشی که در سالهاي ۱۳۸۴ و ۱۳۸۵ در مناطق صفی آباد دزفول و کرج بعمل آمد

۰۵۳ اکوفیزیولوژي علفهايهرز

مشخص شد که علفهاي هرز با تراکم ۷۱ بوته در مترمربع و وزن خشک ۲۷۵ گرم در مترمربع به میزان ۳۷ درصد باعث کاهش عملکرد دانه ذرت شده اند .(۱) امروزه در بعضی از مناطق شهرستان اندیمشک کشاورزان براي کنترل علفهاي هرز مزارع ذرت از علفکش متري بوزین استفادهمی نمایند. استفاده از علفکش متري بوزین براي کنترل علفهاي هرز مزارع ذرتمی تواند به میزان ۸۰ درصد باعث کاهش میزان مصرف علفکشها و حفظ محیط زیست و منابع آبهاي زیرزمینی از آلودگی به سموم علفکش شود.

مواد و روش ها

این آزمایش در سالهاي ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ در قالب طرح بلوكهاي کامل تصادفی با ۱۳ تیمار در سه تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزي صفی آباد دزفول اجرا شد. هر کرت آزمایش شامل چهار ردیف ذرت به طول ۵ متر بود. مزارع آزمایشی ذرت در تاریخهاي ۱۳۸۶/۴/۱۹ و ۱۳۸۷/۴/۲۹ از رقم ذرت KSC 704 کاشته شد. سمپاشی تیمارهاي آزمایش به وسیله دستگاه سمپاش پشتی مجهز به دسته و نازل خط پاش با مصرف آب ۳۰۰ لیتر در هکتار و با فشار ۲/۵ بار بود. تیمارهاي آزمایش شامل مصرف علفکش هاي:

۱ و – ۲ متري بوزین (سنکور) WP %70 به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پیش کاشت و مخلوط با خاك به وسیله بیل. ۳ و – ۴ متري بوزین به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پیش رویشی. ۵ و – ۶ متري بوزین به میزان ۰/۵ و ۰/۷۵ کیلوگرم در هکتار به صورت پس رویشی در مرحله ۴ برگی ذرت و ۲ – ۴ برگی علفهاي هرز. ۷، ۸ و – ۹ مخلوط متري بوزین و آترازین %۸۰ WP به میزان (۰/۲۵ + ۰/۷۵) کیلوگرم در هکتار به ترتیب به صورت پیش کاشت و مخلوط با خاك به وسیله بیل، پیش رویشی و پس رویشی در مرحله ۴ برگی ذرت و ۲ – ۴ برگی علفهاي هرز. – ۱۰ نیکوسولفورون )۰سامسون) SC %4 به میزان ۲ لیتر در هکتار در مرحله ۴ برگی ذرت و ۲ – ۴ برگی علفهاي هرز. – ۱۱ مخلوط آترازین + آلاکلر EC %48 به میزان (۱/۵ + ۴) کیلوگرم/ لیتر در هکتار به صورت پیش رویشی به عنوان تیمار استاندارد. ۱۲ و – ۱۳ به ترتیب شاهد با و بدون علفهرز (با وجین دستی).

ارزیابی از آزمایش شامل تعیین میزان اثرات گیاه سوزي احتمالی علفکشها روي ذرت طبق روش ارزیابی انجمن تحقیقات علفهاي هرز اروپا (European Weed Research Society) ، تعیین تعداد و وزن تر و خشک علفهاي هرز به تفکیک گونه از سطح یک متر مربع از هر کرت آزمایش بود. محصول ذرت از دو ردیف وسط هر کرت برداشت و عملکرد دانه و سایر صفات زراعی ذرت . مانند ارتفاع از سطح زمین تا آخرین برگ ذرت، زیست توده بوتههاي ذرت، طول بلال، تعداد ردیف دانه در بلال، تعداد دانه در هر ردیف و وزن صد دانه اندازه گیري شد.