اِسهال یا شِکَمرَوی یک علامت است. و در پزشکی با افزایش حجم مدفوع به میزان بیش از ۲۰۰ گرم در شبانه روز (در مورد بزرگسالانی که رژیم غذایی غربی دارند)، تعریف می‌شود، هرچند در اصطلاح عامیانه به تعدد دفعات اجابت مزاج یا آبکی شدن مدفوع اطلاق گردد.بیماریهایی که اسهال از تظاهرات آنهاست، بسیار زیادند و لیست بسیار بزرگی را شامل می‌شود، که از آن جمله

بیماریهای عفونی و سوء جذب و نقص ایمنی است.اسهال به مدت کمتر از ۲ هفته، حاد و بیش از ۴ هفته مزمن نامیده می‌شود. درمان اسهال،به طور کلی، استفاده از مایعات است.
دفعات روزانه اجابت مزاج بر حسب رژیم غذایی و شخص فرق می‌کند. هنگام اِسهال مدفوع حاوی آب بیشتری از مواقع طبیعی است که آن را مدفوع شل یا آبکی می‌نامند.

اسهال حاد ومزمن
اسهال حاد بطور ناگهانی شروع می‌شود و ممکن است چند روز ادامه یابد.علت آن عفونت روده است. اسهال مزمن از روزی به روزی فرق می‌کند و معمولاً بیش از سه هفته طول می‌کشد.علت آن چیزهایی از قبیل کمی تغذیه، عفونت، کرمها و یا سایر انگل‌های روده است.
خطرات اسهال
دو خطر اسهال، مرگ و اختلال تغذیه است. مرگ از اسهال حاد معمولاً به علت از دست رفتن مقادیر زیاد آب و املاح بدن است .این امر را از دست دادن آب و املاح می‌نامند.

اسهال منجر به از دست دادن آب و املاح می‌شود. بدن معمولاً آب و املاح مورد نیاز خود را از طریق نوشیدنی‌ها و غذا بدست می‌آورد و معمولاً آب و املاح را از طریق مدفوع ادرار و عرق از دست می‌دهد.هرچه یک بیمار مدفوع] اسهالی بیشتری دفع کند آب و املاح بیشتری از دست می‌دهد، از دست دادن آب و املاح ممکن است در نتیجه استفراغ زیاد که اغلب همراه با اسهال است نیز ایجاد شود

درمان اسهال
مهم‌ترین اقدامات در درمان اسهال عبارت‌اند از: پیشگیری از، دست دادن آب واملاح در صورت امکان و درمان کامل و سریع از دست دادن آب و املاح به همان نسبتی که پیدا می‌شود.
پشگیری از دست دادن آب و املاح
معمولاً در خانه می‌توان به‌وسیله نوشیدن زیاد مایعات به محض شروع اسهال اقدام کرد مانند لعاب برنج، آب میوه چای کمرنگ و یا محلول خانگی شکر و نمک.
بهترین درمان از دست دادن آب و املاح در صورت بروز آن روش مایع‌درمانی (ORS) است.
اسهال
تعريف:

حالتي است كه دفع اجابت مزاج از حد عادي بيشتر و حجم مدفوع و مقدار مايع افزايش مي يابد كه نسبت به رژيم غذايي كشورهاي مختلف فرق مي كند. در كشورهايي مثل آمريكا و اروپاي شمالي به طور متوسط وزن مدفوع آنها ۲۰۰ گرم در روز مي باشد و بيشتر از اين مقدار اسهال

محسوب مي شود، اما در كشورهايي كه فيبرو سلولز مصرف مي كنند اين مقدار فرق مي كند. بطور كل اجابت مزاج از سه در روز تا سه در هفته طييعي به حساب مي آيد و بستگي به عادت طبيعي شخص دارد و اگر بيش از حد طبيعي باشد حالت اسهال را پيدا خواهد كرد.

عواملي كه موجب اسهال مي شود شامل:
۱-مصرف بعضي از داروها.
۲-مواد غذايي كه در تركيب آنها رنگ به كار رفته است.
۳-عوامل ميكروبي(باكتري- ويروس- قارچ- انگل)

نكته:
در موارديكه شخص در اثر مشكلات رواني و مسائل استرس را دچار سندرم بوده تحريك پذير مي شود بيشتر دچار اسهال مي شود.

علائم:
علائم بيماري شامل: تهوع، استفراغ، گاهي تب، درد شكم(دل پيچه)، در بعضي از مواقع قرقر روده، بي اشتهايي، تشنگي و عطش مي باشد.

پيشگيري:
با رعايت بهداشت و شستن دستها، پختن فراورده هاي گوشتي و سبزي، نگهداري شير و لبنيات در يخچال به روش صحيح مي توان از بروز اسهال جلوگيري كرد.

درمان:
جايگزين كردن مايعات از دست رفته بدن و مصرف دارو طبق تجويز پزشك.

چند نكته مهم:
۱-داروهاي ضد اسهال فقط بايد با تجويز پزشك مصرف شود و به هيچ عنوان داروهايي كه براي بزرگسالان مصرف مي شود به كودكان داده نشود.
۲-مصرف نبات داغ يا آب قند حالت اسهال را تشديد مي كند به خصوص در موارديكه اسهال عفوني است حتي مصرف نوشابه نيز خطرناك است چون قند موجود در اين مواد باعث افزايش رشد عامل اسهال مي شود.

۳-بهترين ماده غذايي مصرف ماست(مخصوصاً ترش مزه به علت اسيد لاكتيك موجود در آن) وكته وهمچنين لعاب برنج، فرني، دوغ مي باشد و به طور كلي براي بزرگسالان ممنوعيت ماده غذايي خاص وجود ندارد. در مصرف مواد غذايي بهتر است كه تعداد دفعات غذا را افزايش داده اما حجم آن را كم نماييد همچنين مايعات بيشتر از حد عادي استفاده شود.

شرح بیماری اسهال
اسهال‌ حاد عبارت‌ است‌ از اجابت‌ مزاج‌ شل‌، آبكي‌، به‌ دفعات‌ زياد. اسهال‌ يك‌ علامت‌ است‌ نه‌ يك‌ بيماري‌. اسهال‌ ساده‌ در تمام‌ گروه‌هاي‌ سني‌ شايع‌ است‌.
علايم‌ شايع‌
درد شكمي‌ همراه‌ با دل‌

پيچه‌
اجابت‌ مزاج‌ شل‌ و آبكي‌
گاهي‌ ناتواني‌ در كنترل‌ اجابت‌ مزاج
گاهي‌ تب‌
علل‌
علل‌ متعددي‌ وجود دارند، از جمله‌ علل‌ عفوني‌ (ويروسي‌، انگلي‌، باكتريايي‌)
عوامل تشديد كننده بيماري
ناراحتي‌ عاطفي‌ يا استرس‌ حاد
مسموميت‌ غذايي‌
بيماري‌ كرون‌ (آنتريت‌ منطقه‌اي‌)
نشانگان‌هاي‌ سوءجذب‌
بيماري‌ يا تومور لوزالعمده‌ (بدخيم‌ يا خوش‌خيم‌)
ديورتيكوليت‌
غذاهاي‌ مثل‌ آلو يا حبوبات‌
سوء مصرف‌ الكل‌
مصرف‌ داروهايي‌ مثل‌ مسهل‌ها، داروهاي‌ ضداسيد، آنتي‌بيوتيك‌ها، كينين‌، يا داروهاي‌ ضدسرطان‌
آلرژي‌ غذايي‌
اشعه‌ درماني‌ براي‌ سرطان‌
بروز يك‌ بيماري‌ اخير
نشانگان‌ روده‌ تحريك‌پذير (كوليت‌ عصبي‌) يا بيماري‌ التهابي‌ روده‌
محيط‌ زندگي‌ شلوغ‌
سركوب‌ ايمني‌ به‌ علت‌ بيماري‌ يا داروها
مسافرت‌ به‌ كشورها ديگر

نوشيدن‌ آب‌ نهرها، چشمه‌ها، يا چاه‌ها كه‌ تصفيه‌ نشده‌اند