اعتبارات اسنادي

مقدمه:
اعتبار اسنادي تعدي از بانک است که به خريدار و فروشنده داده مي شود. تعهد مي شود که ميزان پرداختي خريدار به فروشنده بموقع و با مبلغ صحيح به دست فروشنده خواهد رسيد.هرگاه که خريدار قادر به پرداخت مبلغ خريد نباشد، بانک موظف است باقيمانده يا تمام مبلغ خريد را بپردازد.اعتبارات اسنادي اغلب در معاملات بين المللي به منظور اطمينان از دريافت مبالغ پرداختي مورد استفاده قرار مي گيرد

بدليل ماهيت معاملات بين المللي که شامل عواملي همچون مسافت و تفاوت قوانين کشورهاو …، اعتبارات اسنادي يک جنبه بسيار مهم در تجارت بين المللي شده است. بانک همچنين به نيابت از خريدار که نگهدارنده اعتبارات اسنادي است تا زمان در يافت تائيديه که کالاهاي خريداري شده حمل شده اند وجه را پرداخت نخواهد کرد.

مزاياي اعتبارات اسنادي:
۱- اطمينان فروشنده از اينکه پس از ارايه اسناد حمل وجه اعتبار را مطابق شرايط اعتبار از بانک کارگزار يا تاييد کننده دريافت ميکند.
۲-امکان کنترل تاريخ حمل و تحويل نهايي کالا.

۳-تحصيل اسناد حمل مطابق با مفاد موافقت اوليه تحت شرايط قرارداد ميان طرفين
۴-اطمينان از اينکه پرداخت وجه اعتبار به فروشنده فقط بعد از انتقال و فک مالکيت کالا از وي صورت ميگيرد .
۵-امکان کسب تسهيلات بيشتر براي فروشنده در مقابل اعتبار گشايش ياف

ته براي تهيه کالاي سفارش شده
۶- تعهد بانک براي پرداخت بها در معاملات بجاي فرد فروشنده
در مورد اعتبارات اسنادي از جهات مختلف، تقسيماتي وجود دارد که مهمترين آنها به شرح زير ميباشد:
در رابطه با اعتبارات اسنادي در ايران بايد خاطر نشان کرد که به دليل محدوديتهاي وضع شده توسط بانک مرکزي انواعي از اين اعتبارات غير قابل استفاده در ايران ميباشد و يا احتياج به مجوز بانک مرکزي دارد.

انواع اعتبار اسنادي

۱- اعتبار اسنادي وارداتي يا صادراتي:
به اعتباري که خريدار براي واردات به کشور خود گشايش مي کند اعتبار وارداتي و اين اعتبار از لحاظ فروشنده کالا که در کشور ديگر قرار دارد اعتبار صادراتي ميباشد.

۲- اعتبارات اسنادي قابل برگشت: Revocable L/C
در اين نوع اعتبار ، خريدار و يا بانک گشايش کننده اعتبار ميتواند بدون اطلاع ذينفع ، هرگونه تغيير يا اصلاحي در شرايط اعتبار بوجود آورد(بدون اجازه فروشنده)
واضح است از اين نوع اعتبار استفاده چنداني نميشود زيرا فروشنده اطمينان لازم را نسبت به پايدار ماندن اعتبار و انجام تعهدات خريدار ندارد.
با کمال تعجب اگر خريدار ايراني بخواهد اعتبار قابل برگشت گشايش نمايد سيستم بانکي از وي مجوز خاص بانک مرکزي را مطالبه مينمايد در حاليکه اعتبار غير قابل برگشت احتياجي به مجوز ندارد.

 

۳- اعتبار اسنادي غير قابل برگشت:Irrevocable L/C
در اعتبار اسنادي غير قابل برگشت هرگونه تغيير شرايط اعتبار از جانب خريدار يا بانک گشايش کننده اعتبار موکول به موافقت و رضايت فروشنده بوده. فروشندگان معمولا از اين گونه اعتبار استقبال بيشتري ميکنند.
براساس آخرين مقررات اتاق بازرگاني بين الملل در صورت عدم تصريح و سکوت در اعتبار اسنادي مبني بر قابل برگشت يا غير قابل برگشت بودن آن ، اعتبار غير قابل برگشت خواهد بود.

 

۴- اعتبار اسنادي تاييد شده: Confirmed L/C
اعتباري است که خريدار ملزم ميشود تا اعتبار صادره از سوي بانک خود را به تاييد هر بانک معتبر ديگر کخ مورد نظر فروشنده است، برساند .اين نوع اعتبار اسنادي حاکي از اطمينان نداشتن به حيثيت اعتباري بانک صادر کننده و يا وضعيت متزلزل سياسي يا اقتصادي کشور خريدار است.

هم اکنون بسياري از فروشندگان خارجي تقاضاي اعتبارات تاييد شده از خريداران ايراني ميکنند که اين مسئله به دو دليل ميباشد اولا وضعيت سياسي و اقتصادي متزلزل ثانيا در سالهاي پس از جنگ ايران و عراق بدليل کمبود ارز در سيستم بانکي کشور ، بانک مرکزي خريداران را به به گشايش اعتبارات يوزانس (نسيه) ترغيب کرد در حاليکه بانک مرکزي در زمان سررسيد اعتبارات توانايي پرداخت مبلغ اعتبار را نداشت که باعث تاخيرهاي بلند مدت در پرداخت مبلغ اعتبارات به فروشندگان شد که باعث بي اعتمادي فروشندگان به بانکهاي ايراني شد.

۵- اعتبار اسنادي تاييد نشده :Unconfirmed L/C
اين نوع اعتبار در شرايط متعارف و بدون نياز به تاييد بانک ديگري گشايش مي يابد. اگر در شرايط اعتبار کلمه Confirmedذکر نشود آن اعتبار تاييد نشده تلقي ميشود

 

۶- اعتبار اسنادي قابل انتقال:Tranferable L/C
به اعتباري گفته ميشود که طبق آن، ذينفع اصلي حق دارد همه يا بخشي از اعتبار گشايش شده را به شخص يا اشخاص انتقال دهد. در واقع اين نوع اعتبار يک امتياز براي فروشنده محسوب ميشود

۷- اعتبار اسنادي غير قابل انتقال: Untransferable L/C
به اعتباري گفته ميشود که ذينفع حق واگذاري کل يا بخشي از آن را به ديگري ندارد. در تجارت بين الملل عرف بر غير قابل انتقال بودن اعتبار است و همچنين در ايران براي گشايش اعتبار قابل انتقال نياز به مجوز بانک مرکزي ميباشد.

۸- اعتبار اسنادي نسيه يا مدت دار(يوزانس): Usance L/C
اعتباري است که وجه اعتبار بلافاصله پس ز اايه اسناد از سوي ذينفع ، پرداخت نميشود بلکه پرداخت وجه آن، بعد از مدت تعيين شده صورت ميگيرد.در واقع فروشنده به خريدار مهلت ميدهد که بهاي کالا را پس از دريافت و فروش آن بپردازد. معامله يوزانس معمولا در کشورهايي انجام ميگيرد که کمبود ارز دارند.

۹- اعتبار اسنادي ديداري: At Sight L/C
اعتباري است که طبق آن بانک ابلاغ کننده پس از رويت اسناد حمل ارايه شده از طرف ذينفع (فروشنده)، در صورت رعايت تمامي شريط اعتبار از سوي وي ، بلافاصله وجه آن را پرداخت ميکند.

۱۰- اعتبار اسنادي پشت به پشت(اتکايي): Back to Back L/C
اين نوع اعتبار اسنادي متشکل از دو اعتبار جدا از هم است. اعتبار اول به نفع ذينفع گشايش مي يابد که خود به هر دليلي قادر به تهيه و ارسال کالا نيست. به همين جهت با اتکا بر اعتباري که به نفع وي گشايش يافته است اعتبار ديگري براي فروشنده دوم (ذينفع دوم) که ميتواند کالا را تهيه و ارسال کند ، از طرف ذينفع اول گشايش مي يابد.

۱۱- اعتبار اسنادي ماده قرمز: Red Clause L/C
در اين نوع اعتبار فروشنده ميتواند قبل از ارسال کالا، وجوهي را بصورت پيش پرداخت از بانک ابلاغ کننده يا تاييد کننده دريافت کند.
علت اين نام گذاري آن است که اولين بار که اين اعتبار گشايش يافت بانک بازکننده اعتبار براي جلب توجه بانک ابلاغ کننده شرايط اعتبار را که به مقداري از وجه اعتبار را به عنوان پيش پرداخت به ذينفع پرداخت ميکند را با جوهر قرمز نوشت که از آن به بعد به اعتبار ماده قرمز معروف شد.

۱۲-اعتبار اسنادي گردان: Revolving L/C
اعتباري است که پس از هر بار استفاده ذينفع از اعتبار، همان مبلغ اسناد تا سطح اعتبار اوليه افزايش مي يابد در واقع بدون احتياج به افتتاح يا اصلاح اعتبار جديد ، اعتبار موجود خود به خود تجديد ميشود.
تامين مالي عبارت از شيوه و طريقه اي است که اشخاص، تجار و سازمان‌ها منابع مالي خود را به‌دست آورده، تخصيص و يا مورد استفاده قرار مي‌دهند.
فاينانس تحصيل پول و دارايي‌هاي ديگر، مديريت و کنترل دارايي‌ها، مديريت ريسک پروژه و تامين وجه جهت خريدهاي عمده اشخاص و تجار را پوشش مي‌دهد.
تامين اعتبار اعمال مجموعه فنوني است که افراد و موسسات و حکومت‌ها به منظور مديريت دارايي‌ها و به‌طور خاص اختلاف ميان درآمد و مخارج و خطرات سرمايه‌گذاري مورد استفاده قرار مي‌دهند.
شيوه‌هاي تحصيل اعتبار
انواع مختلفي از اعتبار وجود دارد که در سطح داخلي و بين المللي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اعتبار کوتاه مدت به منظور تامين بودجه کالاها و خدمات مورد نياز تجار از جمله مواد خام و مواد مصرفي پروسه توليد بکار مي‌رود و اعتبارات بلند مدت جهت اهداف تامين مالي شرکت‌ها يا تهيه کالاهاي با دوام به خصوص توليدات صنعتي، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اين اعتبارات را به چهار دسته کلي مي‌توان تقسيم کرد که عبارتند از:
۱- اعتبارات تجاري
در حوزه تجارت داخلي، به‌طور معمول، بهاي کالا و خدمات به‌وسيله پول نقد، چک، انتقال اعتبار صورت مي‌گيرد مهلتي که فروشنده ياتهيه کننده به منظور پرداخت به خريدار مي‌دهد شکل معمول اعتبار تجاري يا اعتبار غيربانکي است. اين شيوه ساده‌ترين، سريع‌ترين و ارزان ترين شکل تحصيل اعتبار است که مبناي آن اعتماد متقابل افراد به يکديگر بوده و نيازي به تنظيم اسناد بانکي و مداخله شخص ثالث ندارد.