اعتیاد چیست؟
اعتیاد یــك «بیمارى اجتماعی» است كه عوارض جسمى و روانى دارد و تا زمانى كه بـه علل گرایش «بیمار» توجه نشود، درمان جسمى و روانى فقط براى مدتى نتیجه‏ بخش خواهد بود و فـــرد مـــعتاد دوباره گرفتار « مواد اعتیاد آور» می‏ گردد.اعتیاد به موادمخدر یكى از مهمترین مشكلات اجتماعی، اقتصادى و بهداشتى است كه عوارض ناشى از آن تهدیدى جدى براى جامعه بشرى محسوب شده و موجب ركود اجتماعى در زمینه ‏هاى مختلف مى‌گـــــردد .

همچنین ویــرانگری‏ هاى حاصل از آن زمینه ساز سقوط بسیارى از ارزش‌ها و هنجارهاى فرهنگى و اخلاقى شده و بدین ترتیب سلامت جامعه را بطور جدى به مخاطره مى‌اندازد.پدیده شوم قاچاق موادمخدر بیش از آنكه فعالیتى سوداگرانه، تجارى و اقتصادى در عرصه مافیاى اقتصاد بین ‏المللى باشد، ابزارى كارآمد،

مؤثر و راهبردى در گسترش نظام سلطه صاحبان قدرت جهان بر كشورهاى توسعه نیافته است. تحلیلگران مسائل سیاسى و اجتماعى بر این باورند كه در تهاجم و نفوذ فرهنگی، پدیده موادمخدر مهمترین عامل به تباهى كشیدن و انحطاط اخلاقى جوامع به شمار می‏ رود. متاسفانه گسترش دامنه مصرف موادمخدر در جامعه امروزى به حدى است كه حتى قشر متفكر و تحصیل كرده را نیز به سمت خود كشانده است. مبارزه با اعتیاد نیز قطعاً بیش از آنكه ماموریتى در راستاى وظایف مصرحه نیروى انتظامى باشد، اقدامى است استراتژیك در مقابله با ابزار نظام سلطه جهانى در انحطاط اخلاقى جوامع با اهداف خاص سیاسی.

اعتیاد بعنوان یك آسیب اجتماعی، هیچ گاه بطور كامل ریشه‏ كن نخواهد شد، اما با تدبیر، اندیشه و تلاشى مخلصانه حداقل می‏توان آنرا به كنترل در آورد. در این راستا تلاش ما بر این است تا با ارتقاء سطح آگاهى اقشار مختلف جامعه پیشگیرى از اعتیاد را بر درمان معتادین مقدم بداریم. به امید روزى كه جامعه‏ اى داشته باشیم كه اگر هم در آن فرد معتادى وجود دارد، درصدد نجات خویشتن باشد.

مواد مخدر
انواع فرآورده هاى گیاهان خشخاش، شاهدانه، كوكا و تركیبات شیمیایى مشابه كه مصرف آنها موجب اعتیاد می‏ گردد.
انواع مواد مخدر :
۱- سستی زا
۲- توهم زا
۳- توان افزا
مراحل اعتیاد :
۱- مرحله آشنایى:

این مرحله با تشویق دیگران (مخصوصاً دوستان ناباب) یا از روى غرور و كنجكاوى خود فرد شروع می ‏شود.
۲ ـ مرحله شك و تردید :
در این مرحله فرد با مبارزه با امیال خود می ‏پردازد.
۳ ـ مرحله اعتیاد واقعى :
در صورت ادامه مصرف در مرحله شك و تردید فرد به مرحله اعتیاد واقعى مى رسد. در این مرحله پدیده «تحمل» باعث می‏شود كه فرد به مرور زمان بر میزان مصرف خود بیفزاید تا به نشئگى قبلى برسد.

توصیه پیشگیرانه (دوستانه) به جوانان و نوجوانان:
۱. خطرات و عوارض مصرف مواد اعتیاد‏آور را خوب بشناس.
۲. به هر كس كه به تو مواد تعارف كرد محكم و قاطع بگو «نه» اینكه ما بتوانیم به دوست خودمون «نه» بگیم خودش یك هنر است. افراد خوش فكر هر تعارفى كه مخالف سلامتى شونه براحتى رد مى‌كنن.

۳. جوابهایى از قبل براى اصرار زیاد اطرافیانت آماده كن. پیشاپیش به این جمله ‏ها فكر كن «خیلى كیف داره» ، «شنگول میشی» ، «سرحال میشی» و اگر كمى تردید كنى میگن: «بچه ننه‏ ای» ، «‌ترسویی» ، «اول تجربــــه كن بعد بگو بده» ، «هنوز مرد نشدی»، «پس چرا فلانى كشید و معتاد نشد ؟ و …

۴. موادمخدر را حتى یك بار هم امتحان نكن. هیچكس توى دنیا نمی‏تونه به تو اطمینان بده كه یكبار مصرف كردن معتادت نمی‏كنه. اصلاً مگه معتادى وجود داره كه بخاطر معتاد شدن مصرف مواد را شروع كرده باشه؟ پس این همه معتاد از كجا اومدن؟!!! یا دوست دارى پریدن از طبقه بیستم یك ساختمان یا لمس كردن سیم‏هاى بدون روكش برق را حتى براى یك بار هم امتحان كنی؟
۵. یادت باشه كه كشیدن سیگار مقدمه ا‏یه براى اسارت در چنگال اعتیاد به موادمخدر.
۶. از رفت و آمد در مكان‏هاى آلوده و دوستى با افراد مشكوك پرهیز كن.

۷. از دوستى با افرادى كه اختلاف سنى اونا با تو زیاده خوددارى كن.
۸. مواد اعتیادآور سم كشنده ا‏یه كه اثراتش به تدریج ظاهر می‏شه.
۹. به صحبت‏هاى پدر و مادرت كه خیرخواه‏ترین دوستان تو هستن اطمینان كن. ارتباطت را با اونا محكم كن.
۱۰. اعتقادات و پایبندى مذهبى خودتو تقویت كن.
۱۱. با مطالعه، ورزش و تفریحات سالم براى اوقات فراغت خودت برنامه ‏ریزى كن.
۱۲. اونى كه موادمخدر رو به جوونا معرفى می‏كنه، چهره ‏اش فرقى با دیگران نداره. پس دوستان و نزدیكان خودتو خوب بشناس.

۱۳. بعضی‏ها فكر می‏كنن با بقیه فرق دارن و هر وقت كه اراده كنن مى‌تونن مصرف مواد رو كنار بگذارن، در حالى كه این طرز تفكر منجر به اعتیاد می‏شه.
۱۴. به هنگام سختى و ناراحتى با پدر و مادر و یا یك بزرگتر مطمئن و قابل اعتماد مشورت كن.
۱۵. اگه نمى‌تونى حرفتو به اونا بزنى مشاورین نیروى انتظامى با جان و دل حرفهاى تو رو می‏شنون و كمكت می‏كنن.
بیشترین تأثیر مخرب اعتیاد بر اركان خانواده وارد مى آید، همانطورى كه مؤثرترین عامل پیشگیرى از اعتیاد نیز نهاد خانواده است.
علل و زمينه هاي گرايش به اعتياد و راه هاي پيشگيري از آن
بلاي هستي سوز

طبق تحقيقات کارشناسان امور اجتماعي و روان شناسان ، علل و انگيزه هاي گرايش به اعتياد بسيارند و ما در اينجا به اجمال به برخي از آنها اشاره مي کنيم .
۱- بلوغ و نوجواني
دوران بلوغ و نوجواني يکي از حساس ترين دوره هاي زندگي به شمار مي رود. در اين دوره ي سني خصوصياتي از قبيل تشخص طلبي ، اعلام استقلال ، مخالفت جويي ، خودنمايي ، تبعيت از گروه هاي مرجع و ده ها صفت ديگر بروز مي کند. دوره جواني زمان بحران و شورش است. جوان با دارا بودن ويژگي خاص خود به دنبال هيجان است و در اين راه اغلب به بيراهه کشيده مي شود.
نتايج بررسي ها نشان مي دهد که نوجوانان و جوانان ، بيشتر از گروه هاي سني ديگر در معرض خطر اعتياد قرار مي گيرند.

۲- اختلافات خانوادگي و تضاد و کشمکش بين والدين
درگيري هاي خانوادگي بين والدين موجب مي شود که فرزندان از مراقبت و کنترل لازم برخوردار نباشند. اين وضعيت و فضاي نامناسب و نامساعد خانوادگي و عدم صميميت بين افراد خانواده موجب مي گردد که فرزندان چنين خانواده اي براي خود دوستاني بيابند و با اهمال وغفلتي که در پرورش آنها شده، به سوي اعتياد سوق داده شوند.

۳- دوستان ناباب و معتاد
برخي از افراد سست عنصر و بي اراده وقتي مي بينند دوستانشان با مصرف مواد مخدر نگراني ها و گرفتاري هاي روحي خود را ” خاموش مي کنند ” ، و حالت” آرامش” و” شادي موقتي” به دست مي آورند، از روي کنجکاوي ترغيب مي شوند تا با چند بار مصرف ، حالتي مانند آنان به دست آورند. اما همين گرايش موقت موجب اعتياد مي گردد و يک عمر بدبختي و پشيماني را در پي مي آورد.

۴- نابساماني هاي زندگي و بيکاري
بيکاري و فرار از مشکلات زندگي و عدم توانايي فرد در روبرو شدن با مسائل اجتماعي از ديگر عواملي هستند که موجب مي شوند شخص، مواد مخدر را پناهگاهي براي خود تلقي کند و به آن پناه ببرد.
۵- تنهايي، احساس بي پناهي، نداشتن دوستان خوب
تنهايي و بي کسي و شکست هاي اجتماعي و نداشتن دوستاني صالح، امين، دلسوز و مهربان نيز ممکن است فرد را به طرف اعتياد سوق دهد.
۶- فشارهاي عصبي و رواني
در اکثر اوقات عوامل رواني و فشارهاي عصبي ، کششي براي اعتياد در فرد به وجود مي آورد. مشکلات و نيازهاي رواني و عاطفي برآورده نشده و عوامل نامساعد و ناراحت کننده ي زندگي ، شخص را به طرف مواد مخدر سوق مي دهد.

۷- لذت هاي نفساني زودگذر
گروهي نيز با تصوري نادرست براي پيدا کردن آرزوهاي گمشده خود به مصرف مواد مخدر روي مي آورند و آن را منبع لذت و خوشحالي و رفع نيازمندي هاي خود مي پندارند.