پرنده هاي هدایتپذیر از دور که اختصاراً پهپاد نامیده می شوند، از بازوان پرتوان هر ارتش و یا یگان اطلاعاتی به شمار می رونـد که وجودشان بسیار حائز اهمیت است. کشور ما نیز بهدلیل موقعیت راهبردي و هممرزي بـا چنـدین کشـور مختلـف و حضـور نظامیان بیگانه در این کشور و حضور اشرار و باندهاي قاچاق مواد مخـدر و همچنـین سـایر تهدیـداتی کـه امکـان بـروز دارد؛ نیازمند انواع این پهپادها بوده و در این راه تلاشهاي فراوانی هم صورت گرفته است. این پرنده هاي بدون سرنشین میتواننـد با نفوذ به عمق هدف، اطلاعات دقیقی را کسب نمایند و فرماندهان و کاربران را در پیشبرد اهدافشان یاري رسانند. با توجه بـه رشد صنعت هوافضاي کشور و توسعه زیر ساخت در این صنعت و با توجه به توان دفاعی کشور گونههاي مختلفی از این پرنده-

ها در کشور ساخته میشود، با استفاده از این پرنده هاي میتوان تمام مرزهاي کشور را در تمام لحظات شـبانه روز و در تمـام شرایط آب و هوایی مورد رصد قرار داداین امر باعث کاهش هزینـههـا، افـزایش دقـت، کـاهش تلفـات انسـانی،افزایش سـرعت عملیات و اطلاع رسانی یگانهاي مرزبانی خواهد شد. و در نهایت امنیت در شهرهاي مرزي را با طور چشـمگیري ارتقـاء پیـدا خواهد کرد.

واژگان کلیدي: امنیت در مرزها، پرنده هاي بدون سرنشین، فناوري نوین، یگان هاي مرزي

مقدمه:

سابقه به وجود آمدن هواپیماهاي بدون سرنشین به جنگ جهانی اول بر میگردد و حتی برخی از مورخین بحث آن رابه کمـی پس از ساخت نخستین هواپیماي دنیا توسط برادران رایت مربوط می دانند ولی از لحـاظ عملـی و بـه فـرم کنـونی، نخسـتین هواپیماي بدون سرنشین که از نوع هدف پرنده بود، در سال ۱۹۴۸ به نام XQ2توسـط شـرکت رایـان آئروناتیکـال (آمریکـا)

ساخته شد.پس از آن تمامی کشورهاي دنیا به ضرورت ساخت و پیشـرفت در ایـن فنـاوري پـر سـود پـی بردنـد و بـا صـرف بودجههاي کلان شروع به تحقیقات و ساخت انواع گوناگون هواپیماهاي بدون سرنشین کردند.هواپیماهاي بـدون سرنشـین۱

مزایاي بسیاري نسبت به هواپیماهاي عملیاتی با سرنشین دارند، بهدلیل ابعاد کوچکتر نسبت به هواپیماهاي معمـولی طبیعتـاً هزینه ساخت آنها بسیار پایین است، امکان مداومت پروازي طولانیتري دارند، رادارهاي دشمن نمی توانند آنها را ردیابی کننـد و حتی درصورت ردیابی، انهدام آنها کار بسیار مشـکلی اسـت. یکـی از نکـات بسـیار مهـم، امنیـت اطلاعـاتی آنهـا در مقابـل هواپیماهاي معمولی است(.(۱۳۹۰/۱۰/۱, http://www.mashreghnews.ir بهعنوان مثال اگر در جنگی هواپیمایی را بزنند، علاوه بر ضررهاي مالی، احتمال اسارت خلبان نیـز مـی رود و در ایـن صـورت مسـئله امنیـت اطلاعـات نیـز بحرانـی

۱ Unmanned Air Vehicle (UAV )

١٠٦٩

ھما ش م ی ی زی و ا ؛ چا ش و ر یا
۳۰ و ۳۱ فروردین – ۱۳۹۱ دانشگاه سیستان و بلوچستان
National Congress on Border Cities and Security; Challenges and Strategies – CBCS 2012

می شود.اساساً یکی از اهداف ساخت این پرنده هاي کوچک و تیز پرواز، کاهش میزان تلفات انسانی است. مزایاي بسیار دیگـري نیز مانند قابلیت مانور بیشتر، نبودن فشارهاي فیزیولوژیکی بر اثر ارتفاع یا شتاب G به خلبان و …از موارد قابل ذکر است.باید توجه داشت آنچه امروز پرندههاي بدون سرنشین نامیده میشود، نوع تکامـل یافتـه هواپیماهـاي بـدون سرنشـین اسـت، کـه به عنوان هدف پرنده در تمرینات تیراندازي زمین به هوا و یا هوا به هوا استفاده میشد و غالباً هم این اهداف پرنده با نام درون۱

شناخته میشدند .هم اکنون نیز که بسیاري از کشورها مانند آمریکا، روسیه، رژیم اشغالگر قدس، فرانسه، انگلستان و… به این فناوري دست یافته اند، با توجه به نرخ پیشرفت فناوري هوافضا میتوانید در ذهن خـود فـرض کنیـد کـه شـاید در هـر لحظـه چندین پرنده در آسمان کشورمان و یا کشورهاي دیگر در حال گشت زنی و جاسوسی هستند.

بیان مسئله:

بدیهی است که هر کشوري داراي نگرانی هاي امنیتی از ناحیه سایر کشورها میباشد. به طوري که میخواهد همـه چیـز را در مورد وضعیت آنها بداند و از اطلاعات خودش در مقابل آنها کمال حفاظت را بنماید، این مطلب اهمیت بیان سان تـزو ژنـرال و متفکر نظامی چینی در کتاب هنر جنگ، را مشخص میسازد که گفته است:” اگر دشمن را بشناسی و خـود را هـم بشناسـی، لازم نیست از نتیجه صد نبرد، بترسی و چنانچه خود را بشناسی، اما دشمن را نشاسی براي هر پیروزي که به دست آوردي یک شکسـت هـم تحمــل خـواهی کــرد و اگـر نـه خــود را بشناسـی و نــه دشـمن را، د ره نبـردي از دشــمن شکسـت خــواهی خورد”(بیل،۱۳۷۱،ص.(۲۵ در این قرن که عصر اطلاعات نام گذاري شده است، تجربه جنگ هاي اخیر از جمله عملیات توفان صحرا در خلیج فارس در سال ۱۹۹۱، جنگ کوزووو در سال ۱۹۹۹ و جنگ سلطه (اشغال عراق) در سال ۲۰۰۳ نشان می دهد که جنگ هاي مدرن آتی بر پایه اطلاعات و فناوري هدایت خواهند شد، زیرا قواي نظامی از سامانه هاي سناشـایی بـا توانـایی رویت، شنود، هدایت و همچنین توان تسلیحاتی بالا براي حمله از راه خیلی دور استفاده خواهد نمود و آنها بـا بهـره گیـري از فناوري سنجش از دور هوایی میتوانند، با قابلیتهاي دقیقی تصویربرداري، شنود، موقعیتیابی کرده و جنگ افزارها را هـدایت نمایند.

اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

براي افزایش ایمنی و امنیت در مرزها و شهرهاي مرزي ، جمعآوري اطلاعات از طریق شناسایی با استفاده از ابزارهاي گوناگون از جمله تصوبربرداري و انجام عملیات دیده بانی و تجسسی توسط پرندههاي بدون سرنشین میباشـد. تجهیـزات شناسـایی بـا پیشرفت فناوري، توانایی تصویربرداري ، شنود و کشف سیگنال موقعیتیابی هشدار اولیه و هدایت جنـگ افزارهـا را دارا مـی-
باشند. با استفاده از تصاویر دریافتی از این پرندها میتوان شاخصهاي امنیت ملی و امنیـت را در کشـور و مخصوصـاً مرزهـا و شهرهاي مرزي گسترش داد.

اهداف تحقیق

– هدف اصلی

ارائه الگوهاي مناسب براي استفاده از تکنولوژيِ تصویربرداري و شناسایی و دیـدهبـانی پرنـدههـاي بـدون سرنشـین در کسـب اطلاعات از مرزها و مناطق صبع العبور

اهداف فرعی

– شناخت روشهاي تصویر برداري و شناسایی و دیده بانی مرزها و مولفه هاي موثر بر آن

– شناخت توان تصویر برداري پرندههاي بدون سرنشین

۱ Drone

١٠٧٠