چکیده

مدلهاي آلودگی هوا ابزار توانمندي براي بررس ی انتشار و غلـظت آلاینـدهها مــیباشـند. بـا توجـه بـه اینکـه انـدازهگیري غلظت آلاینده در هر نقطه امکانپذیر نمیباشد مدلها میتوانند وسیلهاي ب راي اسـتنتاج غلظـت در آن نقاط باشند. در این تحقیق الگوي پخش آلا ینده SO2 با ا ستفاده از مدل AERMOD در اطراف شـرک ت پـالایش

نف ت تبریز بدست آمده است. م دلسازي با در نظر گرفتن اطلاعات یکساله هواشناسی و مقـادیر مربـوط بـه منـابع انت شار آلاینده انج ام شده است. هدف اول این تحقیق بدست آوردن میزان غلظت آلاینـد ههـا در سـطح زمـین و مقایسه این مقادیر با استانداردهاي زیست محیطی میباشد. هدف دوم تحقیق، بررسی تاثیر الگويهاي وزش بـاد من طقه بر روي الگوي پخش آلایندهها میباشد. نتایج نشان میدهد میزان غ لظت آلایندهه ا کمتر از اسـتانداردهاي هواي پاك ایران میباشد. بر اساس الگوي پخ ش بدست آمده از مدل AER MOD میتوان نتیجـهگیـري کـرد کـه می زان غلظت آلاینده SO2 در مناطق اطراف شرکت پالایش نفت تبریز خطري براي سلامت ی افراد ندارد.

کلمات کلیدی

آلودگی هوا، مدلسازي، AE MOD، شرکت پالایش نفت تبریز

نکات برجسته پژوهش

• مدلسازي پخش آلاینده SO2 با استفاده از مدل AE RMOD انجام شده است.

• اطلاعات یکس اعته براي دوره یکساله هواشناسی و همچنین دادههاي منابع انتشـار بـه عنـوان ورودي مـدل استفاده شده است.

• نتایج نشان میدهد میزان غلظت آلاینده ها کمتر از استانداردهاي هوا ي پاك ایران م یباشد.

* kh.zoroufchi.b@gmail.com

-۱ مقدمه

بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط ساز مان بهداشت جهانی ( WHO) سالانه بیش از ۲/۷ میلیون نفر در اثر

آلودگی هوا جان خود را از دس ت میدهند. بر این اساس در دهههاي گذشته مطالعات فراوانی در مـورد مهمتـرین آلایندههاي هوا اعم از ازن تروپوسفري، ذرات معلق، اکسید هاي نیتروژن، اکسیدهاي گوگرد، کـربن دي اکسـید و فل زات سنگین ان جام پذیرفت و تاثیرات آن بر زندگی انسانها مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت .[۱] جهـت مطالعـه آلودگی از دو شیوه اندازهگیري مستقیم و مدلسازي مـیتوان استفاده نمود. اندازهگیريها، غلظـت آلاینـده را در یک نقطه و زمان خاص بیان میکنند، ولی قادر به پیشبینی غلظت آلاینده در آینده و یا اطلاعات سایر نقاط که در آنها اندازهگیري صورت نمیگیرد نیستند. مدلهاي آلودگی هوا ما را در د رك چگونگی رفتار آلایندهها در اتمسفر یاري میرسانند. بهطور کلی مدل کامل قادر خواهد بود، تغییرات زمانی و مکانی غلظت آ لاینده را با دقت مناسـبی براي اهداف کاربر دي پیشبینی کند و در نتیجه اندازهگیري امري غیرضرو ري خواهـد بـ ود. دلایـل زیـادي بـراي استفاده از مدلها وجود دارد، ا ز قبیل شناسایی سهم یک منبع در ایجاد آلودگی یک ناحیه، بررسی تاثیر آلـودگی بر افراد جامعه در یک منطقهي وسیع که امکان اندازهگیري وجود ندارد و نظارت بر کاهش انتشار یک منبع شدید

و پیشبینی تغییر ات غلظت در طول زمان .[۲]

مدل AERMOD1 شامل یک بسته مدلی بر پایه مدل گوسین بوده و جهت شبیه سازي کیفیت هوا توسط سازمان EPA توصیه گردیده است[۳] که تو سط دفتر منابع طبیعی و محیط زیست۲ اتحادیه اروپا، مال زي، چین و
تایلند مورد تایید قرار گرفته و در سال ۲۰۰۴ به عنوان مدل برگزیده معرف ی گردیده است ۱]، ۲ و .[۴ ای ن مدل یک