کاهش مصرف انرژی در ساختمان ها به یک هدف مهم در معماری و برنامه ریزی شهری در سال های اخیر تبدیل شده است. راهبردهایی برای هر منطقه آب و هوایی به منظور قرار دادن ساختمان ها در معرض نور خورشید در آب و هـوای سرد و کاهش قرار گیری ساختمان ها در معرض نور خورشید در آب و هوای گـرم توسـعه داده شـده اسـت. ایـن روش معمولاً طرح هایی برای فصول آب و هوایی شدید دارد و این مسئله را نادیده می گیرد که درجه حـرارت در شـهرها بـا عرض جغرافیایی ۲۵ º می تواند به زیر دمای مطلوب در زمستان برسد و درجه حرارت در شهرهایی با عرض جغرافیایی ۴۸º اغلب در تابستان به بالاتر از مقدار قابل تحمل خواهد رسید. این مقاله درپی یک روش جامع برای بهرهوری انـرژی قالب های ساختمانی مورد نیاز است و اثبات می کند که بهره وری عمومی انرژی قالـب هـای سـاختمانی توسـط بـرش پروفایلهای خورشیدی در یک بلوک معمولی صورت می گیرد. نتایج نشان میدهند که قالب های ساختمانی موردنظر در بلوک مسکونی خورشیدی (RSB) مـی توانـد بیشـتر انـرژی خورشـیدی را در جوانـب سـاختمان قـرار داده و انـرژی خورشیدی تابیده شده به سقف ها و زمین محوطه ساختمانها را در مناطق شـهری در زمسـتان کـاهش دهـد، بنـابراین پتانسیل استفاده غیرفعال از انرژی خورشیدی را افزایش می دهد. RSB همچنین از استراتژی ها جهت کـاهش دمـای فضاهای شهری از طریق افزایش جریان هوا در بین ساختمان ها، افزایش قابل ملاحظه پوششهـا (سـقفهـای) سـبز و

کاهش انرژی حمل و نقل عمومی حمایت میکند.

کلمات کلیدی: قالب های ساختمانی،نورخورشید،عرض جفرافیایی،پوشش های سبز

– * ۱سعاد معرفی: مدرس گروه معماری دانشگاه غیر انتفاعی گنجینه هنر ،کرمانشاه،ایران /شماره تلفن((۰۹۱۲۳۸۹۵۲۲۳

-۱مقدمه
۱-۱ سابقه

رابطه بین قالب ساختمان ها و آب و هوا موضوع بسیاری از مقالات شده است. مقالات قدیمی می تواننـد بـه سـه گـروه اصلی دستهبندی شوند. اولین گروه بر موضوع آسایش دمایی انسان به عنوان یک اصل در فرمولبندی طـرح سـاختمان با استفاده از استراتژیهای غیرفعال تمرکز میکند. گروه دوم بر موضوع دسترسی به انرژی خورشـیدی بـه عنـوان یـک پیش نیاز جهت استفاده از این انرژی برای گرمسازی غیرفعال و اهداف روشنایی روز تمرکز دارد و گروه سـوم بـر درک تأثیر شهرسازی بر روی اقلیم شناسی شهری متمرکز است. مشخص شده است اکثر تحقیقات اخیـر نیـز از طبقـهبنـدی مشابهی پیروی میکند.
از آنجایی که نتیجه تحقیق بر اساس گروه اول هدایت می شود، دانشی که هم اکنون موجود اسـت مـی توانـد بهـرهوری انرژی در سطح ساختمان ها را از طریق کاربرد گرم سـازی و خنـک سـازی غیرفعـال، تهویـه و روشـهای روشـنایی روز افزایش دهد. آسایش و مشکلات مصرف انرژی این روزها میتواند از طریق دستورالعملهای طراحی سـاختمان بصـورت الگوهای اختیاری بهتر مورد کنترل قرار بگیرد.

در گروه دوم افزایش حجم نشریات، نشان می دهد که نیاز فراوانی به شاخص های انرژی خورشیدی وجود دارد تـا بـرای طراحان شهری به این ترتیب وسایلی فراهم شود که به آنها کمک کند تصمیمات آگاهانهای در رابطه با گسترش بهینـه تکنولوژی انرژی خورشیدی جهت استفاده از این منبع وسیع در دسترس در شهرها اتخاذ کنند.

این اندیکاتورهای خورشیدی شامل؛ نقشههای توزیعی، جهتگیری، تراکم سایهای و فاکتور چشمانداز آسمانی هستند. زمینه در حال افزایش دیگر مقالات ما به کارایی انرژی در سطح شهرها و فاکتورهای اسـتراتژیک مثـل تـراکم شـهری، بافت شهری و آمار شهری نگاه میکند. مطالعات در سطوح بلوکی هنوز کمیاب است. توزیع انرژی خورشیدی در سطوح مختلف محیط ساختمان بر تحقیقات اندکی متمرکز است .(۱) لوریتو دسترسی به خورشید را در یک فضـای بـاز مـورد بررسی قرار داد به جای اینکه ساختمانهای مجاور به عنوان یک پوشش خورشـیدی در نظـر گرفتـه شـوند.او پتانسـیل انرژی خورشیدی تابیده شده به سقف ها را در مقابل انرژی خورشیدی تابیده شده به جوانب استوایی مورد مقایسه قـرار میدهد(.(۵