خاكها را ازنظر اندازه مي توان به چهار طبقه تقسيم كرد كه عبارتند از :
۱-رس با علامت اختصاري c كه دامنه تغيير قطر آن از ۰ تا ۰۰۲/۰ ميليمتر است .
۲-لاي يا سيلت با علامت اختصاري M كه محدوده تغيير قطر آن بين ۰۰۲/۰ تا ۰۶/۰ مليمتر است .
۳-ماسه با علامت اختصاري S كه دامنه تغيير قطر آن از ۰۶/۰ تا ۲ ميليمتر است .
۴-شن با علامت اختصاري G كه محدوده تغيير آن بين ۲ تا ۵۰ ميليمتر است .
تذكر دانه هاي بزرگتر از ۵۰ ميليمتر را سنگريزه يا قلوه سنگ مي گويند .

دانه بندي خاك
دانه بندي خاك آزمايشي است كه نتيجه آن منجر به ترسيم نموداري موسوم به منحني دانه بندي مي گردد. اين منحني درصد محدوده هاي مختلف قطري را دريك توده خاك نشان مي دهد و منظور از تعيين درصد يك محدوده قطري ، آن است كه ببينيم وزن خشك خاك درآن محدوده قطري چند درصد از وزن خشك كل خاك را تشكيل مي دهد .

براي تعيين منحني دانه بندي با توجه به اندازه ذرات خاك دو روش وجود دارد :
۱- دانه بندي با الك يا آزمايش دانه بندي كه مخصوص ذراتي است كه قطرآنها از ۰۷۵/۰ ميلميتر بزرگتر مي باشد . (درشت ماسه ها )
۲- دانه بندي به روش هيدرومتري يا آزمايش هيدورمتري كه كاربرد آن براي ذراتي است كه قطري كوچكتراز ۰۷۵/۰ ميليمتر دارند . (ريزدانه ها )

آزمايش دانه بندي :
آزمايش دانه بندي عبارت است از لرزاندن نمونه خاك برروي يك سري الك كه اندازه هاي آن به ترتيب از بالا به پائين كاهش مي يابد . براي آزمايش دانه بندي ، ابتدا خاك دركوره خشك مي شود . سپس كلوخه هاي خاك كاملاً خرد شده و نمونه از الكها عبورداده مي شود . بعد از اتمام مرحله لرزاندن الكها و عبور دادن كامل خاك از آن ، جرم خاكهايي كه درروي هريك از الكها باقيمانده ، اندازه گيري مي شود .

طبقه بندي خاك Soil classi fication
سيستم طبقه بندي خاك عبارت است از مرتب كردن خاكهاي مختلف با خواص مشابه به گروهها و زيرگروههايي بر حسب كاربردشان . طبقه بندي خاك بر دونوع است :
۱-طبقه بندي بافت خاك :دراين طبقه بندي ملاك حدود اندازه ذرات خاك مي باشد و ابتدا نام گروه اصلي و بعد نام گروه فرعي به صورت صفت ذكر مي گردد. مثل رس لاي دار ، رس ماسه دار و غيره ، طبقه بندي توسط سيستم USDA از اين نوع است .
۲-طبقه بندي خاكها بر حسب استفاده : دراين نوع طبقه بندي علاوه بر حدود اندازه ذرات ، شناخت خواص خميري خاك نيزمورد نظر است . طبقه بندي توسط سيستم هاي آشتو و USCS( متحد يا يونيفايد ) از اين نوع طبقه بندي مي باشند