انواع کانی ها

كانيها :‍(kinerals)
مواد طبيعي غير الي هستند كه داراي ساختمان و تركيب شيميايي مشخصي هستند .

خصوصيات فيزيكي كانيها :
۱-رنگ olivine سبز رنگ Azurite ابي رنگ
۲-فرم كريستالي :كريستالها بلورهائي هستند كه كوچكترين قسمتهاي آنها يعني اتمها به شكل منظمي كنار هم قرار گرفته اند .

قانون يكساني تارپ ها :
هرنوع كاني كريستالي داراي نوع خاصي زاويه بين وجه هايشان است كه به آنهاSpaue angle مي گويند و براي تمام كريستالهاي يك كاني يكسان باقي
مي مانند .
۳- كليواژ (cleavage) هنگامي كه يك كاني ضربه ببيند در راستاي صفحات ضعيفي كه ناشي از پيوند ضعيف بين اتمها در ان صفحه است شكسته ميشود كه اين صفحه شكست را كليواژ گويند .
مانندMica (طلق) يك كليواژ است .

۴- شكستگي(Fracture) : بعضي از كاني ها داراي كلواژ نيستند ولي در عوض داراي سطح شكنندگي خاصي مي باشند كه ممكن است منظم باشد مانندOliyine يا نامنظم و زبر مانندQuartz
5- سختي (Hardness) : مقاومت در برا بر خراش را سختي سنگ گويند .
انواع سختيها :
۱-talkيا پودر بچه ۶- آزتور
۲-Gepsum ژيپس يا سنگ گچ ۷- كوارتز
۳- كلسيت يا سنگ اهگ ۸- توپاز
۴- فلوئورين ۹-گرندون
۵- آپاتيت ۱۰-الماس
۶- خاكه:(streak)
7- وزن مخصوص :نسبت وزن كاني به آب هم حجم خود است
۸- سنگيني(Heft) : .وزن نسبي كاني را سنگيني گويند .
۹- جلا(luster) :درخشش ظاهري يك كاني است .

جلاي كلي كانيها:
۱- جلاي فلزي Metalic luster
2- جلاي غير فلزيNon Metalic luster

انواع جلاها :
۱- جلاهاي فلزي :نور را به خوبي منعكس ميكند مثل پيريت و گالن
۲- جلاهاي شيشه اي :روشن هستند مثل شيشه و هاليت (سنگ نمك)
۳- جلاهاي صمغي : روي سطح كاني حالتي مانند صمغ دارند مثل سولفيد روي .
۴- جلاهاي ابريشمي : ظاهري رشته رشته دارند مانند پنبه نسوز

۵- جلاهاي چرب : مثل اين است كه سطح آن را چرب كرده اند مثل گل سر شور talk
10- شكست نور نوري كه مي تابد به دو قسمت تقسيم مي گردد
۱۱- شفافيت : نوشته و تصوير از پشت آن قابل روئيت است مثل Salt. quartz
12- چكش خواري :
الف ) شكنندگي (brittle) : مثل quartz و سنگ نمك
ب ) تورق(Mallable) : مثلMica و سنگ مس
ج) خاصيت انحراف پذيري : پس از تغيرفرم به حالت اوليه بر نمي گردد مثل كلسيت
د) خاصيت الا ستيك : كه اگر آن را خم كنيد به حالت اوليه بر مي گردد مثل Mica
كانيهاي متعاول تشكيل دهنده سنگها :
پوسته زمين از كانيهاي زير تشكيل شده است (مهمترين آنها) :
۱- فلدسپاتها ۲- كوارتز ۳- پيروكسن
۴- آمفي بول ۵- ميكا ۶- آلوين

۱-فلدسپاتها :
رنگ روشن دارد عمدتا ۲ كليواژ خوب دارند
الف – اورتوكلاسها : فرمول شيمياييds1o2 ,Al2C3 ,k1O سختي حدود۶ رنگ سفيد يا صورتي دارند و زاويه بين كليواژ هايشان ۹۰ درجه است .
ب – PLagioclaseها داراي كليواژ هاي با زاويه ۸۶ درجه هستند وداراي رنگ خاكستري ويا سبز بوده و سختي آنها حدوداً۵/۶است و داراي فرمول شيميايي Nao + ,Al2o3 ,6sio2 مي باشند
ج-Micraocline ها : تركيبي شبيه اورتوكلاسها دارند و تفاوت در فرم كريستالي آنها است و داراي رنگ از كرمي تا قرمز به صورت متغير هستند .

موارد استفاده فلد سپاتها در صنايع چيني و سراميك سازي است .

۲-كوارتز ها :
كوارتز خالص : بي رنگ و خالص هستند و بي دون كليواژ بوده و شكننده اند داراي سطحي ناصاف اند و ضريب سختي آنها ۷ است .

۳-پيروكسنها :
داراي فرمول شيمياييMgfe sid3 ,camg(sid3)2 هستند و دو كيلواژ خوب دارند زاويه بين كليواژشان ۸۷ درجه و ۹۳ درجه است . و داراي رنگ سبز و تيره هستند .

آمفي بولها:
داراي فرمول شيميايي Tremo lite: 2co2mgsi8o22(OH)2
Actinotite:Ca2(Mgfe)5Si8O22(OH)2
و سبز رنگ تا مشكي رنگ هستند كريستالهاي ۶ وجهي دارند و زاويه بين كليواژها است .

۵-ميكا :
الف ) Muscoviteيا ميكاي كه سفيد و بي رنگ هستند داراي فرمول شيمياييKAL3Si3O10(OH)2 مي باشند .
ب ) bictteيا ميكاي سياه كه داراي فرمول شيميايي K(Mgfe)3 Alsi3O10(CH)2 هستند .
ميكاها داراي ۱ كليواژن خوب هستند و در عايق سازي استفاده مي شوند .

۶- آلوين :
آلوينها جلاي شيشه اي دارند و معمولا به رنگ سبز هستند داراي فرمول شيميايي(Mgfe)2 SIC4 هستند .
كانيهاي رسي (Ciay minerals):
1- كائولينت (Kaolinite)
2- ايليت (Illite)
3- مونت موريلونيت (Mant Marilonite)
واحدهاي اصلي كه رسها از آنها تشكيل يافته اند :
۱- واحدهاي سيليكا تترا ميدرال Sio2

۲- واحدهاي ۱۰ كتاهيدرال Al2C3
1- كائولينت : دانه هاي ريز كائولينت ورقه اي شكل هستند و در مناطق مرطوب يافت مي شود مثل هالوژنها :
در آزمايشگاه براي بررسي آن دقت زيادي لازم است .
۲- ايليت : اين نوع كانيها از تخريب سنگ ميكا بدست مي آيد و در آنها اگر مشكل يون پتاسيم نداشته باشد مشكل جذب آب نخواهيم داشت .
۳- مونت موريلونيت : اين سهاتورم خيلي زيادي دارند و در مناطق گرم وخشك يافت مي شوند چادر خاكستري آتشفشاني .

سنگها DOCKS)):
مواد طبيعي متراكم ، نيز سخت تا سخت كه از يك يا چند نوع كاني تشكيل يافته است .

طرق تشكيل سنگها:
۱- بدليل سرد شدن مواد مذاب داخل زمين .
۲- بارسوب وته نشين شدن مواد غير آلي در آب .
۳- با رسوب صدفهاي بعضي از موجودات زنده .
۴- بدليل تراكم گازها در آنها قطعات سنگها وجود دارد .
۵- بدليل تغيير شكل سنگها اوليه در اثر حرارت زياد و يا فشار سنگهاي همجوار .
۶- بدليل تجزيه سن گها و در اثربه هم پيوستن دوباره آنها به شكلي كه نوع جديدي از سنگ بوجود آ”مده باشد .

انواع سنگها:
۱- سنگهاي آذرين ((Igheous
2- سنگهاي رسوبي (Seaimentry)
3- سنگهاي دگرگون(Metamerphic)

تشكيل سنگهاي آذرين

۱- انجماد سريع
۲- انجماد تدريجي مثل TUFF

مواد تشكيل دهنده سنگهاي آذرين :
پتاسيم ۳- Pctasium سيليسيم۲- silisium اكسيژن ۱- Oxzgen
كلسيم Calcium6- آ‎هن ۵- Iron آلومينيوم ۴- Alcminium
منيزيم ۸- Magnesium سديم ۷- Sadium

كانيهاي موجود در سنگهاي آذرين :
پيروكسين ۳- pyrokene آلوين ۲- olivine فلدسپار ۱- Feldspar
ميكا ۶- Mica آمفي بول ۵- Amphiboles كوارتز ۴- Quartz

شناسائي سنگهاي آذرين :
۱- بافت (texture) مربوط است به اندازه و شكل مواد يا رگه ها و كريستالها و آرايش آنها
۲- ساختمان(Structure) مربوط است به شكل ظاهري ، فرم ظرافت درزها (Joints)
3- سختي

۴- بافتهاي موجود در سنگهاي آذرين :
۱- phaneritic
كريستالهاي با چشم غير مسطح به راحتي مشاهده مي گردند
۲-par phyritic -phaneritic
كريستالهاي كوچك دور كريستالهاي بزرگ رافرا گرفته اند و هر دو گروه با چشم ديده مي شوند .
۳- Aphanitic texzre
در اين نوع بافت كريستالها فقط با چشم مسلح (ميكروسكوپ ) قابل مشاهده اند
۴- porphyritic -Aphanitic texture
اگر كريستالهاي بزرگي كه با چشم قابل روئيت هستند درAphanitic يافت شوند اين نوع بافت بوجود مي آيد .
۵- Glassy
حتي با ميكروسكوپ كم كريستالهاي آن قابل روئيت نيستند .
۶- Fragmental texture
اين بافت شامل قطعات شكسته و گوشه دار سنگهاي آذرين است ودر خاكستر آتشفشان يافت مي شوند .

شناسائي سنگهاي آذرين :
۱- تعيين نوع بافت
۲- تعيين درصد تيره بودن كانيهاي تشكيل دهنده .
الف) سنگهائي اسيدي داراي مقدار كمتري كانيهاي تيره رنگ هستند.
ب ) سنگهائي با تيرگي متوسط كه حدود ۵۰% كانيهاي تيره رنگ دارند .
ج) سنگهاي تيره كه حدود ۷۰% كانيهاي تيره رنگ دارند .
۳- تعيين نوع فلدسپار :
الف) فلدسپار صورتي K پتاسيم .
ب ) فلدسپار سفيد يا خاكستري plagiclase
4- تعيين درصد تقريبي كوارتز

QUARTZ+Z<5% QUARTZ +Z>5% مقدار نوع فلدسپات
نفوذي خروجي نفوذي خروجي
Trcchyte
Latic Syenite
Marigonitc Rboyolitc
Quortz catcitc Granite
Grandasite K>plcgicclasc
K<plegioclase

سنگهاي آذرين كه در جدول نيستند ؟
۱- ابسيدين Obsidian سياه رنگ و بافت شيشه اي
۲- پوميكا Pumica سنگ پا

۳- توف TUFFخاكستر آتشفشاني
۴- براسياBreccia ، قطعات بزرگ سنگهاي آتشفشاني

مراحل شكل گيري سنگهاي رسوبي
۱- هوازدگي شيميايي يا فيزيكي سنگهاي مادر
۲- حمل بوسيله باد و يخچال
۳- رسوب در محلهاي ويژه
۴- بهم فشردن و چسبيدن مواد رسوبي و تشكيل سنگها

۵- تركيبات سنگهاي رسوبي :
۱- كوارتزQUARTZ
2- كليستCalcite
3- خاك رس Clay
4- سنگ شكسته ها Rock Fragment

ساختمان سنگهاي رسوبي :
۱- لايه هاي افقي
۲- مقاطع لايه اي

بافت سنگهاي رسوبي :

۱- آواري (Clastic) از خرد شدن سنگهاي ديگر بوجود مي آيند .
الف ) Coarse –grained درشت دانه
ب ) Medium- grained متوسط دانه
ج) Fine grained ريز دانه

نمونه هاي مهم سنگهاي رسوبي آواري :
۱-Cong lomerate
2- Sand -Stoneاز جوش خوردن ماسه هاي متوسط بوجود مي آيد
۳- Silt- stone از جوش خوردن ريز دانه ها بوجود مي آيد
۴- Shaleسنگ لوح

۲-سنگهاي غير آواري( Nan –Clasti)
حالتي است كه كانيهاي محلول درون آب خارج شده به صورت سنگ در مي آيند نمونه هاي مهم سنگهاي رسوبي غير آ‎واري :
۱- Limestoneسنگ آهك
۲- Chalk ورقه هاي منظم ميكروسكوپي
۳-dolomite
4-gypsumسنگ گچ
۵-Roksaltسنگ نمك
۶- travcrtineنماي ساختمان (تراورتن )

سنگهاي دگرگوني :
سنگهائي كه از ساير سنگها تحت اثر فشار زياد و يا حرارت ويا واكنش شيميايي با مواد مذاب بوجود مي آيند .

اثرات دگرگوني :

۱- بوجود آمدن كاني جديد با تركيبات شيميايي جديد
۲- تغيير فرم جهت كانيهاي تشكيل دهنده سنگ اوليه
۳- تشكيل كريستالهاي بزرگتر از كريستالهاي اوليه

انواع دگرگوني :
۱- دگرگوني تماسي :Contact metna marchism
2- دگرگوني ناحيه اي : بوجود آمدن تنشهاي زياد تحت اثر عوامل كوهزائي
P.P : plinic pal point
تصوير گرفته شده از هواپيما

خط پرواز :(plight line)
نواري است كه هر بار هواپيما روي آن حركت مي كند