وظيفه
انژكتور دستگاهي است كه سوخت تحت فشار رادر دو مرحله انتهاي تراكم و شروع قدرت موتور در داخل هواي قشرده و داغ تطاق احترق وارد مي كند . فشار تزريق سوخت سوخت بداخل سيلندر بايد به اندازهاي باشد كه اطمينان پيدا كنيم.
الف- سوخت بطور كامل اتميزه شده. ب- بتواند به خوبي در داخل هواي فشرده تحت شكل بخصوص و صحيح نفوذ كند و در ضمن بايد فرم اطاق احتراق و فرم و نوع پاشش با يكديگر منطبق باشد.

ساختمان (شكل ۲۳-۲)
انژكتور شامل : الف- سوخت پاش
ب- و نگهداره سوخت پاش است. سوخت پاش شامل سوپاپ سوزني و نشيمنگاه آن است. سوپاپ سورني توسط يك فنر فشرده كه در داخل نگهدارنده سوخت پاش تعبيه شده بر روي نشيمنگاه خود مي نشيند. فشار فنر روي سوپاپ سوزني را مي توان توسط يك عدد پيچ و مهره قفلي شكل (۳۳-۲) و يا با قرار دادن واشر در پشت فنر تنظيم كرد .

انژكتور را معمولا با قرار دادن يك واشر مسي بين پايه انژكتور و سرسيلند به موتور وصل مي كنند و يا اينكه در بعضي از موتورها خود انژكتور در روي سرسيلندر پيچ مي شود در بيشتر موتور هاي تزريق مستقيم سوخت قبل از وارد شدن بداخل محفظه سوپاپ سوزني انژكتور و پاشيده شدن در داخل اطاق احتراق از داخل يك صافي كه درمجراي ورودي سوخت بانژاكتور واقع شده عبور مي كند .اين صافي ذرات را در خود نگاهداشته و از فرستادن انها به داخل انژكتور و صدمه دين سوزن جلوگيري مي كند .

نگهدارنده سوخت پاش داراي دو اتصال است يكي از اين اتصالها مربوط به لوله اي مي شود كه پمپ فشار قوي را بانژكتور وصل نموده و سوخت تحت فشار را بداخل انژكتور هدايت ميكند , اتصال ديگر براي لوله برگشت سوخت اضافي از اطراف سوزن انژكتور به تانك است. معمولاً توسط درپوش سوخت پاش كه قسمت داخلي آن رزوه شده و مي تواند در روي بدنه انژكتور پيچيده محكم نگاهداشته مي شود. در موقع بستن مجدد درپوش سوخت پاش و هم چنين نصب انژكتور روي موتور حتماً بايد پيچ ها را با گشتاور معيني كه در كاتالوگ تعميراتي داده شده سفت كرد.

سوخت تحت فشار پس از عبور از مجرائي كه در بدنه انژكتور تعبيه شده وارد محفظه زير سوپاپ سوزني مي شود.
طرز كار:
هنگاميكه فشار سوخت داخل لوله تحويل و انژكتور در اثر بالا آمدن پلانجر در بارل افزايش يافت سوپاپ تحويل واقع در بالاي پمپ فشار قوي از روي نشيمنگاه خود بلند مي شود و فوراً اين فشار زياد به محفظه زير سوزن انژكتور منتقل مي شود. اين فشار به جداره سوپاپ سوزني اثر نموده و نيروي حاصل سوپاپ سوزني را برخلاف نيروي فنر بالايش بلند مي كند. وقتي كه اين نيرو از نيروي فنري كه در روي سوپاپ سوزني است بيشتر شد, سوپاپ سوزني از روي نشيمنگاه خود بلند شده اتميزه شده در داخل اطاق احتراق پاشيده مي شود.

حال هنگاميكه در اثر بالا آمدن پلانجر در داخل بارل شيار مارپيچي اطراف پلانجر بر مجراي ورود سوخت به داخل بارل منتقل شد, فشار در محفظه پمپ فوراً از بين مي رود و خيلي سريع سوزن انژكتور توسط فنر بالايش بر روي نشيمنگاه خود بر مي گردد و با بسته شدن سوپاپ تحويل توسط فنر بالايش همواره مقداري سوخت را تحت فشاري كه براي تزريق سوخت مورد لزوم است در داخل لوله تحويل و بدنه انژكتور ذخيره مي كند.

انواع نازل يا سوخت پاش
در موتورهاي ديزل معمولاً دو نوع نازل مورد استفاده قرار مي گيرد, نوع سوراخدار (يك سوراخه و چند سوراخه ) و نوع زبانه اي يا پنتيل.
انژكتور نوع سوراخ دار

اين نوع سوخت پاش در موتورهاي تزريق مستقيم مورد استفاده قرار مي گيرد و ممكن است از نوع معمولي و يا ساقه بلند باشند. نوع ساقه بلند معمولاً در جاهايي مورد استفاده قرار مي گيرد كه جا محدود و يا حرارت خيلي زياد باشد. سوخت پاش هاي نوع يك سوراخه ممكن است داراي يك سوراخ در امتداد محور سوزن و يا در كنار باشند.
در نوع چند سوراخه سوراخها طوري تعبيه شده اند كه نحوه پاشش سوخت در جهت هاي مختلف يكسان و هم شكل باشد. سوخت پاش هاي چهار سوراخه از ساير نوع هاي ديگر متداولتر است اما در بعضي از نازلها تعداد سوراخها ممكن است از دوازده عدد نيز تجاوز كند.

قطر سوراخهاي سوخت پاش انژكتور مشخص كننده شكل و نحوه نفوذ سوخت به داخل اطاق احتراق است. قطر سوراخها بين ۰۲/۰ تا۰۹۲/۰ ميليمتر متغير است .
سوخت پاشهاي زبانه اي يا پنتيل
اين سوخت پاشهاي در موتورهاي تزريق غير مستقيم و يا محفظه مجزا مورد استفاده قرار مي گيرد . در اين نوع موتورها جريان هوا باندازه كافي آشفته است تا بطور كامل با سوخت مخلوط شود. در سوخت پاش نوع پنتيل قسمت پائين سوپاپ سوزني (پائين تر از لبه آب بندي كننده) داراي شكل مخصوص (استوانه اي – مخروط ناقص) بوده و نوك آن از داخل يك سوراخ بيرون مي آيد. شكل و اندازه قسمت نوك سوپاپ سوزني مشخص كننده شكل و نحوه نفوذ سوخت بداخل اطاق احتراق است.
در بعضي از سوخت پاشها شكل نوك سوزن طوري است كه در شروع پاشش حركت جزئي سوزن بسمت بالا باعث تزريق ابتدائي سوخت بداخل سيلندر شده و تحويل سوخت اصلي قدري بتاخير بيفتد . با استفاده از ايننازلها فشار در اطاق احتراق بطور تدريجي بالا رفت بنابراين عمل احتراق يكنواختر و ضربه وارد شده بموتور كمتر شده و موتور نرم تر كار مي كند.
سوخت پاشهاي خنك شونده
در موتورهاي ديزل خيلي بزرگ كه از سوخت سنگين استفاده مي كنند ممكن است كه بخنك كردن سوخت پاش احتياج پيدا كنيم. لذا لازم است كه قسمت پائين انژكتور را مطابق شكل دو جداره بسازيم تا بتوانيم مقداري سوخت در داخل اين محفظه حركت نموده و حرارت اضافي سوخت پاش را بگيرد . معمولاً سوختي كه از اطراف سوزن انژكتور نشت مي كند توسط لوله اي باين محفظه هدايت شده و سپس از طرف ديگر بتانك منتقل مي شود.
پنتوكس نازل
در موتور هاي تزريق غير مستقيم يا با محفظه احتراق مجزا بالاترين درجه حرارت در شرايط كار موتور (يعني زمانيكه موتور بدماي نرمال رسيده باشد) در ناحيه چپ اطاق احتراق بوجود مي آيد.

در موقع سرد بودن موتور موتور و بخصوص هنگام استارت زدن گرمترين نقطه سمت راست اطاق احتراق است. بنابراين اگر در اين موتورها از سوخت پاشهاي پنتيل نوع معمولي استفاده شود زوشن شدن موتور بسختي صورت مي گيرد.

سوخت پاش نوع پنتوكس يك نوع مخصوصي از سوخت پاش نوع پنتيل بوده كه در موقع استارت زدن و روشن كردن موتور در حالت سرد پاشش سوخت جهت مختلف كه بوسيله سرعت بالا رفتن سوپاپ سوزني كنترل مي شود عمل روشن شدن موتور را آسانتر مي كند.

سوپاپ سوزني بفرمي ساخته شده كه وقتي بآهستگي بالا مي رود (يعني در موقع استارت زدن) در حدود ۹۰% سوخت تحويلي بانژكتور قبل از باز شدن كامل سوراخ اصلي از سوراخ مايل عبور مي كند. و در ناحيه B اطاق احتراق كه در موقع استارت زدن بخاطر وجود گرم كن داغتر است پاشيده مي شود. در سرعتهاي نرمال موتور فشار سريعتر در پمپ انژكتور بالا رفته , بنابراين سوپاپ سوزن حركت سريعتري دارد, و تنها زمان خيلي كوتاه براي تحويل مقدار كمي سوخت براي عبور از سوراخ مورب كمك به كم نمودن فشار ناگهاني در اطاق احتراق و همچنين كم كردن ضربه احتراق و در نتيجه حركت آرام تر موتور را فراهم مي آورد .