چکیده

مطالعات ژئوفیزیک در محدوده شهرستان استهبان (استان فارس ایران) جهت اکتشاف منگنز انجام شده است. اکتشاف و ارزیابی ذخایر منگنز نسبت به بسیاری از مواد معدنی دیگر مشکل تر است. این کانسارهامعمولاً کوچک و به صورت پراکنده هستند . در محدوده مورد مطالعه، اکسیدهای منگنز در داخل رادیولاریت تشکیل شدهاند و به علت تفاوت مقاومت الکتریکی رادیولاریتها با زونهای منگنزدار از روش ژئوالکتریک استفاده شده است. در این محدوده ۱۵۱ سونداژ الکتریکی در ۱۲ نیمرخ با آرایه شلومبرژه برداشت گردید و نقشههای تغییر ضخامت آبرفت، تغییر ضخامت رادیولاریتهای مقاوم الکتریکی و عمق رادیولاریتهای عادی تهیه شده است. در نهایت بر مبنای نتایج ژئوفیزیک تعدادی محل حفاری اکتشافی ارائه شد و حفاریهای انجام شده در محدوده، نتایج تفسیر را تأیید نمود.

-۱ مقدمه مواردی که لایهها دچار تغییر شکلهای شدید نشده باشند میتوان از
روشهای لرزهای- انعکاسی و انکساری استفاده کرد .[۸] به علت چگالی
محدوده اکتشافی در این مطالعه در شهرستان استهبان در استان فارس
بالای اکسیدمنگنز برای اکتشاف آن معمولا از روش گرانیسنجی استفاده
ایران قرار دارد. هدف مطالعات، جداسازی زونهای منگنزدار در
میشود. همچنین در اغلب موارد روش پیمایشمغناطیسی با احتمال وجود
رادیولاریتها میباشد. اکتشاف و ارزیابی ذخایر منگنز نسبت به بسیاری از
کمی مگنتیت همراه با منگنز، به عنوان روش کمکی کاربرد دارد. مطالعات
مواد معدنی دیگر مشکل تر است. این کانسارهامعمولاً کوچک و به صورت
گرانیسنجی به علت لزوم نقشهبرداری ایستگاههای اندازهگیری با دقت
پراکنده هستند. استفاده از روشهای ژئوشیمیایی به دلیل رفتارهای
۲cm همچنین تهیه نقشه توپوگرافی محدوده پیرامون آن تا فاصله ۲۰۰
متفاوت منگنز در محیطهای ژئوشیمیایی مختلف با محدودیت همراه است
متر و حساسیت اندازهگیری بسیار پرهزینه میباشد. استفاده از روش
.[۵] در میان روشهای مختلف اکتشافی، روشهای ژئوفیزیکی کمتر در
واژه های کلیدی ژئوالکتریک به علت شرایط خاص زمین شناسی در این معدن میباشد.
منگنز، رادیولاریت، مقاومت الکتریکی، سونداژ الکتریکی، آبرفت
اکتشافات منگنز مورد استفاده قرار میگیرند .[۶] انتخاب روش ژئوفیزیکی زمینشناسی محدوده نشان میدهد که اکسیدهای منگنز در داخل
به اختلاف خواص فیزیکی ماده معدنی با سنگ میزبان بستگی دارد. در یک
رادیولاریت تشکیل شدهاند. مقاومت الکتریکی رادیولاریتها عمدتاً زیر ۱۰۰
شرایط مساعد که ماده معدنی حجیم یا در عمق کم در یک محیط زمین-
اهممتر بوده و در مواقعی حتی به کمتر از ۳۰ اهممتر نیز افت میکند. از
شناسی با کمترین بیهنجاری باشد روشهای ژئوفیزیکی روش مستقیم
طرف دیگر در محدودههایی که اکسیدمنگنز و یا سیلیس وجود دارد،
خواهند بود. گاهی حجم ماده معدنی، کمتر و در عمق بیشتر قرار دارد و
مقاومت الکتریکی زیاد است. لذا از تفاوت مقاومت الکتریکی میتوان
اختلاف خواص فیزیکی کمی با سنگ میزبان دارد در این حالت روشهای
اطلاعات زیادی در مورد محدودههای منگنزدار به دست آورد و بنابراین
ژئوفیزیکی ممکن است به عنوان روش غیر مستقیم به کار روند .[۷] در
انجام مطالعات با روش ژئوالکتریک مورد توجه قرار گرفت. در پیگیری این