بازيابي اكسيدهاي عناصر نادر خاكي از يك محصول فرعي اسيد فسفريك
قسمت ۲: تهيه دي اكسيد سديم بادرجه خلوص باسها و بازيابي كسانتره اكسيد عناصر نادرخاكي سنگين
چكيده :
در اين مقاله فرآيند Solvem-extraction براي بازيابي دي اكسيد سديم بادرجه خلوص باسما و همچنن بازيابي اكسيد عناصر نادرخاكي سنگين غليظ شده ، از اكسيدهاي عناصر نادرخاكي كه بصورت مخلوط باهم وجود دارند،

توضيح داده شده است انحلال اكسيدهاي موجود بصورت مخلوط در فرآيند پرعيار سازي بوسيله اسيد نيتريك باتهيه محلولي كه شامل ۹۵% سديم كه به صورت سديم (IV ) مي باشد ، صورت مي گيرد كه بعد از رقيق سازي بوسيله آب مي تواند استخراج شود . در شرايط انجام آزمايش با جريان پيوسته ۴ مرحله استخراج بكسار بوده شد . در اين آزمايش ۴ مرحله اي از اسيد نيتريك (۳M ) استفاده شد . استريپنيك فاز آلي كه همراه با احياء سديم( IV ) بود با رقيق سازي توسط پراكسيد هيدروژن در دو مرحله انجام گرفت .

كه در اين حالت محلولي شامل log/L سديم (III ) بوجود آمد . در اين مرحله اسيد اكساليك براي رسوب محلول هاي آبي اضافه شد . فرآيند بوسيله آهكي كردن اكسالات رسوب شده دنبال شد و در انتها دي اكسيد سديم بادرجه خلوص ۹۸/۹۹% با انحراف ۵% بدست آمد.

استخراج با استفاده از جريان متقابل وبصورت پيوسته براي بازيابي سديم در ۶ مرحله بايك محلولي شامل ۵% حجمي از اسيد دي فسفريك (۲- اتيل هكسي ) در shellsol AB با نسبت حجم فاز آلي به آبي ۲ : ۳ انجام شد . سپس فرآيند استريپتيك در ۴ مرحله با استفاده از اسيدنيتريك M 3/1 در يك نسبت حجمي فاز آل به آبي ۱ : ۱۰ انجام شد . كه يك محلول آبي كه شامل g/L 8 g/L , yttrium 6 dysprosium بود بدست آمد. در مجموع با مقدار كمتر از عناصر نادرخاكي سنگين تر ، بازيابي از محلول هاي استريب شده براي yttrium –erbium 99% – 98 . براين dysprosium 75% – 50 و براي holmium 75 % – 65 بود.

عناصر نادرخاكي متوسط اصلي ( samarium , europium , gadolinium ) موجود در محلول آبي استريپ شده كه از دست داده شدند حدود ۳ % – ۱ بود. عمليات رسوب و Calcination :اكسالمات اكسيدهاي عناصر نادرخاكي سنگين شامل yttrium ( ) dysprosium ( Holmium و erbium و مقدار كمتري از عناصر نادر خاكي ديگر (مقدار فضايي اكسيد عناصر نادر خاكي شامل بدست آمد.

۲) روش هاي آزمايش:
۱-۲- انحلال اكسيد عناصر نادر خاكي مخلوط
محلولي از عناصر نادر خاكي به عنوان خوراك براي آزمايش در مقياس Mini-plant توسط اضافه كردن اسيد نيتريك به اكسيدهايي كه بصورت مخلوط با يكديگر بودند. در يك در يك L pyres5 كه توسط روش مغناطيسي تا همراه با همزدن گرما داده شد. در اين دما يك واكنش گرمازا انجام شد و گرما دادن و همزدن بصورت ناپيوسته انجام شد. دما تا افزايش يافت و مقداري اكسيژن در داخل محلول منتشر شد. بعد گرما دا ن دوباره آغاز شد تا اينكه محلول شفاف تشكيل شد. فرآيند به مدت ۲۰ تا ۴۵ دقيقه بطور كامل انجام شد

كه وابسته به تاريخچه قبلي اكسيدهاي مخلوط مي باشد. سپس به محلول اجازه داده شد تا سرد شود و سپس با استفاده از آب مقطر. به حجم رقيق شد. و سپس يك محلولي كه شامل از اكسيدهاي عناصر نادر خاكي و مقدار فضايي نيترات بدست آمد. براي آزمايش در مقياس محلولي به عنوان خوراك تهيه شد توسط اضافه كردن اسيد نيتريك همراه با گرما دادن براي رسيدن به دماي در يك راكتتور شيشه اي به حجم ۲۰ ليتر بدون گرما دادن و همزدن دوباره ،‌ با اضافه كردن اكسيدهاي مخلوط تهيه شد سپس به مخلوط اجازه انجام دادن واكنش به مدت ۶۰-۳۰ دقيقه داده شد و سپس توسط آب ، به حجم رقيق شد. در بعضي از سيستم هاي بسته آماده سازي در ظرف هاي فولادي ضد زنگ انجام مي شود كه در اين حالت مقدار بيشتري از اسيد نيتريك و اكسيدهاي مخلوط و تحت شرايط مشابه دفعات قبل استفاده مي شود.

۲-۲- مطالعه Solvent –extraction
extraction و stripping پارامترهايي بودند كه بر روي آنها مطالعه شد با استفاده از حجم هاي مناسب از فازهاي آلي و آبي و استفاده از همزن مغناطيسي در يك ظرف شيشه اي عايق در برابر گرما كه در دماي نگهداري مي شد. پايداري سديم (IV) در حضور رقيق كننده هاي مختلف در دستگاههاي مشابه مورد آزمايش قرار گرفت . آزمايشات در سيستم بسته با استفاده از روش جريان متقابل در فرآيند Solvent-extrac كه از همزن دستي استفاده مي شد و عمل جدايش با استفاده از قيف هايي به اندازه مناسب انجام مي شد. عناصر نادر خاكي موجود در فازهاي آبي مشخص شد و در قسمت ۳-۲ توضيح داده شد.

آزمايش هاي Solvetn-extraction در مقياس mini-plana در دستگاه هايي كه قبلاً توضيح داده شد انجام شد.
در انجام آزمايش هاي Solvent – extraction در مقياس pilot-plant از mixer –settler هاي polypropylene استفاده شد. هر mixer حجمي حدود L 5/0 و هر settler حجمي حدودي L2 داشت. عامل هاي solvent-extraction بكار برده شده تري –n- بوتيل فسفات و دي (۲- اتيل هكسيل ) فسفريك اسيد بودند كه توسط شركت baihaehi chemiced Industry تهيه شده بود. همچنين از رقيق كننده هاي گوناگوني كه توسط شركت هاي Exxon و shen و sasol تهيه شده بود استفاده شد.

۳-۲- بازيابي دي اكسيد سديم و اكسيد عناصر نادر خاكي سنگين
دي اكسيد سديم و اكسيد عناصر نادر خاكي سنگين توليد شده از محلول هاي آبي ترسيب شده به ترتيب با اضافه كردن اسيد ؟؟ و كلسيناسيون اكساعات هاي رسوب شده بازيابي شدند.

۳- نتايج و بحث
۱-۳- انحلال اكسيد عناصر نادر خاكي مخلوط با هم
آزمايشات مقدماتي نشان داد كه اكسيد عناصر نادر خاكي به سرعت در هنگاميكه مقدار كمي از اسيد هيدروكلريك رقيق شده با دو حجم از آب وجود دارد، حل نمي شوند. انحلال با احياء سديم (IV) موجود در اكسيد اتفاق افتاد.

در نتيجه محلول به صورت بنفش كمرنگ شد دليل آن به خاطر وجود مقدار زيادي از neodymium ( %25ca) در اكسيدهاي مخلوط با يكديگر مي باشد انحلال اكسيدهاي مخلوط در اسيد نيتريك تا اندازه اي نسبت به اسيد هيدروكلريك كمتر به آساني صورت مي گيرد و تشكيل محلولي داد كه به رنگ قهوه اي متمايل به نارنجي تيره بود.

و وجود اكسيدهاي (III , IV) terbium و و كاتيون هايي هستند كه بصورت سريع توسط آبي كه آنها به داخل محلول عبور مي دهند احيا مي شوند.

آزمايشات انجام شده بر روي اكسيدهاي مخلوط (۴۰ گرم توسط كلسيناسيون اكساعات در ۹۰۰-۸۵۰) كه در اكسيد نيتريك ( ۶۵ و ۱۰۰) و در دماي ۷۰-۵۰ در حضور مقادير مختلفي از آب حل شده بودند. نشان داد كه مقدار سديم (IV) توليد شده در محلول با غلظت اسيد استفاده شده افزايش مي يابد. (شكل۱)

بهترين مقدار براي سديم (IV) در رنج %۸۸-۸۵ بدست آمد اگر چه مقدار بيشتر از ۹۵% بعداً توسط استفاده از سيستم بسته اكسيد مخلوط توسط كلسيناسيون در دماي ۷۵۰-۷۰۰ قابل دستيابي بود (اين اكسيد خيلي راحتتر و بهتر از آنهايي كه در دماي ۹۰۰-۸۵۰ توليد مي شوند حل مي شود.
بدبختانه انحلال اكسيد عناصر نادر خاكي مخلوط با هم (وزن نهايي kg41) كه در داخل راكتور فولادي ضد زنگ (نوع L 316) انجام مي شد باعث شد

كه مقدار قابل توجهي از آهن (g/l7/1-9/0) در داخل محلول آبي خوراك رها شود كه البته مقدار كمتري از نيكل و chromium نيز همراه آهن در داخل محلول رها مي شوند. اگر چه اين راكتورهاي فولادي ضد زنگ در مقابل اسيد نيتريك غليظ شده مقاوم هستند اما آشكار شد كه اين مصونيت بطور قابل توجهي در حضور اكسيد سديم (IV) قوي كاهش مي يابد كه در نتيجه اين مقاومت به نصف كاهش پيدا كرد در نتيجه از راكتورهاي شيشه اي استفاده شد. با وجود اين ، اين رويداد فرصتي را براي ارزيابي يك استراتژي فراهم آورد كه با استفاده از آن بتوانيم آزمايش را با مقدار خيلي كمتري از آهني كه بصورت طبيعي در اكسيد مخلوط با هم وجود دارند انجام دهيم.

۲-۳- پايداري سديم (IV) نسبت به رقيق كننده هاي آلي:
آزمايشات مقدماتي از نوع سيستم بسته نشان داد كه سديم (IV) موجود در محلول آبي نيترات تهيه شده كه در قسمت ۱-۳ توضيح داده شده مي تواند به طور مؤثر به ۱۵% حجمي محلول TBP در xylene استخراج شود. روي هم رفته بازيابي دي اكسيد سديم پايين بود. (%۶۰ca ) به هر حال پيشنهادهايي كه رد شدند ممكن است

قادر به جواب دادن بعضي مسائلي مربوط به قابليت ضعيف استخراج سديم III باشند پايداري سديم (IV) نسبت به xylene و رقيق كننده هاي هيدروكربني متعدد ديگر مورد بررسي قرار گرفت . در اين آزمايشات يك محلول شامل g/L20 سديم (IV) از اكسيد مخلوط امام كه در بالا توضيح داده شد تهيه شد. سپس اين محلول تحت شرايط استفاده از همزن مغناطيسي در ۲۰ به اندازه نصف حجم يك محلول %۱۵ حجمي TBP با رفيق كننده هاي هيدروكربني مختلف مورد آزمايش قرار گرفت و سديم (IV) موجود در فازهاي آلي و آبي در مدت زمانهاي مختلفي مورد آناليز قرار گرفت. نتايج بدست آمده بر حسب تابعي از درصد مقادير اوليه سديم (IV) باقي مانده در سيستم (مجموع فاز آلي و آبي ) نسبت به زمان انجام آزمايش رسم شده است. (شكل ۲)

رقيق كننده هاي آرومانيك (xylene) بطور خيلي سريعتر واكنش مي دهند بطور مشابه رقيق كننده هاي شيميايي آرومانيكي كم مانند aromatics 5/0 < ) shellsol k و aromatics) %5/2) 110 Escaid بطور مناسب نمايان شدند. در صورتيكه نيمه آروماتيك ها مانند shellso 12325 (16-22%aromatics)و paga so 13445(<1%?? Matic,<1%olefinic) و susol SRF20 براي اين كاربرد مناسب نيستند. برمبناي اين آزمايشات و ديدي كه از نقطه جوش بالا ( ۲۲۵-۱۹۰) و plash point قابل قبول ( ۶۵ > ) Shellsol k به عنوان رقيق كننده مناسب براي استفاده در فرآيند استخراج سديم انتخاب شد.

۳-۳- Batch solvent extraction of cerium
استيوكيومتري استخراج سديم (IV) توسط TBP گزارش شد.

اگر چه فرمول هاي براي كمپلكس هاي استخراج شده پيشنهاد شد با وجود اين عدم قطعيت به اين نكته پي برده شد كه فاكتورهاي جدايش خيلي بالا در اين سيستم آشكار مي باشند بنابراين براي مثال در استخراج ۰۵/۰ نيترات فلزات از M2 نيترات آمونيوم به اضافه M1 اسيد نيتريك توسط ۱۵% حجميTBP در iso-octane مقادير ۶۶/۳ ، ۲۸/۳ و ۷۷/۳ در معادله به ترتيب براي ،‌ بدست آمد. با يك ۳۰% حجمي محلول TBP اين مقادير به ۳۸/۳ ، ۰۸/۳ ، ۵۶/۳ كاهش يافت. كه نشان دهنده وابستگي استخراج كمپلكس به غلظت TBP مي باشد.

ايزوترم توزيع براي استخراج سديم (IV) از محلول نيترات تهيه شده (كه در قسمت ۱-۲ توضيح داده شد ) توسط ۱۵% حجمي TBP در shellsolk .
نمودار Mcdabe-thiele نشان مي دهد كه استخراج%۵/۹۹ سديم (IV) از يك محلول اوليه شامل gll20 توسط در نظر گرفتن سه مرحله تعادلي با نسبت فاز آلي به آبي ۳:۲ بايد امكان پذير باشد.
كه به موجب آن يك فاز آلي باردار شده كه شامل g/L 30 از رسم (IV) مي باشد توليد مي شود البته صرف نظر از هر كاهشي كه ممكن است اتفاق بيفتد.

Stripping فاز آلي باردار شده توسط احياء سديم (IV) به سديم (III) به بهترين نحو امكانپذير است كه پراكسيد هيدروژن يك عامل مناسب براي احياء مي باشد كه به خاطر بي ضرر بودن طبيعي اكسيد توليد شده مي باشد.

فرآيند stripping در يك مرحلة تنها با مقدار استوكيومتري پراكسيد هيدروژن در دماي اتاق و محلول معرف M25/0 به طور سريع انجام شد كه به موجب آن باعث تشكيل مايع ترسيب شده اي كه شامل g/L70 سديم بود براي مثال شد.

غلظت هاي بيشتر سديم اگر لازم باشد مي توان با استفاده از محلولي با غلظت بيشتر پراكسيد هيدروژن دست يافت. در يك ارزيابي خوب از فرآيند استخراج سديم ، ۱۰ قسمت (هر كدام ml250) از مايع نيترات اوليه كه شامل g/l 125 از سديم (IV) بود تهيه شد و سپس توسط ۴ مرحله با استفاده از روش جريان متقابل و با استفاده از ۶ قسمت از TBP%15 جمي در xylene (هركدام ml250)‌ عمليات استخراج انجام شد. فاز آلي بارگذاري شده سپس توسط روش جريان متقابل بوسيله دو قسمت از اسيد نيتريك M3 (هركدام m100 ) تماس برقرار كرد و عمل ترسيب با استفاده از براكسيد هيدروژن M25/0 كه شامل M015/0 اسيد نيتريك ml)600) صورت گرفت. دي اكسيد سديم از محلول استريپ شده بازيابي شد. نتايج مقايسه در قسمت ۴-۳ آورده شده است.

۴-۳- استخراج سديم (IV) به روش جريان متقابل:
solvent-extraction در مقياس mini-plant با ۴ مرحله استخراج و ۲ مرحله stripping مطرح و انجام شد. ۴ مرحله scrubbing به منظور زيادتر كردن درجه خلوص سديم توليد شده بكار گرفته شد. تركيب و شكل mini-plant سپس شرح داده شد در مطالعات تازه ما در استخراج كادميم و در تعدادي از مراحل scrubbing بكار گرفته شد. شكل pilot-plant مشابه mini-plant بود با اين تفاوت كه در pilot-plant يك مرحله شستشو raffinate با shellsolk به منظور بازيابي TBP وجود دارد.

پارامترهاي عملياتي اصلي براي دو آزمايش انجام گرفته در شرايط جريان متقابل و پيوسته در جدول ۱ داده شده است. آزمايشات در مقياس mini-plant در يك دوره زماني h41 انجام شد كه در اين مدت l183 از محلول اوليه كه شامل kg14 از عناصر نادر خاكي مخلوط بود مورد استفاده قرار گرفت.
آزمايشات در مقياس pilot-plant بطور پيوسته براي مدت h72 و با L867 از محلول اوليه شامل kg110 از عناصر نادر خاكي مخلوط با هم انجام شد .

در هر دو آزمايش فاز آلي شامل %۱۵ حجمي TBP در shellsol k بود و محلول scrubbing اسيد نيتريك M3 بود. در آزمايش mini-platn محلول stripping تركيب شده بود از براكسيد هيدروژن m25/0 در اسيد نيتريك%۱۵ در صورتيكه در آزمايش pilot-plant از مقادير مختلفي از ۲۱/۰ تا M39/0 براكسيد هيدروژن استفاده شد.

تفاوت ديگري كه در آزمايش mini-plant وجود داشت اين بود كه محلول scrub مصرف شده از مرحله SC1 جمع آوري مي شد و با خوراك ورودي جديد تركيب مي شد در صورتيكه در آزمايش pilot-plant محلول scrub مصرف شده بطور پيوسته در داخل چرخه استخراج در مرحلة E1 جريان مي يابد.
علاوه بر سديم ، محلول آبي ايده آل كه به عنوان خوراك اوليه براي آزمايش plplant و pilot-plant تعيين شد شامل (داخل پرانتز مربوط به آزمايش mini-plant مي باشد.)
g/l (11) 8 g/l, lanthanum (5) 4 g/l , praseodymium (26) 19 neodymium ، (۵) ۵/۳ samarium ، (۳) ۵/۲ gadolinium (1/1) 8/0 earopium و مقدار كمتري از عناصر نادر خاكي سنگين تر.

براي نشان دادن غلظت سديم (IV) و بعضي از عناصر نادر خاكي موجود در فاز آبي مقطع عرضي از چرخة استخراج به نظر مي رسد كه استخراج مناسب و كافي سديم (IV) با ۴ مرحله استخراج بدست مي آيد كه در اين حالت بازيابي در حالت ازمايش mini-plant %5/99-5/97 در حالت آزمايش pilot-plant %98-95 بود. استخراج بي اهميت عناصر نادر خاكي trivalent را مي توان از برفيل هاي غلظت در چرخة استخراج مشاهده كرد. سديم (III) فقط خيلي ضعيف استخراج مي شد.
در صورتيكه سديم (III)در خوراك اوليه موجود باشد ( كه مقداري نيز توسط احياء در طي فرآيند استخراج و چرخة scrubbing توليد مي شود) به دليل قابليت استخراج ضعيف آن ، اين نوع از سديم در مرحلة raffinate موجود خواهد بود روي هم رفته بازيابي استخراج اين نوع سديم پايين تر از سديم (IV) مي باشد كه براي آزمايش mini-plant %68-65 و آزمايش pilot-plant %84-74 بود.
مقدار سديم (IV) از دست رفته توسط احياء در مدت استخراج و scrubbing به %۱۴-۶ در آزمايش pilot-plant مي رسد. يك مقطع عرضي مناسب كه براي غلظت سديم (IV) در فاز آلي در مرحله scrubbing نشان داده شد شامل اين مقادير بود. g/l 3/18: g/l2/14 : SCZ ،‌g/l7/10 : SC3 و g/l 3/7 : SC4

يك مقطع عرضي مناسب از غلظت ناخالصي هاي عمده عناصر نادر خاكي در محرله scrubbing و stripping از روي نمودار به اين نكته پي مي بريم كه يك كاهش مشخصي در سطح مقدار ناخالصي با عبور كردن از مرحله SC1 به SC2 اتفاق مي افتد كه در اين مدت هر ناخالصي فيزيكي وارد شده انتظار مي رود كه كاملاً در مرحله قبلي بازيابي شود (جايي كه فاز آلي باردار شده به چرخة Scrubbing وارد مي شود) پس از آن scrubbing ناخالصي ها در غلظت هاي پايين تر نيترات تأثير كمتري دارد. با وجود اين آناليزهاي مقدماتي محلول هاي strip شده در مدت آزمايش mini-plant نشان داد كه براي رسيدن به سديم با درجه خلوص مناسب (بيش از %۹/۹۹) هيچ كوششي در بهبود تأثير چرخة scrubbing صورت نگرفت.

غلظت سديم و ناخالصي هاي عمده عناصر نادر خاكي موجود در محلول strip شده در مدت آزمايشات mini-plant و pilot-plant در جدول ۲ نشان داده شده است. انتخاب پذيري (selectivity) بالاي فرآيند به آساني قابل وضوح است و مي توان برحسب فاكتورهاي وابسته به ناخالصي هاي سديم بيان كرد كه به اين صورت تعريف مي شود: كه در اين رابطه X ناخالصي مي باشد.

:S subscripts و f به ترتيب مربوط مي شوند به محلول strip شده و محلول آبي اوليه (خوراك ) براي مثال مقدار فاكتورها (برحسب g1010 ) براي سديم، لانتانيم ، gado linium , europium, neodymium به ترتيب ۳۳/۴ ، ۶۶/۳ ، ۲۹/۳ ، ۲۳/۳ براي مدت ۴۱ ساعت براي آزمايش mini – plant و ۳۵/۴ ،‌۹۹/۳ ، ۶۰/۳ ، ۵۷/۳ براي مدت ۵۷ ساعت براي آزمايش pilot- plant بدست آمد. اين مقادير كاهش مورد انتظار در قابليت انتخاب در انتقال داده عناصر نادر خاكي سبك و متوسط را تأييد كردند.

قابليت انتخاب اندكي بهتر در مدت آزمايش pilot-plant بدست آمد (احتمالاً به خاطر افزايش سطح ويژه قابل دسترسي settiling مي باشد).
۵-۳- بازيابي و آناليزهاي دي اكسيد سديم توليد شده :
اكسالات (oxalate) سديم (III) رسوب شده از محلول هاي strip
توسط اضافه كردن اسيد اكساليك به صورت سفيد خالص و موادميكروكريستالي و با خاصيت قابليت فيلتراسيون بسيار خوب بدست مي آيد. محصول توليد شده در فرآيند calcination در دماي ۴۰۰ شروع به زغال شدن مي كند كه با گرما دادن بيشتر مونوكسيد كربن كه به آهستگي مي سوزد آزاد مي شود.

دي اكسيد سديم توليد شده وقتي كه گرم باشد به رنگ زرد روشن است اما رنگ آن تا يك حدي كمرنگ مي شود تا اينكه در هنگامي كه سرد مي شود رنگ آن زرد ليمويي (primrose) در مي آيد. جدول ۳ آناليزهاي (توسط pilot-plant, mini-plant و نمونه هاي توليد شده در مدت آزمايشات را بيان مي كند. مقدار توليد شده را با دقت كافي نمي توان تعيين كرد كه به خاطر وجود مقادير مي باشد. به طور مشابه مقدار را با دقت نمي توان تعيين كرد كه به خاطر داشتن خصوصيات مشترك Tb با ceoH مي باشد.

مقدار نهايي ناخالصي هاي عناصر نادر خاكي موجود در اين نمونه ها كمتر از ۵۰ (mini-plant) و كمتر از ۱۵۰ براي آزمايش pilot-plant بود و بطور متقابل درصد خالصي ها به ترتيب بزرگتر از ۹۹۵/۹۹ و ۹۸۵/۹۹% بود آناليزهاي Gravimetric نشان داد كه مينيمم مقدار نهايي عناصر نادر خاكي بين ۴/۹۹-۲/۹۹% مي باشد. با در نظر گرفتن ناخالصي هاي يگر از عناصر نادر خاكي توليد شده در آزمايش pilot-plant اين ناخالصي ها شامل : هر يك از عناصر آهن و chromium ، < از نيكل و از كلسيم در آزمايش mini-plant مقدار نهايي kg 25/3 براي دي اكسيد سديم بدست آمد و همچنين بازيابي ۶۵% براي دي اكسيد سديم موجود در خوراكي كه شامل ۷۰% افزايش مي يابد وقتي كه مقدار سديم موجود در محلول هاي باقيمانده در پايان آزمايش mini-plant در نظر گرفته شود. بازيابي دي اكسيد سديم در آزمايش pilot-plant 56% بود.

۶-۳- Solvent extraction براي عناصر نادر خاكي سنگين:
استخراج توسط اسيدهاي نوع organo phosphorus به ويژه (۲-ethylhexyl) اسيد فسفريك (DZEHPA) براي جدايش از جمله عناصر نادر خاكي براي سالهاي زيادي بكار برده مي شد. خصوصيات و پارامترهاي تأثير گذار در استخراج ، با افزايش عدد اتمي افزايش مي يابد و همچنين yttrium عناصر نادر خاكي رفتاري مشابه holmium و erbium دارد كه به خوبي شناخته شده است استخراج كننده هاي ديگر organophosphorus aeid اكنون به صورت تجارتي در دسترس هستند مانند phosphonic acid analogue